Literarishe bleter · 1932-02-05 · 6 (5.2.1932) · p. Seite 90

ריסיסואויטיע ברססיעו וגײ■ ס ו05*0 9 זיים 90 און װיצ איר האב נעלעבט אין צװע׳5ר מדיגות סרן $ט רער םאר־ ׳זזאאטענער ערד, און וױיל איך האב ניעזען די זעלביסע טרערן א<יף םנימער םון ס<5אנגריטע מענטטן — רערפאר װ*5 איר םיין װארט און מיין סינסמלערישע עטאציע שענטען א<ע םעאיזער, װאט םרעכצן אינסער דער יאר םון אינמערנאציאנםלן ח־וס, — די אוטבאעאנמע מאסז, װאם סראנן אין זייערע הערװער ל״יז, ױאט זיי *ליין נןור פיאן, און העלדיעזסייטן, װאם ס״נער םאררעגטיעט נארניממ. אט סאורװא<ם איד שרייב. אט סאר װעמעז איר טרייב. דער א״נציסער פא־פאלנמער, נעשלאנענעד און רואינירטער ייד םצד דעם נאציאנאלע כולינאניזם םון דוםעניע — װאלט איך נאד אאץ געבונרן דעם גירל פון יידישן פאלס, אנן װאלט זיין סאםר סאר יו׳םר םאדװאנראט אין מיין איעעגעם סאמף, אינם סאסה םון די אאע, װאם װעדן פאדפאאנט און געסרױודעט אויר או׳נזער ערד. אבער די אײדן םון איין פארס שס״ען ביי מיר נישט העכער םון די אייזרן פון א צוױיט פאאס. אין ליידן זענען אלע מענט׳פן נלייר. װען א־ך זע, אז א מענטש פאיט אין;אס, פרענ איר אים נ־שט, צו װעלכן נאט עד דינט. א־ך ׳םםדינג־צו און הע׳לף אים. א ' צ י ק 1!זןנ;עו/פעזןונזןןןי׳ן ב א ל א ד ע כעלעמער מלאדע כעלם איז, װי איר װייםט — א שטאט, און נאט איז, װי איר װייסט — א פאטער, און איך דער רעצסער כעלעמער, שפיל דאם לידצ םארן סאטער. מ־טן־נאכט. דער אלטער רב זיצט און סני״טשמ דעם תויכן שטערן. װאס זשע טוט דער סאונער דב אזוי שפעט ביינאכט, באיזלערן? — שוין דריטהאלבן װאכן, נאט ם׳איז בםירוש א סכנה, האט זיך (ראמאנסישער שרימסזר) נישט באװיזן די לבנה. פמצים הויבט ער אויר רעם סאם, םארן טויער הירזשען םערד, און ם׳םליען אין שטוב אריין שליחים צװיי םיט לאננע בערד: — ״רבי, םיר... נאך יענע װאך אין דעד װע׳צט אװעסנענאננען, און מיד האבן די לבגח אין א סרעםדן דארף נעםאננען. אין א סאס טיט װאסער — זי װי א פריצעטע נעלענן, האבן מ״ר דעם פאס םארסצאפט און איתס דער היים אסענן. און געטאםסעט עם אהעד און נעבראכט אהער צו טראגן." שטייט דער רב. פאר לװטער פדײד װייסט עד נישט סיין װאירט צו זאנן. ״סוטט, רבינױ, לאמיר גייען!" נייען איז נייען. אזן מען גייט. נעבן רב — דער ראש הסהל, הינמער זיי ני״ט סינד און סייט. — אט דאס םעסל? און דער רב הויבט דאם דעסג מיטן שטעסן. ער װיל חלילה, די לבנה אזוי שפעט ביינאכט נישט שרעסן. ל י ד א ו ( די ב^ןלאדע פױ ױבגעל םאלדאט אוז דעכמ בעקערם טעכטעריד־ שטייט פארן סיינינס טויער י א זעלנער אויף דער װאך, הערס ער א םוינל זיננען , אויםן סיניגס דאך: — דעם בעסערם טעכטעירר האט שװארצע האר! — ״ניין, רו האסט א טעות, איך װייס עס בעסער פאר דיד, איך האב זי ערשט נעכטן נעזען ב״טאג א זיינער פיד, דעם בעסערס טעכטערד האט נארדענע האר!" הערט װאם ם׳סען פאםירן! גייט דורך א נענעדאד: — ״װאס טוםטו אזוי פייפן, װ• ביי די פערד אין שטאל, אדער װי א ציניינער אין װ־רדן םטעפ?" םארוטירט אים שײן דער וערנער םיטן שװערד אין דער האנט: — ״דער פויגל האט געהאט א טעות, טא האב איך אים דערםאנט, אז דעם בעסערס טעכטעד־ האט גאלדענע האר!" שרייט דיער נענעראל א בייזער: ״װאס נייט עס טיר דען אן? דו װעסט אין סארצער לינן, ביז סרייען װעט דער האן, װאס נייט מיך דעד בעסער םיט זיין זונה אן?״ פאכט דער סאלדאט א װיררער מיט דער בצאנסעד שװערד. א בליץ! און ס׳ליגט דער נענעראר א טז־טעד אויף דער עדד, זא װאהר איך לעב! א טו־טעד או־ף דער ערד. פ־רמ סען דעם זעלנער אין תפ־סה, און די תליה איז שוין גרייט — א שטריס, א צי, א צאפר, און ס׳וױסלט איין רער טויט דעם יונגן םארדאס אין זיין מאנט־. נו, און דעם בעסעדם טאכטער? ז־ שט״ט פארן שפינל און פרעכט מיט װייסע פיננער די לאננע צעפ: — ״דער םאלראט איז געותזן נערעכט, איך האב טאסע נאלדענע ה#ר!"