Literarishe bleter · 1932-03-04 · 10 (4.3.1932) · p. Seite 159

זייט 161 רינזגגראו־יטזגג ברססימר ז\װ. סז ן409.) 5 ^\ £ .ז>ו .£ .? פ. ע. ב. ־ ב י י ע ם £ס£ס .זאנ £.£ 101511^ £מ7 זס פוז דעם ײדישז ״פען״-הלוב פ1זס¥-׳\\קא ,סג111י\\ ,זוזג8זג'% װארשע װילכע״ כױ־י^רק 2• ׳ / ז/קזם/׳\/ ,(311זס^;דעד־שע, םטרץ .193 יאינדאנעד צענטדארע דעם אפעא, .־אט א־ם פא;א:דעיגעש־הט מיט דעד פד־־נטרעבעד ה־אױ £.־ן ־י׳ט״א צו אלע ײד־טע צײטוננען א־ן;אד דעד װערט. רער אױסיטרנאביאוארער 1.0.0 .־סרײו מיט א בא־טרום פון דעם רעצטן א־נטעדנאצ־אנארן פ.ע.:.־ האננ־עס א־ן ראא; דא־ױ ־עדע פ־ן ד־ י־טעראטודן, װאם זעניען א״עיעראסן א־ן דער א־נטעדנאצ־אנארער פ.ע.:.־באװע;ו;:, צו־צטערן ב־בער צו דע־ יע־רעכעד פ.ע.;.־פ־עט*ע. ד■ ב־בע־ רארפן א־בערכע־ זעצט װע׳־ן או־ױ פ־אנצו־ז־יע און פא:א;דעד;ע־בײוט װע־ן צו ארע פען־קרובן, כד־ ד• רעצטע זארן זץ־ א־״םזאכן װענן דעם װעדט פון ד־ צ־נעיכ־קטע יװעדת. או־ױ דעם :אענטםטן י׳אננ־עכ■ דאדױ פא— הוטען ד־ אפ־טט־ב־ו:; און עם דארױ או־שנעצ־־כגט װע־ן דאם װעדק, װאם ריאיט באקוטען ד־ נ־עסטע צאר ־עט־כ־ע;. ק־־ן;ערט־פ־ענו־ע זענען נ־־כט פארא־־סנעזען, דאם או־םנעקי־בענע װערל, װעט אבער צר־ב דע־ א־־םצ־־כענונג סצד דעם פען־הרוב נעפ־נען רײכט א־בע־- זעצע־ און א־ו־סנ׳עבעד א־ן פי־ר ־עפ־אבן. ריו־ט דעים בא־םי־ום ראבן ד־ װעי־ק נעדא־פט צוגע־נז־קט װעדן ב־ז דעם עד־עטן ־אנואר צ193. צור־ב א ר־י טע־כנ־יצע ־צװער־קי־טן א־ז רעם ־־ד־טן פען־צענטע־ רײדעד, אוכ־נדענרעך נעװעזן ז־ך צו באטײר־קן א־ן דעם קאגקורס. װ־ עם װ־יזט או־ס, װעט דע־ קאנ־ ק־־ם דיײ־א־ א־בעי־הו־פט נ־־כט דודכניעפ־רט װע־ן. ברו־ז א צװ־י־ ו—־ פען־קיובן האבן ז־ך באט־־י־קט ב־ז א־צט א־ן דעם קאנקורם, און ד־ א־בער־קע האבן ז־ך ב־ז א־צט נ־־עט א&נע־־פן ה;ם דע־ טעדכײן א־ז ־עו־ן ראנג א־־בער. רגגר לזעךזןרוב האסי איובערגענ\\ןע\ ראגז באס\יצ\ רי רעבסו פ\\ ײדילגוגג רז־אג\אסי\רג\ א\\ רגװעזיסנגרר ד־ פארװא־ט־ננ פון װא־־טעװע־ ׳״דייטן פ.ע.;.־קרוב האט או־ױ א ר־י ז־צ־־״ען באט־אכט ד־ יאגע, װאים האט ז־ך רעצמנם נע־צאפן צי־ר־ב דעם, וואס י־ד־־עע טדופעם און א־ט־םטן ־כפ־רן פ־עםעם פון ־־ד־־טע או־טא־ן אן אפכיאכן כ־־ט זײ אדע־ פ־רן נ־יננט או־ם ד־ התח־־בותן, װאם זי־ האבן או־ױ ז־ך;ענוסען. דער פ.ע.;.־קרוב האט דער־בע־ בא־נצלאםן א־בערצ־נעכוען ד־ א־־פז־כט אי־בעדן יט־־ו פון א־־טא־ןר־עכט. צו דעם צװעק יוענדט ז־ך דער װא־יטעװע־ פ.׳ע.;.־קרוב צו ארע או־טא־ן פון ד־אסאט־־טע װי*־ק, װאם שר־םן אפכ־אכן כ־־ט יט־ופעם, אדע־ א־ט־םטן צו כוערדן װע;ן דעם דעם פ.ע.נ,־קרוב, קענן אונטעי־כעב־ע■־ און אדט־םטן, .־ואס װערן ־טפ־רין פ־עםעם אן אפבגאבן, װערן װע־ן אננענוכיען ד־ ־כט־ע״םטע;עזעי״כאפטיעכע און ׳נעי־־כטרעכע כ־־טיען. ז־־ערע :ע־ סען װערן פא־עפנטי׳עכט װעדן או־ױ א ־טװא־צע־ י־םטע. א׳־ן ־עדע ט־ופע, א־ן װערכעד זײ װערן װעי־ן אננאז־ט־־ט, װעט פא־י־דן דאכ ־עכט או־ױ ארע — סײ ײד־שע, ס־י;־׳טיט־־־ד־־טע — פ־ע־םעם. :עסענדיק א־ן אכט ד־ פאדהעיטענ־־טן א־ן ־־ד־־טן טיעאטע־, ד־ באזונדערע יטטעהו״ פון ד־ רעזיט־םעדן לנב־ ד־ או־טא־ן און ד־ טדופעס, האט ד־ פאךװארטכנג בא־נזיאםן א־־ך צו בא־ט־צן ד־ רעכט פון ־ענע ׳־עזש־םעדן, װאם װערן ז־ך װע;דן װענן דעם צ־ם פ.ע.:.־קרוב. א־ן איע ענינ־ם — טרײבן או־פן אד־עם: ײד־יעעד פ.ע.:.־ קרוב, װאג־טע, טקאכזאצקע 13. ד־&־ פ.ע.;.־קריב האט ז־ך;ע׳צטערט א־ן פאדב־נדו:; ס־ט דעם ־יד־שן אדט־םטן־פארײן א־ן פוירין. ם׳זענען אפגעהאיטן נעװארן ס־ט דעד פא־װאיטוננ א ד״ באראטוננען װענן דער שראנע, און דעיד פ.ע.:.־סרוב האט ׳באקוסען ד־ םארז־בערונג םונם א־ט־םטן־ פאר־ין ב־״הירפ״ק צו.זיין אין רעם ע;ין פון או־פסאנען טאנט־עסעם פאר דעם ״ד־׳ננן ׳דדאמאטורנ. סגג\ סר\ב סאד דגגגג ײדיס\\ ב\ר רו־מ דע>־ א־נ־צ־אט־װ פון דעם ײדישן פען־רולוב א־ן װארשע א־ז ארנאג־ז־רט;עװא־ן א־ן פו־רן א פ־אפאנאנרע־חודש פא־ דעם ״דישן ב׳וץ־. עם א־ז נעב־רדעט נעװארן א קאם־טעט, א־ן װערכן עם זענען אד״ז פא׳־שטייעד פון ד־ אננעזעענסטע ״ד־שע פא־ראנן ב״ דער באט־יר־קוננ פ־ן דעם פעדקרוב. דער פען־קרוב האט ארוים־;ענעבן אן או־פריוױ, װערכע־ א־ז פא־עפנטיעכם־;עװא׳־ן א־ן דע־ נאנצעד יידישע־ פד׳&כיע. עס זענען או־ך בא־צטעיט נעװארן םפעצ־עי פאר דעם פ־אפאנאנדע־חודש אדט־קרען פון ש־לום אש א־ן פדאפ. ש. דובנאזו װע;ן דער באד״טוני; פונם ייד־שן בזץ־. ד־ אדמ־קרען זענען נעדרוקט גיעװען :ר״כצ״ט־ק א־ן פ־ר צ״טדננע;. עם זענען דידך דעם פען־קרוב פאנאנדע־נעש־קט נעװארן אנדע־ע אידט־ק־לען א־ן;אט־צן װענן דעם ״ד־שן בוך, װ־ או־ך םפעצ־עיע יאזוננען, װערכע זענ־ען;עװען;עדי־וקט א־ן דער ״ד־שער פרעסע. א ר״ צ״טוגנען האבן ׳נעװ־דסעט םפעצ־ערע ב־״לאנעם צו דער פ־אפא־;אנדע פון דעם ״ד־שן בוך. — עם זענען או־ך פא־נעקוסען ארויפ־ ט־עט־ננען פון פען־ס־טני־דעד א־ן ד־ װארש־עװער ״ר־שע טעאמע־ן װענן דע׳- ראיע פון דעם ײד־שן בוך א־ן דעם ייד־שן יעבן. עם זענען אדװםנעש־קט נעװאדן א,־״;לד־װ צו פי־־ינט פ־ן ״ר־שן ױאי־ט און נעװעקט ז־יער א־נטערעם צום ״ד־ש־ן בוך. א־ן צאקאר פון ריטעדאטן־פאד״ן א־ז פארנעקוסען א נרעזי־ ט־־, אויױ װערכן עם זענען אײננעראדן פי־״נט פ־ן ־יד־שן בוך א־ן װאדש־ע. ס־מ ,־עדעם װעגן דעם ״ד־שן בוך זענען או־פנעטראטן א. צ״טר־ן,;. ס״זיר, ד״ר ־.;אטי־ב, ז. סרײד. פע\־סר\ב א\\ פארןסצײיגגג א־ן צוזאסענהאננ ס־מ דעד אר<־1כ׳־י;עד פארקסצ־״לו:;, װאס איז רעיצנגס פא־נעקוסען א־ן פו־רין, האט דער פען־קי־ב צ־זאסען ס־ט דע־ װארשעװעי־ אפט״רוננ פון ײ.װ.א. דורכנעפ־־ט אן ענער־;־שע אימג־ע פא־ אננעבן ״ד־ש• אים מוטע־ש׳פ־אך. עם זענען פאר־ :עקומען א ־״ קאנפעדענצן און בא׳־אטונניען ס־יט פאר־עט״עד פ\ן פאי־ש־ידענע ״ד־׳שע נעזערש־אפטיעבע א־נםט־טוצ־עם און א־נא:־־ זאצ־עס װענן דעם ענ־ן. עס זענעין אדו־סנענעבן;עװאי־ן או־פרופן און עפ א־ז נעפ־דט נעװ#־ן א בד״טע אנ־טאצ־ע פאי־ א באװוסט־ ז־נ־קעד או־םפ־קוננ פון ד־ פ־ענבו־נ׳נס, באזונדערם בנונע דער ש־פ־אך־רובד־ק. א\ אױוגר צ\ רי גזר\נל\װ פ\\ רוגר װגגרםי דעד רעצטעד פען־קא״י־עס, װאם א־ז פארנעק־סען א־ן האיאנד, האט אנג׳ענוסען א באשרום ארו־סצונעבן א װענדוננ צו ד־ דעינ־- ־־;;ען פון ארע סרוסות א־ן דעד װערט, אז זיי זארן או־ױ א הוסאנעם אופן באהאנדרען ד־ הער־ניעדע און פאל־ט־שע אי־עםט־דטע פון איעו׳רײ ׳ד־כטוננען. דעם דאזיקן באשרום האט ד־ יאנדאנע- פען־ צענטדארע פארװ־דקרעכט דודך א;יעהעד־קן אפער, װאס א־ז פא;א;־ ־ע־נעש״קט נעװארן צו ארע עטילעכע און ד״־״ם־ק;אצ־אנארע פען־ ־זרובן, אז ז״ זארן א־ם פאדעפנסרעכן א־ן דעד פ־עםע, או־ױ װער־ :ע־ ז־י האבן א װ־דקוננ. צו דעם צװעק האט דעד צענט־איע־ פען־ תרוב באשט־מט א טערפיןי, דעם ערש־טן ־אנואר 1932, דעם זערבן כעדס־ן, א־ן װע6כן ארע םיוכה־אנפ־רער יאזן אריו־ם;״־־אר;־אנ־פעםטן. דעם או־י^ױױ האבן אונטעועעשר־בן ד־ באד־יטנד־קסטע ־ע־־פטשט־עיער פון דער װערט, װאס זענען אנגעשיאסן א־ן פען־ ־ריייב. מצד דעם ״ד־שן פען״קרוב האט דעם אויפי־וױ אוונטעדנעשד־בן ש״רום אש. ידעה י־ד־שער פען־קריוב, יוואם האט אויך באקומען סון דער