Literarishe bleter · 1932-02-05 · 6 (5.2.1932) · p. Seite 91

זײס 91 ליזזער&ר־טע בדעגוער ג\מי. 6 (ילס*.) עי מ״סטו ווער ד׳ער םוינצ איז? דןום איז ד*־ זעלבער װאנדערער, װאם איז ערשט נעבטן רןז נעװעז אין א נעשטאי5ט אין אן *נדערער. ״בערא זעםט? — איר זע ניעום גארני׳פט! ״װו איז זי? -׳- װײזט אויס *נטרינען אויםן װענ. און אײן ׳*ליח איז אויםן ארט אראס סון זיגען. ער איז געשטאנען דא בײם שװעל טיט שטויב אויח זײניע שיך, און טיפע שטיצע נארדענע רײר ארײננערעדט אין זיך. םון װענן, װעאבע (}רײען זיך און בצאנרזשען דורך דער װעלט, םון סריצינגען, װאם האצזן זיך אויף בצום און טײך און סעצד. שון זומערן, װאם נײען אויף װי בצאנרע מאמעם שטיצ, פון הארבסטן, װעצכע סוציען זויך אין ז״ער שאטן קיצ. און דער אי״נער — דאס בין איך. רו דערסענםט סיך, טאנזע םאטער? זע, איך שםיצ אן אצטן נינון, םאר אן אצטן באינדן סאטער. צר װײםשר״ װעי דער װאללז... צי װייםטו, װער דער װאצסן איז? דאם איז.רער זעצבער װאנדערער, װאס איז ניעװען דא יענע װאך אין א נעשטאצט אן אנדערער. םון וװנדער און םון װאנדערן, םון בציען און םארנ״ן, םון סומען נאך אטאצ צוריס נאך שענער װי נעװען. ער איז נעזסן דא בײם טיש, נעטרינסען ביר און טעד, און טיםע שטיצע נאצדענע רײד אין זיך אר״ננערעדט. נו, זײ נישט טרויעריס, נאצדן סינד, ם׳װעט דער זעצבער װאנדערער סומען נאך אמאצ צו אונז אין א געשטאצט אן אנדעירער. םון װינטן, װעצכע סרײצן זיך, םון שטערן־םצי — םארבצי, — ביז ם׳האט אין אמהןר שויב געסצאםט דער בצויםר אינדןאזםרי — נדון נ?זן;ע^/;ין־יז}וק אין א נײ־יאד**ד װאלהנקדאצער האנדיים־פירמעם. און אײנע םון אט די םירםעס הײםט: ״די אינטער־ םסייט ט־אםט סאמםאני״. ס׳איז םאראן אין אמעריסע אזא שטאט, װאס הײסט ם{זרסי רוטװירװיגז. זי נעםינט זיך אויף דער נרעניץ פון דרײ שטאאטן: נױ־יארס, םענסיצוייניא, נייו־רזשוירזי. ס׳איז א שטאט אי״ננעטונסט אין נרינם און אין שטיצס״ס. צזופוסנס םון דער שטאט םציסט רויס דער רפלאװטר־טײך. דײגע פצאכע יװאסערן זענען אויך שסיצ און נרין. נאר די בערג צוױשן װעצכע רער דעצאװעוײט״ר שטופט םאמעצעך זײנע שטיצע װאסערן, זענען גראד בצויע און זיך־רויכגדיסע. זיי הייםן טאסע ״רי בצױ־טארנטײנם״. נאר גישט װײט פון םארט רזשוירװים, אויםן צינסן ברעג םון טײך, האט נעװוינט רעד םארמער טעלא בראװנור קצאװען אצײן איז אי״ננטצעך סײן םארמער נישט געװען. זײן סאטעד, אכעד, איז ־א נעװען א םארמער. און דער ױנגעד סצאװען, — ער א־ז נעבוירן געװארן איון אםנעצעבט אצע ז״גע יארן איין יענער ינענענט, — דאט רעדיבער געוװםט װענן םארם־אדבעט אצץ, װאס ם׳איז גאד נעװען װענן דעם זרו װיסן. גצײך גאך זײן פאטערם טו־ט דאט זיך ארויםנעװיזן, אז צוזאטען םיטן פאטער איז אזויך םארשװוגדן רי פארם... ס׳איז אויף איר נעװען א נרויסער מארטנעדזש.*) דער זון דאט עס נישט נעסאנט גצײך באצאצן, און די מארטגעדזשירם,,) האבן נישט געװאצט װארטן. סצאװען האט דעמאצט נעארבעט אצם פארם־דאנט *) היםאטעס; **) היםאםעס־האי׳שערס. אין :װ־יאדק, אין דער נעננט םון בדאדוױי און פערציקער נאסן, געםי׳נט זיך א בארימטער װאצסנסראצער. רער בנין פון דעם דאזיקן װאצסנסו־אצער איז שמאצ, הויך, שארף, — װי א שארםע שװערד, װאם די ערד ׳תויבט אױף אנטסענן חיםצ. דער שםיץ פזן אס רער שװערד דערסרײכט טאסע ניז די װאצסנם, און שטעכט זיך ארײן איגם בויך םון היםצ. די היפשע צאכי איז זײער סיצ און זײער נרוים און װערט נישט םיר פון אי״נשציננען אין זיך יערן טאנ סויזנטער און טױזנמער טענטשן. זי איז נערעסט םון איגע־וױיני׳נ^ פון אצע םיר זײטן, סיט ריזיסע גרויע פציטעם פון טירטצשסײן, זואס צאזן ארוים פזן ז־יד א םאדנע סיצסײס״. די קיצקײט פון אן אדנטערערדישער הײצ, די סיצסײט, כטעט, םון א סבר... אנב, רער *רײנמזנג אינם ראזיסן װאלסנסראצער איז אזוי רויס און סײערצעך, װי דאם ױאצט נעװען דער ארײנגאננ אין ע&עס א נרויסן אזן הײציקן סאטעדראצ. פון רחױסן אבער איז אט וער װאצסנסראצער רױט, ײי אײגגע־ טונסט אין בצוט די רויטע צינצױוענט וראםען זיך אזן סצעטערן אין דער הויך םון אן־א־שיר צענדציסעד שטאסן, ביז זיי פארענדיסן זיך אין אזעצכע נעקארבטע שםיצן, װי םעצזיסעי שפיצן םון א װאצקנ־ הויכן בארנ. די שםיצ1 דענען אפגיעסארבט אין א נאצד־סאציר. בײנאכמ ש״נען רארט אזיף גישט־נעזעענע עצעסטרישע דעםצעסטארם. דער :נין סוסט רעמאצט אוים נישט װי א װאצסנקראצער אין נױ־יארק, נאר װי א םארצײטיקער סאגטאסטישער פאצאץ אין דער אז-יאסישער שסאט באגדאד... א םאצאץ, װו אריענםצישע םאטראפן םראװען איצט א גאטעכדרינסט צו זײעד נאמ — צו א גאצדענעם הײדענישן נאט. אבער דער דאזיסעו־ בנין א״ו זײער װײט םון צו זײז א סאטעד־ ראצ, א סירך. עס נעסינען זיך דאו׳ם פצױז אסיסעס, בענס, גרויםע