Literarishe bleter · 1932-01-22 · 4 (22.1.1932) · p. Seite 62

4 ריסיסואריטס מיססיסו ו\ײ.,4 ןגס*1 ן״ט 62 ¥ טיסער סערװעטקע, װי >ז הונט מיטן עס, ה־ט ידיינע טריט מיט זיבן אוינן און א׳ז יעדע מינוט גרי״ט צ,י אליארםיח די 8אלי*יי, אויב דו זאצטט דיך פדװון #רויסנבבענען נװן דאנען, איידער ת האםט באצא־ט. 111' א־ן דעם דאזיהן שאםעהייזל הוסט אויך אריין דער ״חוםישער״ שדבן, װאם א־ז א שמש אין א האיין שו6בל ארן אין די םרייע שעתן פארנעסט ע־ װך מיט שדםנדת. דער עךיור הוטט ער אהער צו ־־המאנען םאראיינן פאר אים ׳טדוביםן װארום די פוסטעסאס־ נ־קעס מיט די צעד־סענע תויזן, סענען דאך נישמ מסרגס זיין סיין װי־ב און יזינדעד. און אויב ער ־איינט פונדעססװעגן פאד א שד.וך או־ך איינעם פון ד• דאז־גדע ױננעלייט, טומ ער עם מער צוויציב כע־ ,־װ־נהייט; מיט בתו־ים דאחי מען א שסועם טון סכוח חתונה־ האבן. אין זיין פאדהצעהם ״נאטיצביכצ״ װאם איז צענויםנעגײט פון אן אצטן, באנוצטן שוצהעפט, פארשדייבט ער מיט א רעשטצ פין א שדייב&ענדא דעם נעגויען נאםען פון ״מאנרידאמ״ און רעם נאפען פון זיינע עצטעד;, כרי די נעמען םון חתן און ש<תר אדן בצה און ימװינער זאצן, חציאה, נישט זיין דיזעלבע. בםונע רײד מאנען איז עד ז־נער. אז רע־ זױונ װעט עוצה־יםה זיין. ער איז דאך א מצוכח־באאמטער. װאם באהוסט םינהסצעך אויסנעצאיט א ז־בע,־ע מאגאטרעבע פענסיע, א,־ן אויף דער עאטער װעט עד באיןומען — און נאך זיין טויט די אדמנה ז״נע — עםעדיסור! דער שדבן רעו־ט און טענהט צו ריתמאנען גיך־גיך; ער כאםט און שריננט ד• װערמער, אזש ד■ םצינע טריפמ אים אויף דער בארד. .־יקמאן זיצט זיך בשעת מעשה א כאהותםער אין ״זיין״ צאזשע; דערביי זענען זיינע בציקן פאדקוףקם א־ן אן איצוסטרירמן זשו׳רנאצ, פונקמ װי עד װארט נעװען איננאנצן פאדגוטעז םיט די הו־כע רעױנות פון דעם ארטיהצ. א באסרידײזטער :עסט ער ויך דאן ש&ינרען אין דעם צעבדאבענעם קעשענע־ש&ינעלע און םאריכט זיך דאס משונה־סארירנדיקע שני&סצ, װאס ער האט אי״ננעהאנדצט א װירדע מצואה בעת א ליציטאציע. מיט א יאזוגדערן תענוג גײט דיקמאן אינם באשטיםטן טאנ צו דער ־אנדקע מ־ט דעם נעדעדטן מיידל, װאס קוסט אײסנע&יצט אוון אויםנעםסראיעט אין באגצײטוננ םון א קרוב אדעד בצויז םון שדכן. ־יקמאן פא־נעסט נישט אנצרסון זײן זונטײד־ײזע באאםטן־ מאדינאדסע ם־ט די נייע, נצאנצנדיקע שטערן און םירט די בתוצזז אין ״זײן״ תאםעהײזצ אין ״ריויטן געסצ״ ארײן, װו דער קעצנער שטעצט אװעק אויף זײן טישצ א װאזע מיט פאפירענע בצוםען.;אכדעם, וױ דאס מײדצ האמ איר פארציע קאװע יאצאצט *ון רער אײנעיער טאש, תאט דיקסאן ציב צי דערצייצן װענז זײן טע־ ט־הייט א־ן יאן־אסט און װי שטארה עס תאבן אים דארט ציב אפיצו ד• אנט־סעמיטישע באאסטע. בשעתן דערצײצן םארנראבט ע־ זײנע בציהן אין די אוען סון ד• דאזיקע םידע סיידצעך, װאס מיט א באז״ינדערן עהשנות הערן זײ נישט אניף צו װארמן און צו האפן, אז סוף כצ םוף װעט פארט הוסען א באשעדטער, א מאן. ד־סמאן הומט צו דעד זעינג אויך א צוױיס סאצ. ער יױיסט;אנץ נוט, אז ז־י תעדן ז־ך נעדן אײן צו זי״נע ד־יד, באטש ער שטאמצט. און װען דעד שדבן הומט :אך א שטיהצ צײט געיװויר װעדן, װי װײט עס הא6ט שוין און צי װעט מען אינניבן מיט מזצ קענען מאכן תנאי׳ם, — דעמאצט נעסט ריהמאן 8אטעצעך אדאפ ד• װאהצריהע בדיצן, פוצט :עצאםן ד• מטושטשדיקע נצעזצעך און ה־בעט מיט דעם פארב־סענעם שמי״כעאע פון א האציהע, זואס איז עזצה צנדוצה;עװען און װאם פון א־ם אייז אפהענניק דער נ,ירצ פון אנדערע. צום שדבן האט ער פדעמענזיעס, הצסאי דאם מ־ידצ איז א פארעצטעדטע, באמש עד האט זיך בפידוש אזיסנענזמען, אז ו• דאדף זײן א ־וננע. איין עד האט שטאדה וגאה ציו זען, װי ס׳איז א&נענאידט' דעד שדכן. ותצכעד האמ שוין נעהאםט אט, אט צו בא־ הומען זײנע דדײ פ־אצענט פין נדן. - א ־וח א־ם א־ן טאמן ארײן, דעם סא־שאצטענעם פאניע, װאס העדט :ישט אויף צו בעטן צינאדעטצעך און בדעננט בסי׳ר צו פ־רן אצטע מוידן! ־זז. סוף תודש, װען דיהמאן באהופט או־סנעצאצט זײן פענםיע, הוסט ער נצײך א־ן קאםעהיײזצ, תצט יזיך םיט א באזוגדעדער בר״סקײם אװעק אין זײן צאישע און באשטעצט א סאפעצע בך־ציע קא־ צ• פא־מאבן, א־ן מעז וױיםמ;אך אצץ נ״עט, ם׳יז װאנען סעין װעט :עמינז צ• באצאין פא,־ דאם;•שט־באטעמטע טעפצ קאװע, יאב מ־־בע. כ־מע־ע כ־בי קי־־צעבץ, ײאס מען האט געזזוװז טר•׳;־ קען! פ־־ע־ ־אט מעז :אך נעקיאנט אהע־ א־ײנקזמען א־סנעשטערט און ױך שט־לעי־ד״ט אװעקועצן בײם ט״צצ פון א באקאנטן. אבעד א•; דע־ צעצײע־ צייט• האט זיך דא באוױזן א וייטר קעצנעד, ממ־נ• א שינא—ש־אי וועצבע־ פאדע־ט מ־ט ־־:ט־שע־ בײזװיצ־הײט עפעס צ■ ״נעמען״. א;עצוױנגענע־, אז שרם חשק, און מ־ט א יטיטא־ א•; יא־צז. ױאט מען מי־ז אותקפאטרן ד־ לעצסיע עטרעכע צ־טע־ד־יע;־אש;, באשטעצט מען בײ דעם דאזיקן פאםהורנ־אק א ״שװא־צן״. בד־ :־שט־ צ־ מ־זן פא־יאזן דאס רעצטע מיזום־ מנוהה א•: א־זמ־אנן װ• א מט־דף אן א ציי א־בעד :אםן און;עטיע־ א־־עדן א״פדע־נאבט פרענט א־ן האםעהײזי אײך הומען דעי ־אנדכימאן ז״ע־עי־, דע־ איטע־ בה־׳־ י־המאן, א נ־דעד־קעד באן־ באאמטע־, װעלבע־ א־ז נעקומען קײן װין א םך יא■־; פאד דעד מ־המ־ז א״י רי־־אצ־ע צ• א דאקטאיר־ספעציאציםמ, אבעד;־שט;עק־קט א״י דע־ ,.א־־נ־נערע־ מעטאדע״ פון פ־אפעםאד — איז ־•קכיא; פא־ב־־בן א שטאבײע־. ת־בף װא־פט עד פון ז־ך אדא= דעם מאנט־, י־נטע־ װעיבן ע־;ײט אננעסון ד־ אמטצעכע מאר״ :א־קע מ־ט ד־ צװ־י צעפ־אנזטע א.־ז פא־יי׳אסטע ״נאצדענע״ ש־טע־ן. א־ן ע־ זעצט ז־ך ־חביתד־ק א־יין אין ױער פארשמ־־טע־ א־ז טה—פענד־לע־ ״ראזשע״. װאם א־ז ׳צו־ן פון 4אנ; א;עםט פ־ן פיײ א־ז ײאנצן. אל־ף ױיז מנ־שמד־קן אין מ־אדסן פנ־ם בא־ ־י־־זט ז־ך א נא—ש שמײכעצע, ע־ מעצה־נדהט און צעקט די •אטיעכ• מ־ט ד• פאישע צ״ן. ז״נע ב־יין אן ,־עמצעך פאדשטארקן נאך דעם טפש־יתד-קן אײסדי־ק פיז ז־ין פנים. ב־טעת עד נעסט א־־יני־ר זשי־אקען ד־ מ־מנע האװע, יאזט ע־ א־ייס פון מויצ אזן פ־ז ד•;•שט־נע■■—•:•קטע;אזיעיבע־ מ־ט ד• פאהפאפטע העדע־ יעך װ• קנ״טיעך משיסהד־קע הוצ־ת, ײאס טדיײסצען או־ף ד• :ע־װן. ד■;עםט אי־ם ד• שבניתר״קע ט־שצעך קיקן אויפנע־ענמע א־רנצי, צ• ז״ן לאזשע. אבע־ ־•המאן זי&ט וױ״טע־ פין טעפצ מ־ט נ—ם רנא־ז, װ־ נ־ש-ט א־ם מ״נט מען. װאדום עד מענ אצץ! ע־ נעיע־ :־שט צ־ ד־;עק־יװדעטע פון 4עבן; ז״ן עהז־סטעגץ א־ז א;עז־בעייטע, א־ם :אך מער װ־ א צװאנצ־ק־א־־קער ד־נםט־ צ־־ט - װעט מען נ־שט דעדוצי־ן! ״עידע־ װײםמ יאט אין הצ־עעפ קאפעהיתי אויך דער;ייער רעצנע־ װײסט, אז ד־קמאן א־ז א מציובה־באאטטע׳־ און בארנט א-ם א; שיים קותנקיעניש אין באװא־ענישן; אפיצו ד־ יאיעבאסטע, ה• זעיציקיא־־רע יה־ישע יתו־ה פין :יהצשבי־ינע־ ־חוס, װאט פאיעי־ט דאס ,־•־ײנעיכ פא־ײם יעדן הודש• אין ערשטן סאנ טאמע א־נדערפ־י אזן צײע-־ט יי• ד•;־ טייד, זאיטמ זיך, חציצה,;־שט א—יםבאפן אין נאפ, - איז מיט דיקמאנען :ישם מק&יד אין פא־יאננט נ-שט פין א־ם ק״ן פינקטצעבע באצאצוננ. פא־ ד• פא־שמו־םענע פון אעבן, זואם הוקן ־אזשדיק צום פ־אטפיט־קן קע־1;■*־, ה״בט אז ד־המאן מ־ט א באזונדעדעד הנאה צ• דע־צ״לן ותנן ז־יז װ־בט־קע־ ארבעט א־ן קאנצעצאדיע און ותנן ד■ א־יעי־שעהן, פא־ װעצנע מען באצאצט א־ם טא&ר. עד האט אפ-י• אפ;עש*3א־ט א ש״ן ב־סצ סזובע־ם, ותצבער עד פא־■ י״עט אװף פעטע פיאצענטן און זיכערע ותקםיען אדער איויף א ״־א־טן״ הפץ; דאנקען;אט - ע־ האט זיין שמייזעצע ברויט. אט האט עמעצע־ בײ דער נאענטעה ניענעץ נע&ױװס אייינ־ שמוני־ען א פעקצ שניט״םתודה. ד• צאי־ותבטע־ האבן דעם פא־־ שײן העדטאפט און די קאנטע־באנדע האנפ־סק״רט. דעד שמאף איז דאן פא־ט״4ט נעװא־ן צײ־שן דעם יא;־6ע,־סא;אצ און אויך '־קמאן האט באקיניעז זיין חצק, פון װעצכן עד צאזמ פא־ זיך או־פנ״ען אן אנצו;. ד• הויננע׳״קע צאנדיםצ־״ט זיינעי טא&ע איון נצעט־ מ-מ עאה ד־ וױ־כע אין פ־ינע מאטע״ע און קצעדן ייי זיך שט־צע־ה־יט, װ־פ־צ, אך, וױס־צ .װאצמ מען אויף דעם דאזיקן שט־רצ פחו־ה;עקאנט באהומען א־ן צאמבארד אפ־צו פון דעם שט־עננז שאצמײסטע־ דעם דש־נ סדושע מיט דער ביצמע אויםז ־עפטן א״ני. אבע־ •'עת־עתה אױ ביטעד, ב־מעד; אמ שאידםאכט מען ש״ן דאם ראפע־ה״זצ און דו האכט :אך אצץ נישט םיט װאם צו באצאצן די האװע, און דער קעצנע״וננ װ״דצט מיט זײן הוי־