Literarishe bleter · 1932-02-26 · 9 (26.2.1932) · p. Seite 139

יײם 139 ליסיפראריפונו 1ל(זסי(ו\־ גזװ. 9 081*1 א נם, און דער פארנאכט וועט זיך צוריק פארבענקען צום טאג... אםשד, װען דער םאטער װאצט נישט געװען אין א ק?ײן שטעטא; זײן םאטער האט נישט נעהאט אזא געצעננתײט װי ער. דא װעט מען אים ראטעװען. א םך ערב־ביצינדע תאט טען צוריק געמאכט זיעעװדיק. םארװאם זאיל ער םארט אראפלאזן דעם סאם? און םיטאסאצ סוסט אים אנטקענן זײן אײנן נעשטאאט, אביטצ נעבוינן, מיט א שטעסן אין האנט. די אוינן נישטעדן ינאד אוס־ זיםט ארום זיך צו געםינען דעם װענ. דעם װעכ נעםינט דער שטעסן, װאם טא&ט רעכמם, טאפט אויױ <ינקם, טאפט אנטסענן, און די ט־יט םאאנן נאך דעם שטעסן. זײן גאנצער טהות איז אין דעם שטעקן ארײנגעטון. ער יהאט זיך אויך אויםנעסאאן, װי ער סערט דיך אום אהײם צו דער מאמען, און װי זי דערסענט תיכה אין אים דאם אומ־ ניאיק. זי םאאט או־ױ ז״ן האילז אן ״א װאם מאכםטו״, באױײנט זי אים, װי מען באװײנט א מת. אמ, װי די מאמע האט ניעסאאגט אויף דעם טויט םון זײן םאטער — אזוי װעט זי אים א ילעבעדיקן באקלאנן. א, דאם איז נאר שדעקאעך. א פחד צו טראכטן םון דעם. עיר הויבט אן ב־טלעכװײז צו פארמאכן די אוינן איון אוים־ ©רוזון, וױ װײט דאם ליכט װערט אפנעשניטן. דערבײ מאלט ער זיך אוים ז״ן בצינד־װערן שטוםנװײז. ער שטרענגט זיך אן צו דערסעגיען סאצירן. ער װיא אפשײדן שװאי־ץ פון װײם, בצוי פון גרין און רוימ םון נעל. ער שליםט־צי רי ברעמען אויף אזזי װײט, ביז אים אױ שװער עפעם ארויםצוזען. א װײאע בל״בט ער אזוי מיט םארשצא־ םענע אוינן אזן דאם םדיער־געזעענע װיגט זיך פאר ז״ן דמױן. םארב און ליניע — אט קוםען ז״ בו׳לט אדויס, און באלד װערט עם םארםארן אין א שװארצער םארנעבלטקייט. אויף א רנע סוםט די קצארקײט װידער אדזים םאדן דמױן; ער זעט םמש װי עם ש״דט זיך אפ װײס םזן שװארץ, רויט פון נרין — איון מיטאמאל איז נובר א שװארצע, א שװאר־דנרויע, אדער בלזי־און־נרויע ם־נםטער־ ניש. א נאכמיסע םינםטערניש. א געדיכטע םינםטערניש, װאם קוטט אנטסענן אין א סוף־חודשדיקזעיד און שװארץ־פארװאצסנטער נאכט, נאך דעם, װי מען נײט ארוים פון א שטארס־באצויכטענער שטוב... די ט־ר האט זיך נעעפנט אן א פריערדיקער װארנוננ. מיט א פוביק־געצ און שמעסעדיס מימאזע־צװײנצ אין האנט, אונטער־ טענצצענדיק, איז ארײן זײן מאדעצ־םײדצ. ױציא איז ארײן, אין א־ר רי־ט־נעםארבטעיד קאפ האט ײ• די ציכטיקע זון א בצענד גע־ מון םאר זײנע אוינן. דער פחד האט אים ארײננעשצײדערט אין א־רע א׳־עמס. יא, דער פחד האט יעם נעטון און אצ״ן ארויס דודכן פאצאב. זי האט אזוי םריציננדיס געלאבט; טזציענדיס זײן קאפ צו איר ברוסט, האט זי באװונדעירט זײן צערטצעכקײט, זײן ױננצש־ סײט. איצטער זע איך, אז איך בין בײ דיר נישט נאד א מאדעצ־ מ״דצ. איך זע עם איצטער ארוים... פארװאם נאר איצטער? םאר־ װאם נישט נעבטן אזן אייערנשכטן? איך םארשטײ, דו האסט זיך םאדציבט אין צעצטן גיצד. הא, איז דאם נישט שײן? הא? דאם זענען דאך מײנע נצידער. מײנע נצידער! מאך מיך שענער — װעצ איך אױפן ביצד ארזיםקומען מיאוםער. דא האסטו מיך נע־ מאצן נאט-דצעך; אט אזוי װי איך ב-ן... הא, דו האםט מיך פון ב־צד דערסענט — הא, דו... זי האט אים .מיטן שמעקעדיסן מימאזעיצװײנעצע נעשמיםן איבערן פנים און װי א קאנאריקצ זיך צעזוננען מיט צזיב־געזאנגען צו ז״ן טאציענט: — דו װעםט זײן גרוים נאר א־נניכן. חורך מיר װעםטו װערן נרוים. איך האב נעכטן נעדעדט מיט א ביצדער־םוחר. ער װעט דיך שטיצן. הײנט קוסט ער אהער צו באטראכטן ד״ן ארבעט. א, װי דו םארשטײםט מ־ך! א, װי דו האםט אנגערירט א־עדן נצ־ד םײנעם... האםט אכנערירמ מײן הארץ. יא, דו, דו... זי האט זיך אזש צעוױינט, קוקכדיק או־ף ז־ך אצײן, וױ זי זיצט איויםן טעפיך, א נאסעטע, און זי ציט איבער א צאננן שנור סרעצן רויטע. רויטע האר. רויטע סרעצן, און א ראזע, אזא ראזע נאסעטקײט באצײכט דעם נרוי־נרינצעכן ה־נטערנדונט. — יא, דער ביצדער־םוחר װעט דא זײן. םארקויף אים נישט ביציק דײנע זאבן. דאס ביצד פון מיר זאצםסו אים װ״זן נאר צום צעצטן. א, ער װעט זיע אנטציקט, אז ער װעט עס דערזען.. אזעצכע פראםעסאר האט דעםאצט נעצויבט זײן צײכענונג. און עד תאט בשעת־סעשה נעטראכט םון זײן םארשטארבענעם םאטער, װעמעם בצינדן אויםדרוק ער האט באטת נעצײכנט אויםן פאפיר. ױציא, ז״ן צעצטער מאדעצ, איז אויך נעװען זײן נאענטער םר״נט. ױציא. אזוי זענעין זײ, רי פארױער מײרצעך. זענען אפשר די אײנציסע אויף דער װעצט, װאם ניבן אפ זיך אצײן צום מאן מיט נרוים נעטרײשאפט, אן נדויםן און באזונדערן חשבון. װען איר איז דאם נעװען ציב, איז זי נעקומען צו אים נעכטיקן. װען בײ אים איז אויסנענאננען דאם געצט, האט זי דערפון נעױוסט. האט זיך אצײן דערװוםט און איים ארויםנעהאצפן. כאטש נאר םון אנהויב האט זי אננעהויבן בצויז װי א מאדעצ־םײדצ און נע־ װארט אויף א־ר פארדינט נעצט. זי האט אים ציב נעסריגן נאך א־ידער ער האט נעקענט איר שפראך. כאטש איר נאםען, ױציא, האט ער בעםער ארויםנערעדט, װי זי זײן נאםען, סאיר רעקסצער. אין זײנע שװארצע אוינן האט זי באצד עפעס ארויםנעזען און זײ ציב נעקרינן. שוין דעם עדשמן סאצ, װען זי האט םאר אים גע־ פאזירט, בײם נעזענענען זיך, האט זי עם נעטון — נעקושט זײגע אוינן. ער האט זיך אויף דעם נישט געריכט. ער איז נישט נעװען נוױים א׳ון שסארק. א בצאםער פנים, און א נעדיבטע, שװארצע פאםסע האר איז כםדר פון מיטן בצאםן שטעדן נעפאצן צװישן בײדע אויגן. דאם האט זי אויך ציב נעהאנ* אז די פאםמע האט נעםעצט, האט זי עם אצײן געטון, ארויםנעבראכט זײנע שױאדצע האר צװישן ז״נע אוינן און דערבײ נעקושט זײנע אויגן. זי איז געװען א בצאני־ע, װאם האט אירע האר נעפארבט רויט. א דראבנע איז זי נעװען. אוינן, נרו־־װאםערדיקע, װאם אינא״נעם מיט די אוםנאטירצעד־רויטע האר, האט א־ר פנים נעהאט אין ויך עפעס םון נאצדעינעם הארבסט צװישן ברעזע־בײמער. א םך, נאר א םך םאצ האט ער זי געמאצן. אין אצערצײ פאזיעם, נעסצײדט און נאקעט — איז זי נעװען בײ אים אויוי םארשײדענע סצײנע און נרויםע צײװנטן. דאם צעצטע, װאם ער האט םון איר אננעהויבן צו סאצן מיט א פאר װאכן צוריק, איז נעװען דאס ביצד, װי שוין אויבן דערמאנט: א נאסעטע אױ זי נעזעסן אויםן טעפיך און איבערגעצױנן א שנור רוימע סרעצן. נאכדעם, וױ ער אױ א געװ־םע צײט נעשטאנען םארן ביצד, נעװישט די אוינן, אזוי־ארום נעװאצט דערװײטערן דעם שרעקצעכן װײס, װאם האט געשװעבט איבער די ציו־טערע, םרײדיקע קאיל־רן — האט ער אננעהויבן אומצוקערן צום ציכט איינס נאכן אנדערן די בי־לדער, װאם זענען נעשטאנען םיטן פנים צום װאנט... אצץ רער אײ׳גענער ײײיס װאם האט אםטסאצ םארנאכטיק־ראז א ציטער נעטון איבערן צ״װנמ און איבער די סאצירן. און אםשר איז דאם םארט א נעבצ. יא, דער דדויםן זעט אויך אוים אזוי... 3 ער האט צװישן די ביצדער געםונען אן עצטעדע ארבעט זײנע, נאך סון ה״מישן שטעטצ. א ביצד םון זײן בצינדן םאטער, נעצײכנט שװארץ אויף װײם. כאטש עם איז נעװען א שװאכע סקיצע, םונ־ רעםטװעגן אױ אים נעצוננען ארויםצוברעננען, װי דער פאטער זײנער סוסט מיט אפענע אוינן צו דער ציכטיסער װעצט, און ד־ ציבמיסע װעצט האט זיך םארשטעצט אין הויצער םינסטערניש. א רנע האט ער זיך אצײן געזען אין פאטערם נעשטאצט, א,ון דורך זײן נאנץ צײב איז דורכנעצאםן א שוידער. אויף א רנע איז אים נאר איננאנצן םינסטער נעװארן אין די א.י״נן און םון דער םינםטערניש איז ארויםנעקומען זײן םאטערם נעשטאצט אזוי בצאס, אזוי םארנציװערט. דאם נעשטאצמ דערנענטעדט זיך צו אים; דעם םאטערם בצינדע אוינן, מיט אזא פארנצײזטקײט סוקן זײ אים אן. ער הערמ, װי דער םאטער זאנט צו אים: — זינד זענען זינד. םאר זינד םון זײדעם — צײדן די טאטעם, און פאר זינד םון די מאטעם — צײרן רי קינדער. רו, פונדעםט־ װענן, צאז נישט אדאפ דעם קאפ. ביז די נאכט קוםט, איז םאראן רער פאדנאכמ. כאטש א שרעקצעכער פארנאכט; כאטש א טרויע— קער םארנאכט... טא צאז זשע, מײן קינד, דעם סאפ נ־שט אראפ! יא, א פארנאכט איז אננעסומען. דאם א־ז אים■ קצאר. אביער װי צאנג װעט רער םאתאכט דויערן? צי ותט נישט נעשען אפטמאצ