Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 8 (1932)
- Issue
- 8 (19.2.1932)
- Date
- 1932-02-19
- Page
- Seite 122 (sequence 6)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804733-8804744--07396-4802465- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליסועראריטיפ גלסססר ו\וז. 8 ח־ס*,) זײט 122 נאגצע פאיציאסס־ע נאפגעגאננען. ם׳תאמ מיך באגלײט מים $ן ״בע״, מ־ט א געאאכעדײ, א נעטײםערײ אלז געזאגג פון ״יא׳צד אין יזאטעי רו׳ש״ און אינם נאגצן נעמיש פון הלאגנען האט זיך ארויסגעהערמ א סוצ פון מי־׳דעצע: ״הוסט :אכאאמאצ, כ׳האב באך א סך רידלעך, יבאר בדעננט מיט א פעיזצ משעסאי׳אז־עם, ווי״צ ב׳יזען מיר נישט ■־ײ׳םן רעם יהארז בחנם!" ׳שפעטער האב איך שוין דאס ארט נישמ אחור׳כנער׳אזט און טאייע :נעםומען וואס־אםטינד צויב מײד׳עלע שו־ן א־ן איד שטו׳ב אי־ײן, צו איר יםוטער, און איך האפ דאדט נעשריבן און נעשריבן א לא׳ננע צײט אוועינ ׳נאר טשעטאלאה־עט תאבן שטענדית נעמוזט זײז• דאטזעלכע הויז האט מיר ניענעבן דעדנאך א צען ײויגוננען. וײ איך האב באטומעז א■ םך שטאר םאר מײן ארבעמ. דאט א־ז דער ■אלד אין תאפעלוש םיט זײנע וױצן, מ׳הארט אים אי־ײן אין יזאפערוש, הײבט עיר אן צו שװיצן. (בײאע קארטשעװטהא, װארשע) און נעשװ־צט האב א־ך ׳דעמאאט זײער, שוין םון באיויזן נע־ די־איננ אאיין. דערצו האט מען םיך נעדריסט *ון געשטיקט. א־ך האב איו־ױ זיך נעטדאנן במעמ דעם :אנצן עואם, אאע זענען אי־־ר מיר נעיאענן. יעדער ה׳אט געװאאט אביסא יחנאה האבן, מ־׳ר א שםוים נעבן, זיך אוסטיס ציו מאבן מיט מייר. איך היאב קיים־מיט־צרות זיך :עהענט אוימשמעיז, כד• אביסי אפציױנטעמען. יו׳ען כ׳ב־ן א־ויס שון ביוידעם־ש־טיביי, איז םיי די ם ■ פ א ל צחאםע״ערײגט זײנע ריענט אײנע אין די אגדערע. ווען םיר האכן א־ם פארביחנדן דעם קין, איז ד• מיאדקי״ט טון יזײן אױסרדוס ׳נע־ װארן גאך בואמער. באמת, ם׳איז געװען עכטיע גימסקײס םואע באדױקוגי;. ער — װעמען א-ך האב פר״ נעאאזן, א<ן איך — מי־ ־אבן ז־ך פארשטאיגען פארקאםן עיר האט באקימען א ינ״ע פארשטע־ או:;, װעאבע ער האט פר־ער ינישט;עהאט — און ידאם תאט אים;עגעבן רעם דאזיקן •פט־אאגר־קן, ירי-קן אױסדרײנ װאס א־ז בא־נעק־םען? פ־א־ט;עזאגט — אבער צ־ מ׳האט אז־י;עקעינט זא;ן: — ער א־ז ״נעשטארבן״, און דאם האב איך אין יעדער אײנער יגעקענמ י״נט זען. אבער דאס;עזייכט האט אוים־;עדר־קט פיא מיע־, װי דיעם באויזן באוױיז פון זײן געשסא״־בן. ער א־ז ע״נע־ז אנדער־װ• אוחעס, אין דאם האט א־ם אזוי איבערנע־ אנדע־שט, א־ם צ־כעגעבן אזא פארטראבטק־יט, אזא רערה־יבן װ־םן... דער ס־־ט — ד־ מעכאנ־ש־ע פא־ענדערו:; א־ן דעי■ בא־ װעינוגנ פון ד־ מוסקוין, מאכט נ־שט אזא :־ייע, יעבגםפואע בא־ ■־עדעװד־קע מ־מ־ק. יעבעזײ׳קערהײט, בײם גוםסן — א־ז ער ערנעץ א־.ר.עק־מ־עז, אי־ן דארט האט ז־ין נעז־כט יאקומען דעם דאז־קן א־־סדדוק א־ן האט א־ם אױפגעהאאט;. א־ן דעם אײנצ־קן ״יעצטן״ מאמענט, א■; דעם;עמ־שטן צישטאגד צײ־שן דער װעאט און ־עגע־ ױעיט א-ז נעפאין אי־ה דעם דאזיקן קערפער, אייח דעם דאז־קן :עױכט א ש״ן פין אן אגדער םפע־ע. אין מײא מעכטשן קען ד• שײן אר־עדרי״ען, — א־ן אגחערע :ישט: דאס קאן בשים־איפן נישט זײן דער מעגטש, מיט ײעאכן א— האכ זיך נאי־װאס נעהאט;עאספערט. ער האט א־רעףגעמראטן די שײעא. זײן פ:ים איז נע־ ױען נעװענדמ טאריים.. — װאס א־ז דאס פאר א ספערע? :ענאמװו נעז׳אכמ: דער טו־ם. אבע־ דאם באוױ־זט באו־ז דעם נוא־׳פחנקט *ין אונזער װ־סן, פא־ ז־ט־װ אבע־ אומכאשט־מט: אן אנדעי װעאט. מ׳קען אײננסאעד אק־י• איז דעם :יש׳ט צוױיפאעז, מ׳קען;אר שסו־נען, זואס צײטנ־ װ״ז צור־פאעז ם־ד א־ז דעם. פין ד־יםש: םרה ר־ױע\ װילנער פאי־ייאג פוז 3?!־1לזהיד איײבודפזזי. אפאטאשו יתלאםנקאסל דנור לױסיער רא\ד פ\\ י. אפאגואעװס געואוזלגוװ װפר?. 296 זײמן •רײז 7.60 ניאדן אױספזל'סילעבער פאז־9\י\>.• ,•2!)!עופו&א ,א׳ױ&בא־נ&לל ,'1ו1פוו8-)1ס£״??? פ ד,ע ד דעב?־/ א ם ך י םאדם־מאג א־ז צ־ פיר;עקומען צואויםן א םארײײגטע *־ו־. איד מאן איז נישט ׳ניט;עײארז און עם גייט;״סט איבער. אפ־ב־ װעא א־ך אים קעינען באזוכן. אין א שעה אדנם בין איך שוין דארט; נעװען. א מאדגע װו־נוננ. דער מאן :־שט קײן אאמער — א ׳־ײבעיד, א־ז נעאעגן אנגעטין אױח> דער קא׳נאפע; ע־ איז;עװען עדנםט אין ־אט זיך באקיאנט א״ף וױימ״קז. עס האט ז־ך אר״םנעוױז;, אז עד אײדט אי־פן האירץ. ע־ האט ז־ך;זמ־יט־סט א־ז אבםאאוטע־ די. א— האב אײ״עיפ־נעז, אז פא־ דעם קדאנקן װעט זײז דאם בעסטע קאמ־שע באהאגדיי;;. ב׳א־ז נעװען א יאגנע־ ־שדב־הדעת צװ־שן מ,־ מ־ט א־ם. ם׳א־ז דעד;א:י;ען צ׳• א;אנצן יביה צװ־ש; מ— מ־ט דעט מא;. ז־־ז :עשעפט קעז ז־ך נ־שט בא;־ין אז א־ם. דעי— צי איז ד• צײט אזא בימעדע. א־ן ע־ פיאמ זיך;א־נ־שמ אזי• כעפעדאע־ װ־ איך נעם עס אן. עם באפט אים אין עם יאזט אים נאײ־ אפ. א־ך האב פא־שי־בן װאם מ׳האט בא׳דא־פט א־ז ב־ז אװעק. א־־ף מא־;ן יהאט עד;עזאיט ז־ך אײנן א-ן א קי־נ־ק װעי־ בע — מען האט באדאיפט;אך באשט־מען. א־ן א שעה א־יפ קאיי.;ט מען. דער היאה ײאיט;אײ־;עודאיט א־ז א קא־ג־ק. א־ז א שעה א־־ם װ־דעד: דע־ ה־אה, װאס הא׳ט ז־ך :א־װאס;עקי־בז אין קי־נײז. איז בײם א־־פשט־־ז פ־ז :עיע:ע■ פיי־צי־:׳: :עשטא־בז. איז אט ב■; איך װידער ב״ א־ם א־ז דעיד שדעקלעך־ א.״פ.ע- ־ידעדטעד װױנוננ. מ־ד האבן;א־װאם זיך;עא׳מפע׳־ט װע;ן זײ1 ק־אנק ז״ן. י־נן א־ז בעט — שאעבמע צ״טן. עד קאז ז־ך נישט באט־״ען £•; ז״ן א־בעט — איז מ־ פאדעקשנט א־ז עד געװען. צוזאמען מימ זײן פי־ייניט טוען מיד מ־ט נדויס מ־ אי־ם דעם מת אין אײנן אים ״שראפן״, װ• ד• האאב םשונע־נעװא׳־ענע פדי• פא׳ראאננט עם. א־ן דער אײזיערנער א׳דבעט װע׳־ט מען באאד זא׳כ־ אעך, קאלט און גאײכגיאטיק. סםתמא ם׳וז עס אזי• זײן. אט האב א־ך אים אױסגעטון דאם דעקר, די װעסט אין האב זיך דעדפאכט אן א׳ונזער שםועם. דער מת א־ז ינעװען ינאך װארעם. זײן *־ײנט, װעאכער איז;עיבטאנען רעבן םיר, האט• נעזאנט: ״א-צט סוז איך מײן הבד טון ד• סובה״. א־ך האב געטראכמ: — זײן קאפ איז אראפנעהאגנען, ד■ היעינמ א־ז;עװען שװעד ארױם־ צוצ־ען פון ד־ מאבוש־ם: — ״אט זעען מ— ז־ך װידעד. אבער איצטער שםאדז מיר ז־ך מע־ נ־שט. מ־ ע־ האט ױך דאס :עזא׳״נט םאר זײן :עשעפט!... איצט האםסי א נא׳נץ דויקן, אן א׳ימבאש־״ב־ יעך אומזארנבא־ שטיאן אויםדרוק אין :עזיכט און היאסמ אומענד־ אעבע צײט, אומענדאעכע נעדואד׳׳. ם׳איז מיד ארץ מער קאא־ גע׳װארן די נרױסע *־••:טאעכק״ט, די נוטם׳ק״ט אױף דעם פ;־כ פון דעם בד־מ־נן, װאם מ־ד האבן ינארװאס אנידעדנעאײנט. איך בין געװען מיט אים פעסט פאדבונד;. מיד וענען מעד נ־שט;עװען ׳דאקטא־ און פאציענט. :ישט מעד יעבעדיקעד און טױסעד. ד• נדויםע נעדואד און רו, ד• באטדאבט־ קײט בײ דעס מעגטשן אין פנים — האט מיך צמעצוינן. מיד האבן