Literarishe bleter · 1932-02-19 · 8 (19.2.1932) · p. Seite 121

זיים י״דישעד גץבוץ פאר זיך איז שוואך, איז נישט פכח אלייז צו ׳:מסז װיכטייוע קואטור־װעיק איז ווערמז, אאע צוזאכיעז סאנעז א םך אויםטון. װילז ם״ר אונזערע םולסור־סאזיצ״עם דא און דארשז שטאי׳םז. בא&עםטיסן, — האי־םן סיד וואבדניכעד שאםן אן איינהייטצעכז י״דישן םוצטוד־סראנמ, װאם זאל זיך ציען איכעד די צוױי צעגדציננ :רויסע, :רעםעדע איון סל״נע ייד״ץע סיבוצים, װו עס צעגנט נאר ידער וו״צן *ון דער דדאגנ צו אעבן א נארסאי" אעכן א־ן דער ײדישעד שפראד. ריספראריעװו בלעססר וװו 8 צ־יסיס *ון סרובסצאז צונויםצורוםן א םױדטור־םאנני־עזם, װאס װעט אין בעסטן נ*א< זײן פאויז א סאניםעקטאציע סון אײנצייזע יידישיה־ ט״שע םולסור־סוער. ס׳איז סצאו־: א״דער סען װ״צ צובוחםרוםן א םוצסור״סאנגרע׳ם, דארף סען םריעד שאשן דעם םונדאסענם, און ערשט שפעטער בויען ידעם העכסטן סטאלז. דאם געבאט *ן ידער שעה: סען האו־ף צוסרעטן צו שאםן אן אײנהי״טצעכן םוצטור־פראגט םאי־ הי אצע יידישע םוצס״ר־ארבעסן איין די םארשײדענע צעךדע־. עם האדםן פאא־דינירט װערן די אוים־ סוען, *ז אײן צאגד זאא שאנען נעניםן שון דעם םאזיסיװן, װאם עם סוט און עם שאסט זיד אין די אצע איבעדיסע צענדער. יעדער א י ן ה א פ ע ל ױ ש*> די בארעבאסטע פון שסוב, װאם איז :עװען א ױירד־םרעסדע ־ דאם איז ינישט געותן די הײם םון סײדערע — יהאט ׳דערהערט אזעילבע װעדטער: התז־כרה, :עשאםן, אסטראנ, האט ז• אננעיהויבז ש־ײען: ״אריוים! ארויס פון ט־יז שטוכי." ס׳ד זענען כא״ד אה־־ם, און דאם ס״דעלע האט סיך אננענוסען ב״ם ארבל און א זאנ :עטוןנ ״סוסט ארייף או־בן, כ׳האב נאי ־ידער!";ײען ע־ר בײדע. ראס א־ז :עװען א הירצעח אײנשטאקיס ה־יזר, דער ראננעד רײטע.־ שטיגן האם זיך סוים נעהארטן או< :י־עינד־ק אד־ף זײ האב א־ך נעסײנס, אז אט־אט םאר א־־ א־אם ט־ט א צעב־אבענעד זײט אדער א צעבדאבענעם פוס. דער ־סטאס שט־נן האס ז־ך װאם־אסאר סעד;עײ־נס, װײא סיס אוינז האבן זיך אויך ס־טנעש־עפט א נאגץ־בעדיכסע קײט םון נ־ײדלעך, בחורים. װײבעד, ײדן און קינרעד. מיט א הויך;עצעבטער און חוזס־סאכערײ ,האבן זײ נע־עדט צװישן זיך: ״עפעס א;אר, א סשונענער איז נעקוסען פא׳־־נ־י״בן א־דאעך״. דער עואם איז פשוס נעאאםן אויף וװנדער, ז־ך פרײאעך צו טאכן אבים־ און ס׳יהאס סיר סיט :ע־ די־אנג אױים׳נע־צנטופט ארויף. דאס מײדעאע האט מיך;עהאאטן כײם ארבא א־ן ארײננעשאעםט אין א שט־ב, װו ס׳איז נעהאננען אביסי נעװאשעבע ײעש, און א :אנעי׳ע האט זיך נעברענט אויף דער ודארמ. קײן בענקא איז נישט נעװען. ם׳איז נעשטאנען :אד א פא־ סעשאף־װאםעיד אײף א קאײז־װײפנעשטעאט יזעםט. ס׳האט אי־אפ־ :ענוסען דאם פאסעשאף, און איך האב ייד אװעקנעזעצט 6זעבן א ק4ײן טיש4, אין דאם אעספעיע פין דעי װאנט האט סעז צי מיי־ אײםן טיש אװע״נעשטעי׳ט. א־ן דעה צײט האט סען בר־־ז־שנעא איבעדגענעבן ציו שכני□ א־ז הו־ף אײנעי־ דעם צװײטן, װענן דעד קאמ־שעד נעשיבטע. אין שטוב א־ז דע־־בע־ װאם־אמא״ נעיווא־ז ארץ־עננעו־ סון ׳נײנעריקע, װאם זענעז נעס־סען קוקז, װי אויף דעם בײז־װונדעד, אויף דעם נא־־ש־מש־נענעם מענטש, װאם םארשײיבס אידאעד. דאם טיידערע האט ארץ־וױ־ט־ע־;עזוננעז אײז ר־דר :אכן אנדערן און איך האב :עשדיבן. בעה דעם האט זיך ידער עואם משסח ניעװען מיט מיר, מ׳האט מיך :עשטויםן םון אאע זיײין. א־ינעד האט דעם צוױיטן יעדעם מאר :עטון א שטיפ ארזיף מיר, און דאם סײדעאע האט דעדבײ אויך צונעהאאםן צו דעד קאפעאיע: זי האט מיד נזמוסען קי^אפן מיט דער הא׳נט אין קאפעאזש אר״ן. צום שאיסמזא האכ איך דעמא־׳ט נדאר נעטראנן א הארטן הוט, א מע־^יאן. און כעתן קאאםן האט זי צמעזיננען דאם אידא: װו איז רער יארד אין קאפערוש סיט זײנע פאטראוועס? ס׳האקט א־ם אדײן אין סאפעאוש, מ׳ש־קט א־ם אהײם א־־ף שבת. ש ם 1 א ל 7 ע ה ס ז* ן / ה ־ע ד ש ע געפאקס א י א ל ד אײנטאר אין א זוםעד־אײנט אין װארשע — דאם א־ז געװען א־ן רעד צײט םון אכהויב פולחםה — בין איך גענאנגען צ׳ו א סא־ טערינאזש, בײ װערכן איך בין אין יענעד צײמ;עװען אן אפמע־ אײנגײער, בכדי אויםצונעסען בײ אים ריררעך, מעשױת. ם׳חאמ דארט פאר סיד ספעצ־ער נעסרענט באקן ז־םע, נעשטאקע חרות טיט ־אזשינקעם אויף שבת. אין דער צ״ט םון קרינ איז עם;עזוען א נרױם לוקםוס. רער קאטערינאזש האט נעוװינט אויף;ענשע נאם, נישט וױיט סון גוטן־ארט. כ׳בין מיר אזוי נענאנגען אויף דער טונקערער :אס, ד־ נאז־ ראסטערן האבן נישט נעברעזנט, נאר רי ׳איכט־פײערן םון רי פאד;עײעלבעד תא׳פן בארויבסן די נאם. נײענדיק אזוי האב איך ו־ער־ הערט א;עזאננ פון א 12־יאר־ק מײדערע, װאס האט;ע׳האיטן א קינר אויף די ־ענט און נעזונגען א איד: דאנערשט־ס אויף דע־ נאכט, פון גא׳־נ־־שט :עסראכטן פ־־־ס־ס א־נדעדםר־;אינץ ב־ײרעך םארכראכט. איז צונענאננען .־חאע דעם קאפ צו םא־קע׳מען, איז אריעגעקומען א־ציקא ב״ איר ם׳אעכן צו נעמען. דאס נעזאננ האט טיד םאדהאצטן. איך בין צונענאננען צום מײדעאע און :עזאנט צו איר: ״כײידעאע, ז־ננ מיד דאס ריר!" זי ־וקט מיך אן מיט םארװינרעױננ און נעאעכטעי: ״װאם עפעס?...״ ־יף איך זיך אן: ״זאג, כ׳װעא םארש־ײבן דײן נאסען״. ענטםעיש י• םיױ ״קוכוט!" און סיר ׳נייען צו צו׳ם טויער. באאד פא־האאט א־ר א צווײט מײדעאע, כאפט זי בײ דעם קאײדא און ציענדיק עכ אזו*, שרי״ט זי אין דער שטיא: ״זאע נישט דיין :אמען! זאנ נישט. יאנ נישטי״ אז מיר זענען אי׳ײן אין טײער, האס ז־ סיר אננעהיויבן צי ז־ננען, אז איד זאא שרײבן, אבעיר בײם ש״ז שין סײעײאזמײעיע. ־ואם איז נאי דעי־צ־ נעהאגנען כסעט אויםן םשיט, א־ז :ישט נע־ ־וען סענאעי עפעס צי פארש־ײין. האמ זי ז־ר אננערופן: ״קוסט!״ און מיד זענען אדײן אין א שמוי אין דעי נ־דעד, און מיט אדנז זענען יאאד נאכינע־׳אפן עטאעכע סיינדעױ ױננאעך און מיידאעד. א־ך האב זי׳ך אװעקנעזעצט ב״ם ס־ש און אננעהו־בן צו ש־ײבן ־אס איד, װאס זי האמ סיר םא״־נעזיננען. דאס א־ז;עװען א איבע־ 4־ד מיט א זײיע־ טראגישן סוף. דער בחיוד האט ז• נעינזאםן און :אכהער איז ער אױין אין ״אסטראנ״. *);ערײענט אויף דעד ־.ובירײ־םײעױנג, װאם איז א־יננעי אידנט נעװארן אכבוד אים אין איטעראטן־סאדײן אין װא,־שע.