Literarishe bleter · 1932-02-26 · 9 (26.2.1932) · p. Seite 138

ריםט\א\יפ\ס ברססוסר ן\\ז. 9 ן408.) 4 9 א ד נ א כ ט וויוג״ײ״) װ• אים האט אויםנעװיזן — איז דאם ציכט נישמ׳ נעװען וױ *זוי ער האמ נעװאאט. און װאם װעט זײן מיט אים, אויב... עד האט םירא צו טראכטן סון דעם. װארוס, עי קען ער זיך פאדגאײכן צו זײן םאטן? יא, זײן מאטע, אײנמאצ, מײנענדיס, אז סײנער איז אין שטוב :־שטא, בשעת עד האט פאנאנדערנענוםען א יןאײן זײנערא און נײםט זעענד־ק ׳שפעטעד װי עם צודיס צונויפ־ צו׳צטעאן — האט ער ז־ך צעװײנמ אויםן הויכן קוא... יא, אים א־ץ ש־נער, א סך ערנעד. װען ער װאאט איצטער וױסן, אז אויף יענעד זײט װאנט װעט קײנעד ני׳עט דעדהערן, װאיט עד זיך אויך צעװײנט או־פן הויכן קול. נאר אויפן הויכן קול, װארום יױינען אין דעד שטיל... סדערן קומען אים א־ן די אויגן און אויף א װײלע םאר־ בי׳ענדן זײ א־ם נאך מער. א־צטער םארשטײט ער, אז טדערן זענען א־בעדיק. פון סרעדן באדארף ער זיך אויםהיטן װי םון םײער. פאדלױפ־ק איז נישט נוימיק צו דעדצײלן. דער עיקר באדארף זי נ־שט װיםן, זײן ױליא, װאם דינט אים אויך װי א מאדעל. מער נ־שם, ער װעט ז־ םרענן, אויב זי באימערקט נישט רעם איבעריקן װײם צװישן די קאלירן... און אפשר א־ז דאם גאד פון דרויסן, א נעבל דרויטן נאר? אפשר איז דאס די םיבה? הא... 2 ער איז אלט געװען זעקם און צװאנציק יאר. זײנע צװײ ברי־ דעד אין אמער־קע, װאם האבן פון דערװײטנס אויםנעהאלטן די מאמע מיט א ױנגערער שװעםטער — זײ האבן אים געגעבן די םענלעבקײט צו פאדן קײן פאר־ז אנטװיקצען ז״נע סאלערישע נײנוננען. אין קײן נרויםער באקװעםלעכקײט האט ער נישט גע־ ^עבס. ער איז :עװען צופרידן צו קענען אנהאלטן א באשײדענע םטוד־ע װײט פון פאר־זער צענטערן צו קויפן די נויטיקע פארבן און לײװנטן און צו קענען באצאלן א מאדעל, װען אים איז אויסנע־ קומען צו מאלץ אן אקט. כאטש עד איז שוין נע׳װען פיר יאר אין פאד־ז, האט עד זעלטן־װען נעהאט די םעגלעכקײט צו פארקו־םן ז־ין אדבעט. אין פאריז, װו עסלעכע צענדליק טויזנט סאלער פרעםד־ לענדעדדיקע נעפ־נען ז־ך צו יעדער צײט — יא, עד איז נעזוען אײ־ נעד פון די םך טויזנטעד, װאם װערן זעלטן־װען באמערקט. ש&א־ צ־דן דורכן מאנפארנאס, טרינקעז א טעפעלע שװארצע קאװע אין א״נעם פון יענע קאפע־ה״זער; די בליקן, װאם דערנערן זיך און באאנדזשען ביז מידקײמ א נאנצן טאנ צװישן קאליר און ליניע, זוכן עפ־עס אין די פנ־מער פון בחור און מיידל, ױנג און אלט, װאם קומען, װי ער, טרינקען דאם טעפעלע קאווע — דאם איז פאריזער שטײגעױ. די מאלערישע װעלט, װאם ער האט נעזען פון דער־ װײטנם, אײדער עד איז נעפאדן ק״ן פאר־ז, איז נעװען א גאנצע, פון א ליכטיקן באנינען א באלויכטענע. מ־ט זײן קימען קײן פאריז איז ז־ין היימ־שע װעלט חדוב נעװארן; און דא, צװ־שן די צענדלי־ קער טויזנטער מאלעד, װאם ער קען זײ אפילו נ־שט — האט ער ד־ ערשמע צײט דעם באדן נישט ארויםנעזען, װו ער װעט זײן װעאטל אויסבויען. ער האס געהאט גענ־נ ליױונטן און פאדב. נאך א ־אר םאר־ בדעננען אין פאדיז, באזוכנדיק מאלעיישע שולן, א־נאײנעם מיט אנדערע ש־אער; צײכענענדיק אינאײנעם מיט אנדערע שילער א לע־ בעדיקן פאדעל, — אין יענער צײט איז א־ם אײנמאל אויםנעקומען פארן נעדאנק זײן םאסער, װאם האט פאמעלעך אנגעהייבן בלינד צו ווערן, נאײך װי דאם ליכט האט זיך אין זײנע אוינן אויםנעלאשן. דאם איז נעװען דעמאאט, װען רער מאדעא איז נעווען א באינ־ דער מאן, א שטארקער מאן, נאר מיט צװ״ או־סנעאאשענע אויגן, ד־ שיאער האבן, יעדערעד אויף זײן אוםן, באדארפט צײכעכען דעם באינדן פנים, צ״כענען מיט שװארץ אויף װײס. איעדער האט אויף ז״ן אוםן ארויםנעבראכט דעם אויםדרוק םון באינדן פנים. דער .£0 וײס 138 3 ר ק ד,'ר7)3ײן/ק78'<*$רני* ד ע ד ל א נ ג 1 ער א־ז אאט נעװען זעקס און צװאנציק יאר, װען דעד טרו־ער'־ קער, אאננער פאדנאכט איז אנגעקומען א־ם אנטקעגן און אננע־ זאגט, אז עדנעץ־װײט װאדט שוין או־ף א־ם די אאננע-אאננע נאכט. דאם א־ז או־םגעקומען אין פדיאיננ, װען דאם מאנע־ע קא־אן־ בוימעאע הינטעד די פענסטעד פון זײן הו־ז האט פאנאכדעדנעזו־קאמ נדינע, פעטע באעסעאעך. עו־ האט פון בוימעאע א פך מאא נע־ טדאכט ד־ אעצםע נאכט, און ותן עד האט א־נדערפד־, אויפן נע־ אענעד, או־פגעמאכט ד־ אוינן און געווענדט דעם קאפ צום פענססעד, װו האם מאנעדע בוימעאע האט נעגר־נט — האמ עד באמעדקט, אז דאם פענםטעד א־ז פאדנע&אט; גאײך װי א דורכזיבטיקע, װײםע געװעב װאאט געהאנגען פארן םענסטעד און פאדבאײכן ד־ אטמאם־ פער פון צימער. איז א־ם ׳געקומען פארן רעױן זיין פאסער, װאם האט אנגע־ הויבן באינד צו װערן נאך אין די ױנגע יאדן. עד נעדענקט יװי שפעסער האמ זײן פאטער אאעמאא ז־ך פארמשעפעט אן עפעס, נײענדיק פון אײן צ־מער א־ן אנדערן. עד נעדענקמ, װי זײן מאמע פאענט א־ן אזא צ״ט באײבן שטײן א צעשדאקענע און נאכקוקן רעם פאטער, װאם איז אײאנדיק אװעק פון אדט װו ער האט ז־ך םארסשעפעס, און באאד וױדער איבעו־ עפעס נעפאאן. דעד פאמעד האט נעא״קנט, אז מיט זײנע אויגן איז נישט נוס. אאננ, אאננ האט ער פאראײקנט, ביז ער האט זיך אונטערגענעבן און נעבעטן, עמע־ צעד דאא אים ארו־ספירן דרויסן. — זאא עס זיין, אז עד... וי־ דער סאטע זײנעד... ער האס געפ־נטאט מ־מ די אוינן; ער האס די אייינן אויסגע־ װישט; ער איז אדאפ םון געאענער און זײ נעשװענקט מיס קאאט וואטער — קײן בייט איז נישס פאדנעקוסען. די װײםקײמ א־ז פון פאר זײנע אויגן נישט פאדשװונדן. ער איז צונענאננען צום םענסטער און נעװ־שם די שויבן; ארויםנעקוקס צום דדויםן — אאץ ראם אײנענע. עד האט אפנ־עדעקט דאם ביאד, װאם עו־ האט נעכטן ביז שפעט נעטאאן — א פרו־ א ױנגע אין א־ד נאקעמקײט, װאס זיצט אויף א טעפיך און צ־ט איבעד אויף א פאדעם רויטע קרעאן... די פארבן זענען נאך פײכטע. יא, ביז שפעט האס עד נעכטן געפאאן. דוכס אים, עד האט נאר װינציק װײם נענוצט בײם פאאן; עד האס רײנעם נר־ן, רויט אין באוי נעאײגט — און איצטער שאאנט א װײסק״ט םון צײישן די פאדבן ארוים. איז אים װידעד אויפן רעױן נעקופען זײז םאטער און די אעצטע טענ פון זײן זעעװדיקן אעבן. עד האט או־ך נ׳עזען דעם חיאוק צװישן זיך און זײן פאטער. יענעד א־ז נעותן א זײנעדמאכעד. ־עינער האט געקענט האאטן א ש׳טיקא נעצײנ אין האנט. צו יענעם ׳האבן שטעטא־ שע אײנײוינער :עבדאכט שאעםער צו פאר־כטן; צומאא געדופן, ער זאא אין א נײ־מאש־ן אדײנקוקן. בײ יענעם איז געאעגן א טײא פון זײן שאםן א־ן די פיננעד. שפעטעד, װען די או־נן האבן שו־ן גאר וױנציק נעזען — האבן ז״נע פ־ננעד נעטאפט, נעזוכט און נעפונען. דעד םאטעד א־ז גאך דערצו געװען א תושב פון קאײנעם שטעטא, װי ע- א־ז נעבוירן נעײארן, און װען עם איז :עקומען די אאנגע נאכס פא־ א־ם, האט עד אננעטאפט מ־טן שטעקן דעם װעכ דװקא א־ן שטוב האט ער ז־ך נעקענט איבעד עפעס םאד־ טשעפען און פאאן. דרויםן — ,האט עד נומ געדע׳נקט װיו א־עדנ׳ם הויז נעפ־נט ז־ך; ײו דער שטעטאשעד בדונעם איז און װו א שטײן אינט נישט נוט אײננעפאםמ אין ברוק. און ער — ער איז א מאאע׳ד און אעבמ אין א פא־יזעד פאר־ שטאט. װען דעד פאדנאבט, װאם איז א־ם איצטעד ׳נעקומען אנט־ קעגן, װעט נ־שט אפטדעטן — ײאם װעט ער דעמאאט מ־ט זײנע פארבן טון? א־ז דאס מ־ט אײן מאא אנגעקומען חןד נעבא פאר זײן גאנצן םהות? אפש־ האט ער זיך גאדנישט אפנענע׳בן ב־ז א־צטער קיין חשבון; תאט ג־שט תופם נעײען די פאמענטן, װען ער תאט אפטטאא באדאדפמ אװעקאײנן די פאאימרע און די בעדשט, װ״א ע ד פ