Literarishe bleter · 1932-02-05 · 6 (5.2.1932) · p. Seite 98

זײם 98 * ליגוסראריעימ!לסססר 1\גז. 6 14051 4 3>ן וואך צ* וואגך סעאטער אגז מגםט ןןןן יוליב דעם גרויסן ערססלג *וז ״#זעז•" אין ״דישן דראמ• סעאנזעד ״עליזזנום״ איז די ס־עמיערע פון ה• ל״װיקס ״#רעסע סלונה" אסגעלעגם געװןןרן אויף גוו״ ווןןכן ןןןן לודװיק זאץ גר״ס א *װ״טע סיעםע אין קאמינםקי־םעאםער ה• קאלמאנאווינדד ״דער סשוגענער״. ןןןן בערםא גערסםען טרעם איזום אויה אין ריגע אין ״איך װיל א קינד״. ןןןן א• םארעװסקי האט געגעבן אין װידנע א• קאגיזנעס ״דוכוס״• אויסער אים יםפילן אין רער ביעסע געניע שליט׳ תבל בוזגאן א א• ןןןן *ילי אדלער שבילט אין בוקארעשמ• זי ר.אם א״נגעלארן אין איר אנםאסבל די באקאגטע ארטיסטן דאמב׳ אדטבוים• וואלםער• באוואלםקי שעכםעל׳ ה• קאםאי וסו נאך ז״נע גאםטשסילן אין װארשע• הויבט אן יעקב רעכסוו״ם זנו שסילן אין לאדז אין ״פילהארמאניע־טעאטער״ (דיר• ד• יעלם״כטער) ןןןן דער לאדזער ״ארדט״ גר״ט דעם 25~סן ■דאגראם• ןוןן לידיא *אםאיקא איז אויסנעסראםן אין לעםבערג ײיז שעלדאנס ״ראםאז״׳ אין װעלכן זי שאסט א גלענינדיקע געשםאלט• םישפילן־םיב די ארםיסטן םעלמאן און ש. גארין. ןןןן ק״ן װארשע איז געקוםען דער באװופטער ״דישער קינםםלער מאנע קאץ• וואס ווויגם די יעיטע יארן אין פאדיז• ןןןן אין ניו־יארק איז געעםנט געװארן אן אוים־ שטעלונג פון אברהם מאניעװיטשעם לעיטע אר־ :עםן• ןןןן די ה״וםיקע בילדעו־אויםשםעלונג פון דער ״דישער קונסט־געזעלשאםט אין װארשע איז די 60־טע• ןןןן נאך ז״נע קאניערטן אין װילנע• האמ הערץ גראסבאחט געגעבן 2 קאניערםן אין לאדז ןןןן פאוועל באראסאװ איז לעיססם אויסגעםראסן אין ווין איו ל״וויקם ״שםאטעם״• אין סאלערפ ״חינקעמאן״• גארדינס ״דער פרעמדער״• םישטילן מיט אים אלא שליפקאוויטש׳ יעלניקער• •ר״ס׳ םינאל א• א• ןןןן די דראםאטישע םטודיע ״ארםם״ אין גראדגע האם מיטן אנט״ל פון ד• שאטידא גע־ געבן בימקאס ״גגבים״ און ש• אשם ״סאר אונ־ זער גלויבן״• ןןן אין קאװגע קומען פאר זינט א ױו״ חדשים די גאםטשפילן פון װערא קאניעךוםקא און •אול בר״סםאן םיטן אנט״ל פון שלםח נאאוסאװ• אן די אאערעםן־טדוטע זיגלער טיס די אר־ טיססן םעװילא פאםטאר• ערנא זיגלער און םשה פאסטאר תאט זיך אוםגעקעז־ט און רוםעגיע ק״ן װין׳ װו זיי טרעטן אויןי אין ״ססעאאניעי'־ כעאטער• רסד*קס$ר נ ח מ ו ם י י ז י ל ײי&מו ד.#ם געלײענם םאד דער גרייסער אוידי־ םןןריע א רײ נןןװעלן• די םעג ײעדם אײגגע־ ארדנם א צװײםער אײנש אין ריגע און דערנאך פ#רט >>פ ז• סעגאלאװיםש עײן לימע• ןןןן פןןריקע װ*ך תןןבן סיר *ערעפנטדעכמ אין די ״לים. בלעפער דעם פרןןםעסט פון די אינסערנעציןןגןןלע סען־קלובן קעגן די ״פיכ־ ח*גדל.יגגען פון םן^דיטישע #רעסמירםע דעם דזןזיקן ד.$ט צװישן ענדערע אויך אונ־ םערגעשריבן דער ב$װוססער ©וילישער שריסם־ שםעלער קןןדען־בןןנדרןןװפקי אנםן>ני פלאניםסקי איז זײער אויפגעבר*בס אין די ״װיאדןןמןןשםשי לינועראצקיע ׳ קעגן דער ד.$נדלונג פון דע^ שדיפםשםעלער• װען בשעתו האם ע גרוםע פוילי־ ש*ע שריפטשטעלער אונטערגעשריבן ע פרןןטעקם קעגן םעשה־בריסק׳ ד.>ןם קעדען־בעכדרןזװסקי זיך ןןפגעזןןגס *זנמערעושרײבן דעם 6ר^מעסט און ער פרעגם: ״צי הןןם ער זיך ב>>םרעכמ׳ װען ער ה#ם גענוסען די פעדער אין האכט און זי אײנ־ געםיגקם אין טיגם׳ פ#דא װערט עפ זײן אונמערשריפמ און װןןפ פ#ר>* * מן>ראלישע דעכמ ה$ם ער צו *־ןןםעסטירן קעגן אלע פעל־ קער׳ ער׳ וח^יכער הןאש אין דער צײס פון קןןםף #©געזןןגם זיך צו געבן זײן אוגםערשריפם* ״קןןדען װיל זיך דרןןפירן אין מ כ#גע פון איג־ טערכןןגיןןנןןלן קעםפער פאר דווםןןכיםאריזם און גלײכצײטיק איגםערשםיגם ער םענטשן׳ װעלכע נישם נןןר זײ װעכדן $ן די דןןזיקע פןןרפאלגזכ־ גען׳ נןןר זײ שיצן זײ פון דער סײם־םריבונע ןש םשה שןןלים געפינט זיך איצס אין ריגע׳ װו ער םרעמ אויף םים א רעפערןןט ״די ײדישע ליםעראםור אויף דער איגםערגאציןןגןןלער *רענע׳• 11 די ליגקע סועלי־צױן אין בעלגיע (צו־ זןןםען םים פרןןנקרײכער •ועלי־צױן) געבן ןןרויס זינמ עםלעכע װןןכן # װעכגםדעכן ןןרגןןן ״דןןפ ןןרבעםער מןןרם . סיר הןןבן באיקוסען פנן ש׳קןןגןן דעפ ״פרןןלעםארישן געדאגק — הודש־שריפם פון דער ײדישעד ארבעמער־פןןרםײ <ליכקע פועלי־צױן) פון די פןןרײגיקםע שםןןםן און ק*נ#דע. אין יעדן נוסער ןן םפעציעלע ןןפ־ םײלונג ״■חןלעסזןןרישע קולםור־ענינים אונמער דער רעדאקציע פון ל• םלאך. ןןן דער בןןוװסםער םקולפםץר טזו□ ןןרץנסןןן ר.$ם גענוםען אויף זיך די איניציןןםױו צו *ר־ גאגױירן אין פ*ריז ןן לןןםערײ לפװבת די ״דיש־ װעלםלעכע שולן אין פוילן• אין דער לןןםער״ע גיגן 100 ײדישע קינסםדער אוםזיסם ז״ערע װערק• |1 אין כױ־יןןרק איז אײגגעןןרדגט ןןן ןןװנם לכבוד דעם בןןקןןגטן דראםאםורג חנא גןן&זעס־ פעלד בײ דער בןןםײליקוכג פון ןן רײ שריפט־ שמעלער און אהםיסםן״ ןןןן םיר בןןקוסען כםח־ פון פארשײדענע איג־ שטיםוציעס און שםעכדיקע לעזעד פון די ״לים• בלעםער״ בןןגריסונגען און וװכשוגגען צום ס40־סםן גוםעך פון אונזער צײםשריםם• די בןן־ גריסונגען געבן אונז סומ און בןןגײסמערוגג פאר װײםערדיקער ארבעש . ליטעראםור אױ הול־^םור |1 דודך דער זשענעװער רןןדיע־ססןןנציע הןןם דער בןןקןןנמער שװײצןןרישער שריפםשמעלער און קריםיקער זש#דזש װערדען געתןןלםן >ן רעפעראט װעגן שלום ןןש און זײנע װערק׳ װןףס זענען איצם שעארק פןןפןלער אין סערכ־אייר$פע ןןדןןגק דער דײםשער איבערזעצונג• ןןןן אין נױ־יןןרק װערם איצמ געגרײם א װענ־ רונג אונםערגעשריכן פון ס77 שריפםשבעדער׳ געדערנםע און פרןןפעפןןין פון איבער 50 לעגדער צו דער שװעדישעד ליםע־אםור־אקאדעמיע אין שטןןקהאדם װעגן נאשםיסען דעם נאבעל־פ-ײז פא- ליםעראכור דעם באריםמן אסע-יקאנער שייפםשםעלער אפםןןן שינקלער. צװישן די אונ־ כערשרײבער געפינען זיך די נעמען פון פר*פ■ אײנשםײן׳ בערנארד שןןו׳ רןןסען רןןלאן און אנדערע• סיגקלער — װערם געשדיבן אין דער װענדדגג — ד.אם ןןנגעשריבן פאר די לעצםע 30 י>ןר איבער 40 װערק׳ וועלכע זענען איבערגע־ זעצפ אין םער ווי 30 שפראכן׳ און זענען די אםערסםן־ג^־ײעגטע אין דער גאכצער װעלט• — סיגקל־ערס װערק װערן אויך שםארק געל״ענם אין ײדיש• אוגםערן פןןרזיץ פון םשה שןןלים זעגען פןןרגעקומען אין ווילנע די ערשםע זיצונגען פון קןןםיםעט צו פאראײביקן דעם?כדענק פון ש. ל. צימרןןן׳ וועלכער ד״ןןם זיך געבידדעמ בײם װידנער ליטעראםן־פארײן׳ פען־קלוב און זשור* נאליסםך׳סינדיקןןם• דער ציל פון קןןמיםעם איז: פןןראײביקן דעם ןןנדענק פון ש• ל. ציםרןןן דורך: א) שםעלן >ן םצבה אויף ז״ן קבר׳ ב) ארויסלןןזן ןן זאסלבוך צו ציםרןןנש ןןנדענק׳ ג) ןןרויסלןןזן זײנע איבערגעלןןזעגע כתבים א א• חוץ די 3 דערםןןנםע ןןרגןןניזןןציעס גײען אריין אין קןןמימעמ ןן רײ וויכםיקע געזעלשאפםן װי אויך יחידים׳ װעלכע װעלן ןןרויסװײזן ןן גוצ־ לעכע שעםיקײם פארן ק^םימעם• ס׳איז בןןשל$פן געװןןרן צו װענדן זיך צו ןןדע געזעלשאסטן םים ןןן אויפרוף צו שםיצן דעם ציל םון קןןמיםעם און ןןגד״ײבן א זאםלוגג לםובת זײגע אויפגןןבן. ןש ז• שניאור איז אויפגעטרןןםן אין ווןןרשע׳ װילנע׳ װןןלקןןװיםק םים פןןרדעזונגען און רע־ ציטןןציעם פון זײנע ײערק״ דער װארשעװער חעגרעישער ליפעראמן־ פזןרײן חןןם אײנגע^רדנם א סײערונג לכבוד דעם ס6־מן געבוירנמ#ג פון יעקב פיכםןןן• ס'ה$בן גערעדס צ• ז. װ״נבערג׳ יעקב כחן׳ י. ם- נ״מןןן׳ ׳. א- הןןנדעד־זןןדץ׳ י• װארשאװיאק׳ י. העספד םאן׳ י. ש• גןןלדשטײן. ען אויף פרײםןןג דעם 29־׳םן יןןנוןןר איז בןן־ שמיאט געװען >ן װיסנשןןםםלעכע זיצונג פון ״װא. פרןןגדןןם: זלטן ר״זעז — די נ״טםע ניכער איבער דער געשיכמע פון דער ײדישער ארבעםער־באײעגונג; אברהם ג#רדןןן (רעזמשיק) — ןןגטשטײונג פון דער ײדישער ארבעטער־בע־ װעגונג אין װילנע. ןן אין ריגע איז פוןרגעקוסען ןן סעגןןלןןװיטש־ ןןװגם• װ• לאצקי־בערם#לדי הןןמ געהאלטן אן ןןריינסיר־ווןןרש ײעגן דעם דיכםעד. ז• סעג#ל¥־