Literarishe bleter · 1932-03-04 · 10 (4.3.1932) · p. Seite 157

זיים 157 רױזערןוריםז גרזוסיזור ו\זז. ס\ 091♦.> א ב ו ת ׳״־״'״• ןיפװנז וזײוווגײסײז\ ײריפויסיאװנולזיפיו טוזײניוס שנמזטישע באריקאדן, צו וױיםחםארגאננענע יארן םון דער אםאציקער רעװןזלוציע. ם׳צעגט ער *זוי אין דער זױימונג אן $ו שיעור דרע־ ציעװען אײנע און די זעצבע שורות, ביז מוסיע םצענט אים $ום־ םונטערן סיט א דריבנעם צעשאטענעם נעצעכמער: — םא&אםשקע, װעסט דאך אזוי אויח די שורות םארעצטערט װערן, סז־כא! — ביסט נערעכט, טאבםערסע — םצענט זיך בארים ־אװי־ דאװיטש םארעכטםערן און ארױסצאזן ד• צ״טוננ םון דעד האנט. ער האט זיך אביםצ ארײנגעטדאכט אין דער שכצדיסער זאך, או װויצ איז צו דעם, װאם ב־זן טיםן עצטער איז ער יוירנריק און יוגנ און תינדיש־׳דײן און נצויבט ביז וױיטיס אין א זאך — אין װאם ז• זאצ, רי זאך, ינ־שט באשטײן. װייא םע איז טאסע אםשר א שכצ: ״זיך אײנעידםנען אויזי אײן גרײז, אײדער צװישן עטלעכע אםתן בצאנדזשען״. און אצײן םון זײנע געדאנקען א םאירחידושטער, האט ער מוםיען װידער אויר די סני ארויםנעזעצט און זיך מיט איר טאטיש־ צארט םאנאנחערנעשמועםט. —נאכן םארצוירענעם גצויבן בצייבט זי דעד אײנציקער צייכט־ טורעם אינם צעבן! — אקעגן װאס זאנםמו עם, םאםאםשקע? — אט אקענן ראטנםארבאנר — האט ער נאד א אעננעדעד בויזע צונעגעבן — מען ארבעט, םען יאנט... מ־ט אמעריקע יאנט טען זיך און מען בויט. כא־ה&חות... — האט בארים דאװידאװיטש ׳*אנגזאם אויםגעצוינן די װערטער, גצײך ער אצײן װאצט אין זײער ־־כטיסײט נעצװײםצט — צכצ־הפחות איז מען איבערםוצט מיט דיאנג צום בויען. מען שטרעבט צו בוױננ. מען גצויבט אין איר! — נו? — האט זיך טיםיע א נציסצעכע צום טאטנם ברוםט :עטוציעט. — איז טאסע װויצ צו דעם, װאם גצויבט, װאם... סאן זיך א״שסעסן מיטן דאזיסן סצאםיקן נצויבן אין דער זאך. װ״טער האט שוין בארים דאװידאװיטש גערעדט װענן דעם אימנעהיויער־נרויםן צאנד, װענן זי״נע םארטאיעטע רײבטימער, װאם מען דארח ערשט צום צעבן ברעגנען און ײעגן ברײטע ארבעטם־ פעצדער אין םארשײדענע נעביטן םון םאצקםװירטשאםט. הויםט־ זעכצעך האם ער ארומגערעדט דאס פויערטום, ײאם איז אזוי םאר־ ארעמט און אפנעשטאנען און נויטיסט זיך אין א םך, זײער א םך ממשותדיסער ארבעט. און איר, םוםינקען, װאצט ער נעעצהט, זי זאצ זיך כעמען צו אנרא־סוצטור, װען זי װעט ארײנטרעטן אין ״וװז״.1) האט אים ׳ד• בצויאויניסע מוםיע דערויח נעענטםעדט, אז אט װעם ער שוין זען דער 6אפאטשקע, װאם םא־ א נוצצעכעד מענםש זי ײעט זײן און אז באטאניק האט זי םון שטענדיק אן ציב. — און אויב זי, מוםינקע, באנעסט — האט בארים ראױירא־ װיטש אין א היםשעד וױיצע ארום צונענעבן — און איז זי מםכים מיט אקםאבער, האם ער נארנישט סענן, זי זאצ ארײנטרעטן אין קאטםאמאצ.2) — נײן, אין סאמסאטאצ װעט זי דערײ״צ נישט גײן, ז• א־ז נאך פאציטיש ײינציס צוגענרײט, איז נאך בכצצ ױננ. דערםאר װעט זי אבער אזוי, דערוױיצ פשוט אזוי, טון אצ׳ן םאר דער ׳רעװאצוציע און םאר די הארעפאשנע מאםן, — אזוי האט דעמאצט מוםיע װײ־ נעד זיך םארכצינעט םיט ברויזיקע םרײד, םון ברײטע האריזאנטן און םון דעם, װאם זי האט אזא ציבן נוםן טאטן. * * ♦ אז םוםיע האט שוין נעהאצטן בײם צעצמן צערניאר, האט אי־ אנומצט די שטרעננע פארװאצטערין םון ארבעטער־םאקוצטעט. נאםטאסיע ניסאצאיעװנע, ארויםנערוםן אין סאנצעצאריע און אויפ־ נערענט איר געמאצדן, אז אין נעכטיסן צעטצ םון אויםנעשצאםענע שיצער איז זי, מוםיע וױינער, אויך םארעבנט. 1) חויכשוצ, 2) קאםוניסטישע ױגנט. ד. ס 7? ע ד ד;ן ס ק י ז כ ו ח 1 דער םאטע אירער האט זי גישט באכצישט טיט סײן פראצע־ טארישן זכות־אבות. דעם טאםן אירן, בארים ראװידאװיטש װײנער, האם אםאצ רי ערשטע צא־ױצצחדיסע רעװאצוציע ארײננעטריבן אין םםקות און אפאטיע, האט ער זיך אין הויםטשטאטישן געזעצשאםטצעך־ ־אשיקןיצעבן אנסוישט, איז אוםבאטערסבאר םון פאציטישן הארי־ זאנט אװעס, נענוםען ארבעטן אצם אגרא־םארװאצטער אין א בײ־ װאצנער סריצישער ײירטשאםט און תאט אין רי דעםאצטיסע יענער־ זשורנאצן געשריבן װענן קראציקעם און םוטער־צוכט. נאך דעד אסטאבערת־עװאצוציע תאט ער זיך איבערנעצוינן אין רער היסשער דרום־שטאט, םון װאנען איר םאםע האט נע־ שטאםט, נענומען א בעצ־טצאכהשן םאטענט און איז נעװאי־ן זוםטאידםעכאװשטשיק 1). אין א םארהעצטניםםעםיק־סורצער צײט האט ער זיך םארעסאטענדירט אצם בעסטער שסאט־םײםמער, און ציפן־אפנעװעצסטע דאםען פצענן אים נערן ברעעען אויםנעטראנענע בוטערצעך אויף אומארבעטומ. און אםיצו םון פויערשן ראיאן, װו ער האט אויך א שם באקוםען, םצענט טען אים םארװאדםן םיט פוטערנעם רויװארנ. צאזט ער זיך שפעטער םון צװײ װי״נענדיסע אצטנות איבער־ ־עדן און, אין הםכב םיט די תנאים םון םארײן, צוױי ױננצעך אין צערע אניםנענוטען. תאבן אים םיט דער זױיט שוין אצס סוםטאר־ עסםפצואטאטאר, 1י שטײערן אונטערגעסאםעמ, האט ער צודיס די ױנגצעך צו זײערע אצטנותדיסע מאמעם אפנעשיסט, דעם פאטענט אין םינאטדעצ 2) אוםנעסערט און דעם װארשטאט םרײװיציק אי־ כערגעגעבן דעם ״סוסטפראטםאױז״ 3). אצײן איז דער טאטע אירעי־ ארי״ננעטראטן אין ארטעצ ״סרודאװאי טעכאװשטשיס״ 4). אזוי האבן זײ, די וױינערם, אויםן מאנאטצעכן געהאצט :צםצוםריק געצעבט. בארים דאװיראװיטש םצענט װי םריער, בא־ זוםען דעם זשותאצ ,,אכאטניס אי פושניס םיבירי״ מיט דער ״פראװדא״ און װי סריער םארבצײבן א צישענעץ6). און װאם נאך קאן םען צוגעבן מכח איר טאםן? — טאסע מער נארנישט, חוץ דעם אםשר, װאם ער איז א שטיצער םענטש טיט א בצאנד בעררצ און זזאט מאטיש־שטיצ ציב זײנע דרײ קינ־ ־ער, איבערויפט טאקע זי, דער עצטסטער, דעי בצויאויניסער מוםינקע. נאך אײדער םוסיע האמ געענריסט די םעמיצעטקע 6), םצענ איר שוין בארים דאװידאװיטש באצײטנם און םאטעריש־סארזיכטיק -וארענען, אז םע דארף זײן רעאצ, אז םונם םאםע אנהויב דארף טען שוין גײן אויף רעאצע ח־כיס, כדי זיך שפעטער נישט אנטוישן. ־ערצו םצענט ער אםט אוגטערשטרײכן, אז גישט איגם צערנען אױ ־ער שײערפוגקט, נאר אינם עפעס רערצערנוען. בסי־ס פצענט עם מאטױױרן, װען זײ װוי׳נען אין ראטנצאנד, װו די טויערן םון צערן־ אגשטאצטן זענען בר״ט צעעםנט פאר אצע נאציאנאציטעטן. — חוץ אצעטען דארף םען זיך דערציען ה״נטצײטיק, סאװע־ ג״ש מײנט ער, און זעצבםטשטעגדיק, װײצ די םרוי האט אין די זעצבע םענצעכס״סן אויף ארבעט, װאם דער םאנםביצ. — נעװיס אזוי, פאפאטשסע — סצענט מוםיע באםצינצט ײערן פון ברויזיקער סרײד און גאך ה״טצעכער אײנמאשטשען זיך אויף טאטנס סני און דערבײ שפיצעװדיס אים טעצעבענדען די ־ ׳ניצעגד׳סנעפצעך. װעז בארים דאװידאװיסש םצעגט באנענענען אין ״פראװדא״ אן ארטיסצ װעגן םינםטן יאר, םצענט עם אים אװעסשצעפן צו הויפט־ 1) םוסערװאדנ־ארבעטער. 2) םינאנם ־ אפטײצ. 3) סוםטאר־ א נדוסטריעצן םארײן. 4) חארעפאשנער סירזשנער. 6) רעכטצאזער. יז) זיבן־סצאםיסע שזצ.