Literarishe bleter · 1932-01-08 · 2 (8.1.1932) · p. Seite 29

אויו* אידע םים — אויך דאם א״גענע. װונדן. הויט אפנעריסן ארום קכעכצ, און מיט װייםע, שוין פארשטויבסע בעכדער םארבונד;. אמתע װונדן. יידישע װונדן. םשיח־װונדן. ער װיצ ויך אויפה״בן און <ןען עם נישט באוױיזן. און אן דער בחור װענדט זיר צו אים, װיצ אים העצםן אויפשט־ין, װיא אים נעפען אונמער די הענט און ארויםםירן םון דער שטיינער־ װעלט — מאכט דער ארטעד א צייכן, אז טען באדאדוז :ישט. ער װ־צ דא בלייבן. דער בחור און דאם מיידצ האבן נישט םאד׳צטאנען. םרענ;, האבן זיי נ־־עט;עוװסט װאס. האבן נאר מ־ט חידוש נעקוקט, װי םון ארטנם אוינן האבן אן־אויםהער געעװארן ד־ ט־־ערן; זיך גע־ היײזצט איבער זיין ארט, צעהנ־־טשט ם:ים און נעםאלן אייר די צעבראכענע שטיינער. — סרערן אויף ׳כט־ינער — הא'ט דער ־וננערמאן נעזאנט. — א טרויער ־צו זעען טדע־ן או־ף שט־ינער—האט זי געזאנט. דער םא־נאכט האט ז־ך דערנענטערט און האט אויך;עאאזן םא־ן זיינע טרערן אויף די שטיינער. באבדרסדכגען צדם 400־טן כדמעד ״ליט. בלעטעד״ חשובער ח׳ רעדאהטאר! צום עביריי סון די ״איטערארישע בלעטער״, װעאכע האבן אצע מאא טר־י און א־בעדגענעבן נעדינט די אינטערעםן םונם יידישן טעאטער און י־ד־שן אקט־א־, ש־ק; מ־ד איבער אונזער װארעמםטן נרוס און אונזערע בעםטע דערפאצנם־װונשן. פארװאלסװוג ףוונז ײריט\\ ארסוינזסי\־פארײ\ אי\ פ\יר\ װאדשע, 1 נאנואד. טייערער נחםן מייזיצ. איך װאצט נרייצעך גע־ום־טובט אינאיינעם מיט אייר דעם ()40־סטן נומער ״צ־ט. בצעטער״. אװדא־ איז דאם א־־ערער א ז־נ, אונזער אצעמענס ז־נ און םרייד, װאם א־ר גרייט דעם 400־סטן :ומער ״בצעטער״, — א שריםט, װאם ב־נדט אונזערע צעװארםענע או־ף שכעה ־ם־ם, װאס שטײט או־םדעדװאך םון או:זער אצװעצט־ צעכן ייד־שן װאדט. — זי־ט;עשטארקט און זייט נענריםט פון מיד און םון פדץ הירשביין. אגזוזר טװויאסיטער כרסצ, האציפארניע, 14 דעצעסבער 1931. דער קאאפעראטױו ״ב־כער״ קען אמבעםטן אפשאצן די בא־ ד־יטוננ פון ד־ ״ציטעדאר־שע בצעטער״ םאר דעם יידיזזן בוך. דאס איז דער איינציקער ארגאן, װעצכער איז נעגא:נען באמת הא:ט א־ן האנט מיט דעם יידישן סםר. טיר װינשן אריכת ימים אויף דעמזעצבן װעג. ןאאפעראסייװ ״ביכער״, װארעװו ז. וזרװד, י. וזײזיל, יװזך ונוװ, וזאיר לױזװא\. צו דעד רעדאקציע ״ציטעראר־שע בצעטער״. די טרופע םון קאמינםקים טעאטער באגדיםט א־יך צום דע- שיי־״ען פון 400־סטן :וםער םון אייער או־םנאבע. 400 נומערן ״ציטערארישע בצעטער״ א־ז א ה־פשע־ בא־כוא; ביי אונוערע קוצטורעצע םארהעצטענישן. פארבאורױזעאסיער פז\ ײרױװ\ ארוזױװזךפארײ\ אי\ פזיל\ ז־װװר?אאפעראװיזז זןאװיזוזהײוזעאסױור. ליװעראריבװו בלבװוור זזװ. 1 וזס*.) ^5 זאק, םון הינסעד װעצבע עם האבן ארויסנעקוקט ביידנם באיװעםע טדיט. זייערע ביידנם קני האבן געדינט םאר א טיש, און דעד זאק איז נעװען דעד טישטוך. אויף דעםדאזיקן טיש איז נעװען געגרייט וױיםברויט מ״ט רויטע סאםיראו־ן. ביידע האבן שוױיגנריק אפנע־ ביםן, אםאצ םון בדויט און אמאצ פון פאמידאר און דאס איבעריקע אנידערנעציינט אויםן פאוו־שפרייטן זאק. ד׳ ױנתן האט זיך דערנענטערט, א צען טר־ט בצויז האבן א־ם אפנעטייצט פון די צװיי. האבן זיינע םים געשטרויכצמ. א שטיין .האט זיך פון אונטער זיין רעכטער פום ארויסנענציטשט, און ר׳ ־ונתן א־ז ינעםאצן. הא׳־ט געפאצן. א שטיק עצטער איז אומנעםאצן אויף די שפיציקע, צעשפצױזערטע שטיינער. די שטיינעד האבן ז־ך :עקייקרט בא׳־נ־אדאפ און האבן אים מיט זיך מיטנענוםען. איידער א־ם א־ז אין די אוינן םארפינםטערט נעװארן, האט ער נעפיינט, אז דאם פאצט ער אין א ם־נסטערן תהום. אזו־ װעט ער ז־ך קייקצען און קייקצען, ב־ז ד• ביינער װעצן צעשאטן װערן. א ז־נד נעװען א־אפצונניינן פון גצייכן װענ. א ז־נד, נישט אפצוםעקן.;אר ד־ שט־ינער זענען :אך אצעמען נישט נעװען אזו• הארט און אויך נישט אזוי אוםרחםנותריק. ם׳איז נאר די עצטער, װאם איז אויף אן אופבאקאנטן ארט געשטרויכצמ געװאר;. די עצטער — א נישט־נאר־אויםנעפרוװטע. װארום בשעת ער האט או־םנעעםנט ד־ או־נן און נעפונען, אז ער צינט נאר אינדערנ־דער, כמ־עט א־ן א נרוב און אונטער אים איז א זאק אונטערנעבעט האט א־ב;ארנ־שט־־״־שט װיי נעטון. ער איז גאד אביםצ מעד געזדטערט נעװאדן אין דער אנװעזנהייט םון די צװיי ױנגע מענטשן, װאס האבן נעקוקט מיט שרעק און מיט זארנ אין זיינע אוינן אריין. 6 אז ר׳ ױנתן אױ נעקומען צו זיך, האבן זײ:ע נצידעד :־שט :ע־ נצוםט אויםצושטײן. די צװײ חצוצים, בחור און מײדצ, װאס האבן זײער ארעמע מאצצײט איבערנעריסן אינמ־טן — ז־י האבן בײדע נעקוקט דעם אצטן אין די אויגן ארײן, אן װערטעד נעקוקט אײנע־ דעם אנדערן אין די אוינן ארײן און האבן :ישט נעװוסט, װאם צו זאנן און םון װאס אנצוהויבן. האבן געשטוינט. װאס האט דעם זקן נעצוינן אהער אין גרוב ארײן? װאם האט אים אהער נעצוינן צו קומען און אנידערםאצן צוױשן די אנגעהאקטע שטײנער? בײדע האבן אויף דעדדאזיקער רעטעניש קײן באשײד נ־שט געהאט. ר׳ ױנתן האט געריבן די או־גן. עפעם האבן ז״נע ציפן :ע־ שעפטשעט. מענצעך א תפיצה איז פון הארצן נעקװאצן און נעמאכט, אז די ציפן זאצן ז־ך באװעגן.;אך מער חידוש א־ז נעװען ־א צו באנענע;ען ד־ צוױי ױ:נע מע;טשן. און אזוי;א;ט. אזוי קצאר זעט ע־ א־צטער ארויס זײערע פנימער. אזוי באקאנט זענען א־ם די או־גן זײערע. ער װאצט אװדאי װעצן אנהײבן, עפעם זאנ;, עפעם פרענן — און עם קומט א־ם נ־שט אויםן זינען דאם ע־שטע װארט. אװאד• ־אבן זײ דאך מציצ געװען זײן צעבן. זײ האבן אים או־םנעהו־בן אפנים און נעצײנט או־םן זאק. — אפשר װעט איר מוחצ זײן נעמען א טרונק װאםעד, — האט זי אים נעפרענט, דערצאננענדיק אים םון צװישן די שמי״נעד א בצעכענע כצי מיט װאםעד. ר׳ ־ונתן האס נ־שט נעענטפערט און האט נ־שט נעמאכט קײן שום באװענו:: דאם װאסער צו :עמען פון א־ר האנט. או־ף א קצײנעד װײצע איז א־ם קצאר געװארן, װאם ער װאצט באדארםט בײ זײ םרענן, אויב עם האט זיך שוין געמאכט אזוי — מען איז דא אויף אזא אויסטערצישן אוםן ביחידות. ער װאצט זײ נעםרעגט, צ־ זײ פאחנעמען די ט־יט םון משיח... ער װאצט זײ :אך עפעם נעםרענט: הצמאי זענען זײ דוחק דעם קץ... הצמאי זענען זײ *־■ יאםן מש־חן דעם ותנ. דאם האט עד זײ געװאצט פרענן. ער האט בשעת םעשה נעטראנן א קצצה אויף די ציפן. אװדאי האט אים די קצצה אראפנענ״נט פון װענ און נעםידט צװישן די אננעשצײ־ רערטע שטײנער בארג־אראפ. די קצצה האט שוין צאננ־נעבר־ט זײנע ציפן, װי א צענציטע קויצ. און צום םוף איז די קצצה אראפנע־ פאצן פון זײנע ציפן און זיך םאדק״קצט צװישן ד־ צעשפענערטע שטיױער. און איצטער נײן זוכן די קצצה — איז א־ם שװעחיא־צסער װכן רי קצצה — אױ :ישט בראי. זײנע טריבע בציקן הײבן אן צו בצאנדזשען — אמאצ צום בחורס הענט און אמאצ צו אירע. הענט — אםתע יגיי׳דכפים־הענט. און אט זענען זײנע שװארצע, פארשארצטע א\ן צעװוגדיקע באד־ װעסע םים. אוודאי אין וװנדן. און נישט וױצנדיק םאצן זײנע בציקן