Literarishe bleter · 1932-01-15 · 3 (15.1.1932) · p. Seite 48

ריסערארישס ברססמר וןװ 3 וגס♦.) י״ם 48? באכדיסדכבען צדם 400־סטן כדמער ״ליטעדארישע בלעטער״ געכיא שליט אין שלרם אשס ״דעוודעכד זילבעד״ צו דער רעד. ״ציטעראריעזע בריעםער״, ווארשע. בײ דער געלעגנהי״ט םוז 400־סטן נומער םון די ״ציטערארישע ברעסער״ נעםינט דןים #ויםםיר־יביוחי פון דער צענט־זילער םארי װאצטוננ פוז ײיתז םאר זײן חוב *נצװוײזן אויױ די םארדינםמן פון די ״ל״טערארי׳צזע בצעטער צנבי דעם ײדיעזן וויסנשאפטצעכן אינסטיטוט. די ״ציטעדארישע בצעטער״ ר.$בן נעטריי באלײט רעם ײװא םון זייבע ערשמע טריט אן, האבן זיך אפגערוםן אויױ אצע דער׳טי״נונגען אין דעם צעבן םון אינסטיטוט, יהאבן אים נעםאכמ באפולער צװיטן דעם ײדישן צײענער־עוצם, װי װײט כיענלעך בא־ האנדאט די פראבצעסען, װאם זענען םארבוכדן םיט דער אדגאגי־ זאציע פון אילנםטיטוט. םיט פרײנטלעבע נדוםן דער דעדאיןציע און מ־ט װונמשן םון װײטערד־הן דערםאלנ, צײבענען אין נאמען פון אויםםיר־בױרא ו. עלװואוױוזפו ולװ\ רײוזוו רעדאהציע ״לימערארישע ביעט־ער״, װארשע. ז־יער חשובע םרײנט! נעמט צו אונזעד הארציסםטע באגר־םונג צו דער דערשײגוננ פון דעם 400־סטן נומער סון רי ״ל־טערארשע בלעטער״. עם איז א דערמוגטערונג פאר דער גאנצער ײדישער הולטור־ באװעגוגנ, װאם אין די איצטיהע שװעדע צײסן דערשײנמ אן אר־ :אן, װעלכער האנצענטרירט ארום-זיך די באדײשנדםטע און בעםטע ריטערארישע און געזעאשאפסצעכע כחות. מיר וױיסן װי צו שאצן אײער אומדערםידאעבע טעט־יץיט פאר דעד םארשפר־יטוגג און שטארהוננ פון דער ײד־שער םאדעד־ נער סולטור, און װינשן אײך א װייטערדיסן דערםאל:. מיטדרך־אר־ז: צעוװראלב װארװארװװג װו\ ײריט\ פװל או\ סולװור װארראור אי\ פױל\. 4 יאנואר 1032. חשובער רעדאקטאר! א־ר מײן, אז קײנער, װי א ײדישער פארלעגער, קען נישט אפ־ שאצן די נוצן, װאם די ״ל־ט. בלעטער״ ברענגען פאר ־ידיש בכאא און םארן ״דישן בוך בפדט. די ״ציס. בלעטער״ מאכן או־םמעריד זאם רעם אײענער אויפן װיבסיקסםן בוך, װאם איז דא אויםן ײדישן ביכער־מארק, זײ דערצײלן דעם פארצעגער, װאם דער ״דיש־ צײענער צײענט, אזוי־ארום אריענטירט זיך דער םארלעגעד, װאס ער זאצ ארײנברעננען אין דער ײדישעד ציטעראטור. אויב די ״ציטערארישע בצעטער״ זאצן נישמ האבן םער נע־ בדענגט םארן ״דישן װארט גאר דאם, װאס ב׳האב דערמאגט, װאצמ או־ך שוין נעװען בארעכטיקט זײער עקז־םטעג׳ן, װעצכע אצע ־ידיש־ צײענעד דארפן בײהיצפיק זײן און נישט קארנן זייער מי, אז דער אדנאן זאצ נארמאצ דערשײנען און דינען דעד ײדישער ציטעראטור א-ין ײדישן שריםטשטעצער. מײן הארציקםטעד װוגש איז: אײך זאל נישט אגיםםעצן אויס־ דויער־הראםט יא\ן עיזשנות ביז מיר װעצן דערצעבן בעסערע צײטן פארן ײרישן װארט. פולװה גאלרםארב (םארנעצער) םדײכט םדן ײדישן װאדטן כדי םיר זאצן װײטער קאגען ארויסנעבן די ״ציט. בצעטער״ אן _איבערײם, םוזן מיר האבן א״ער םיסהיצױ און שטיצע. םיר םארצאנגען נישט יזײן םובםידיעם, מיר װיצן נאז־, איר זאצט יעדער אײנער אין זײן שטאט און שטעטצ אוגז כאהיצםיק זײן צו פארנרע־ םערן די צאצ צײעגער און אבאנענטן. מיר ותנדן זיך צו אײך, פרימט פון ״דישן װארס, םיט דער ביזשו־ו: פזאװװ אבא1אװוווװ\ יפאר רי ״ליװ. בלסװער״., (*ון א פריײ) .אװי ם־צ װענן מײן ביצדער־אויםשטעצוננ אין משענסטא־ נאװ װעצכע האט, װי א־ר זעט. נעהאט א מאראצישן װי אױך פאטעריעצן דערםאצג. א־ך װיצ זיך גאך טײצן םיט א״ך מיט א פאר טעאטער־ אימדרוקן. עם איז מיר אויםנעקומען צו זען אין טשעגסטאכאװ ד־ פאר־ שטעצווננ םון ש. אשס ״רעװדעגר זיצבער״ מיט א. םארעװםק־ און *־׳ געגיע שציט אין די הױפט־דאצן. װענן דער םיעסע און רעזשי םון ר״ר װײבערט האם מען שוין נענוג נעשדיבן, און איך װיצ ז־ך דעדויױ :־שט א&שטעצן. עם איז אבער װערט צו באצײכענען די דעסר״ענד־קע און זעצטענע דערשײנוננ אין אוגזעד טעאטער װעצטעצ, אז ד־ םארשטעצונג אצס גאגצע האט;אדנ־שט םארצוירן דודך דעם, װאם זי װעחט ״אדוםנעפירט״ דודך א װאנדער־מרוםע בײ ד־ זײער שװערע באדמנונגען. איך אצם רעזשיםער װאצט זיך נעװוגשן, אז מימע אויפ״רונגען זאצן האבן אין ״װענ״ אזא אויםתן װי ״רעװדענד״ אונטער דער קינםטצעדישער השגחה פון א. םארעװ־ הק־. אזו־ פײן און ריין גצײך װי ד־ פיעסע װאצט :אד־װאס אדוים פון אונמער דער נאדצ. װײזט אויס, אז מען קאן אין דער פראוױנץ אויך ״דעדצאננען״ א פימע פארשטעצוננ. ס׳װענדט זיך נאר בײ װעמען ז־ שטײט א־ין אין די הענט... ד־ ־א־ע םון ״קצארא״ (דעם רעװחזמדם פרוי) האם געשפיצמ פר׳ געכ־ע שצ־ם, - אן א-ימדעדװארטעמער שטארקעד א־ינדרוק! א העדצעכע פיגור, פײנע שט־טע, באותגט ז־ך גצעבצגד, עצעגאגט און מיט נעשמאק :עקצײדט, םאכט רעם אימחרוק פון א עדשט־ ק־אסיקער אײ־אפעישער שױשפיצעדין. א ברויזגדער טעמפערא־ מעגט. זי שפיצט זײער זיתר אימפוצסיװ און האצט דעם צושויער ד• נאגצע צ״ט אין שפאנוננ. איר ״יזצארא״ איז רײצנד־פארפ־דע־ ר־ש, צינ־ש־גענסעריש און נצײכצײסיק אויסערםט־צײכטזיגיק און קמדיש־אומפאהאצםן. זי איז די נאנצע צײט א נצעגצנדיקער קצגסדאםמ צו דעם שטיצן, איז זיד קאנצענסרירטן, איז׳עאציסטישן ־עװרענד, ותצכער װערט אזוי םײן און םובטעצ איגטערט־עטיױט דורך דעם גרויםן קינםטצער מארעיװסקי. עם א־ז צו באדויערן, װאם די נעניא שציט האט נישט נעהאט ד־ מענצעכק״סן צו באוױיזן זיך אין װארשע. א גרויסער שאד. צויט מ״ן מײנוגג איז םו־וי נענת שציט טםונצ צו סאדנעמען א זיתד אגכעזעען ארט אין אונתד טעאסער אויבן־אן..." יפעב ראפבױגז טשענסםאכאװ, יאגואר 1932. ו ו א ר ש ע נאר ־ װאם דערשינען אין א גיתר אויפצאנע: ה. ד. נ#םבעיג אמעריהע 280 זייטן — םרײז 6.50 ק ו צ ט ו ר ־ צ י נ ע, געזאמלטע װערק פול ד־ז. ד. נאמבערג אין 9 ביבער בדאשירט - 38.15. אין 6 פראכט־בענדער — 51.65. הויפפ־פארעגיױ.• .40 סתפא*! ,כזובמתב^ ,>|ו1סוו8-)1וו)1״ .6533 .0 .?