Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 51 (18.12.1931)
- Date
- 1931-12-18
- Page
- Seite 945 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 72% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804726--07233-4802314- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
רי<ז<זר*\־י#ט 3לט5טר ו\\ז. \5 {1.398 וײט 945 4 וועגן בעםער סון מיר. עס בלייבט םיר איפער, הײםט דאס, ״אר די טעדיצ־ז. גאר זי סען מיר ׳ראטעװען. איך נעם ארויס טיין בא׳סיידעגעם םעלד־נלאז א\ן סוס לאנג אין אלע זייטן. ענדאעו שריי איך אוים: — איך זע זי! איך זע זי! אן אויםװורױ מיט א שװארצער בארד שלאנט זי. זי שרייט: מיין מאן! מיין ליבער מאן, העלר מיר! נעם מ־ך צו םון אים! שטארס אויםגערעגט אאזט דער אינדיאנער נישט אראפ עיין אוינ םון מיר. דאן שרייט ער: — קאראמבא, איך האב גאייך געװוסט, אז עם מ\ז זיין דער הונט סאנצאאעם. עד האט א שװארצע בארד. איך צויף שי־ן צו זיי. איך װעא אים געבן, װאס עס סומט אים. װו איז זי? םרענט זי, סעניאר. — זי איז ״מ־ל״ קילאמעטער װייט. דער מאן םיט דער שװארצעי בארד האט זי אויױ א 5וםט־װאנן אװעקגעםירט. זי נע־ םינט זיך איצט אין דעם דארױ טשי׳סאלסא. דאס לינט אין אונאלא ביי גערעיא, מיל סילאמעטער װייט. — איך ניי נלייך און נעם זי צוריס! — זאנט ער אויםגע־ רעגט ביז נאר. — נייט זשע נלייך! איד דאחםט לויםן מיל טענ. םארהאלט זיך נישט אויםן װעג, אנישט שלעפט רער אינדיאנער מיט דעד שװארצער בארר זי נאך װייטער אװעס! — איך ניי די םינוט טאסע! — זאנט ער און צ־טערט דערביי אינגאנצן. ״א נרויםן, נרזיםן דאגס. םיל נראציעם, סעניאר. איר זענט א חכם. װערדאר, באמח, איר האט ז־ אזוי שנעל נעםונען. אבער די 2 םעזאם און 50 סענמאװאס סאן איך אייך איצט נישט נעבן. איך דארף זיי האבן או־םן װענ. אריא, סעניאר! אלדאם נוטם!״ ער גייט שנעי אװעס און באצאלט מיר נ־שט םאר דער מע־ דיצין. איך זארנ זיך נישט, ער זאא גיך סומען צוריס. ער דארױ דורכמאכן א 600 ט״ל און װייל ער האט אויף הוצאות נישט, דארױ ער ניין צוםום. אבער די מעדיצין, װאם כ׳האב אים נעגעבן, איז װירסלעך א נוטע. עד װעט סיין 50 םייל נישמ מאכן, און װעט זיך ארבעט נעםינען. אדער ער װעט ביי א פארמער צוננבענען א בהסה. יעדנםאלם װעט ער האבן צו עםן טארטילאם און פריאצעם. און װען ער װעט האבן ארבעט, װעט אויםן צוױיטן טאג אן אנדער מויער אוינוהעננען אין זיין געצעלט א זאס מיט איר סלייד, אירע זאסן און ש״ך. צו אונזערע לעזערז רי ״ליםעראריטוב בלעםער האב\ פאר רי אכסי יאר \\א\\ \ײ נ\נ\\ינזסײר\, גט\\\\מ\ פיל איבטרגנוגנובנװט םרײוסי לע\<\ר. יפרפר \\גזפר ברפוגסי גזיסי \יג ארסייז\לפ\ \\פג\ ײדיטיפר א\\ \\פלסי ליסיפרא<ז\ר, \\פג\ סיפאסיפר א\\?\\<זסי, \\י א\י\ א רײכפ ליסיפראגזזר א\\?\לסי\ר־כרא\יון. רי א\גפ\פפ\<זסיפ ײריטזפ?י\פסילפר \פ\זפ\ א\םײל אי\ די ״ליסי. בלפסיפר״, \ײ \זאל<ז\ די ״בלעסיפר״ פאר \ײפר אײגע\טג\ ארגא\. רי ״ליוז. בלטסיפר״ ררי\גפ\ ארײ\ אי\ רי \\ײ<ז<ז<זפ ײריפיט יפז\בי\ז א\\ אי\פאר\זיר\ \\פג\ אלץ, \\א<\ נזיסיזסי זיך אי\ רער ײדיטזפר פ\א9\די?טר װפלסי די ״לי<ז. בלטגזפר״ \\פ\ר\ \יג ב\ \ײטרפ לײפ\טר — זאמלט אבאנענטן םאר די ״ליט. בלעטער״! םארגרעסערט דעם לייענער־סרייז םון די ״ליט. בלעטער״ז ער לויםט אין דארף ארײן צו די אינדיאנער. דאדט דעדצײלט ער זײ מן־הםתם ז״ן נעשיכטע און זאנט נלײכצײטיס נעװיס, אז דער װײםער מעדיצינמאן איז א נארגישט און אז ער וױיםט וױיני־ סער םון די אינריאנעו־. די דארפםלײט ם״לן זיך באלײדיסט, װײל איך בין דאך דער שטאליז און דער כבוד פתם דארף. איך װײם נישט, װאס טען האט אים דארט אין די געצעלטן ותגן מי־ אנ־ דערצײלט און װאם םאר א עצות מען האט אים נענעבן, כדי ער זאל באװענן םאר זײנעטװענן מײנע נעהײםע סרעםטן. אבער איך װאלט עם נעסעגט אסוראמ איבערחזרן, און עם װאלט נעװים נע־ שטיטט װארט בײ װאו־ט. ־עדגםאלס איז םארן זון־אונטעדגאנג דער מאן װידער געסו־ מען, געדולדיס געבליבן שטײן ב״ם םלויט און געװארט ביז איך בין גראד ארויס אין דדויםן, כדי אנצוהאדעװען םײן אײזל םיט מאיס. — אונא מאמענטא, סעניאר, — רוםמ מיך דער אינד־אנער. איך נײ צו צום פלויט. דער מאן האלט איצט א לאנגן שארםן װאלד־מעסער אין האנט. — װײםט איר, הײםט עם, נישט, װו מײן םויער איז? — נײן! — איר סאנמ זי אבער נעםונען. א־ך סאן אײך נישט נעבן סײן ״מיל״ גאלו־םעזעס. איך םארםאג זײ נישט. אבער אויב איר װעט מיר נישט זאנן, װו םײן טויער איז, האס איך אייך א• דעם סאם. און ער הויבט אויף דערבײ ז״ן נעװעד. איצט בין איך אין םעםל. וײן רראען סלינגט נאנץ ערנסט. און אז ער װעט מיר אםהאסן דעם סאפ, איז װאם שטעלט ער א״ן? ער סאן אנטלויםן אין דזשוננעל. און טאםער װעלן אים די זעלנער כאםן און אויםן ארט שיםן, װעט ער אויך גישט נתםעל װערן. עס װעט ה״םן א טפלה, און שוין. אינם איצטיסן מאמענט איז ער םאר־ צװ״םלט און ברעכט זיך נישט דעם סאפ אויף דעם, װאם עם סאן שפעטער זײן. איך פרוװ זיך נאך אמאל או־ויסדר״ען: — איך האב נישמ נעזען, װוהין אײער םויער איז גענאננען! אויף דעם תירוץ האט ער אבער שוין א םארטיסן ענטםעד, װאס די רארפםלײט האבן אים אפנים אויםגעלערנט: — װען איך װאלט נעזען, וװהין טײן טויער איז פענאננען, װאלט איך זי אן א״ך נעםונען. רערצו װאלט איך גישט באדארםט סײן מעדיצינמאן. די מענטשן האבן םיר דא אלע נעזאגט, אז איר זענט א װײטזעער, איר האט צװײ צוגויםנענײמע טו־ײבלעך. װען איר סוסט אין.זײ ארײן, זעט איר, װאס עם טוט זיך װײט אויף די בערנ. איר האט געזאנט, װאם עם טוט זיך בײ א מענטשן אי־ נעװײניס. זײ דארםן אים נישמ אויםשנײדן צוליב דעם. איר האט געזאנט, אז די װײםע רעדן אײנער םיטן אנדערן אויף א םהלך םון ״םיל״ סילאמעטער. װיל איך, אז איר זאלט רעדן מיט טײן מו־ער און איר זאלט איר זאנן, אז איך האב סײן טארטילאם און סיין םריאלאם נישט און אז זי זאל תיכף סוםען אהײם. זאל זײן אםילו םיט דעם לוםט־װאנן, װאם די וױיסע םארםאנן. און דערבײ הערט ער נישט אויף צו םאכען םיטן מעםעד, כדי סלאר און דײטלעך צו באוױיזן, װאם ער מײנט דערםיט. װאם טוינן לאננע רײד? איך ביז סענן אים הילםלאז. שיםן אים טאר איך נישט. איך װאלט דעמאלט נעהאט צו טון מיט אלע אינדיאנער א\ן אויך םיט די זעלנער. װאם װאלט איך נעסענט םארן נעריכט זאגן? וױ װאלט איך נעסענט באוױיזן, אז איך האב זיך נעמוזט טארטײדיסן? אגטלויסן? וװהין? דער אינדיאנער סען די