Literarishe bleter · 1931-11-27 · 48 (27.11.1931) · p. Seite 893

יי**רןזרי•* 3י*9זו 3951.) •4 *■ײי0 זיך א<ײן זנו אכטן, װעאן אויד אונזערע?אנדם־ב׳רידער װינ1ן אונז צו אכטן. עש איז געקומען די צײם, אז םיר זאצן אויםהערן זיך אאײן אפגארן און זיך אײגביאדן, אז דעדםיט גארן םיר אא אנ־ דערע. עם איז בעםער און ח׳םובער און שעגער םאר גאם און ש>4־ א״ט, יעגעם צו גיבן א נראם אםת, אאם א נאגצן צעגטר ׳טקר. סיר האבן דעדבײ גאר א קאײנע אדבעט: בײ רער םאאקםצײלוגג, ,ױאם װעט איצט ז״ן, זאלן םיר אלע ײדן זיך םאר׳ער״ב;, אזוי װי דער אמת איז, אז אוגזעד יםפראך און אונזער ׳בר־םט (כתב וריזזון) איז ״די׳ט — מיר דעכענען זיך און צ״רן ז־ך צו דער ײד־׳םעד נאציע! ״בהנחא עא־ון נו־ם, בהםד־רו בג־ אדם, ־צב גבואות עם־ם — אםםםר בני י׳שראצ״. טעראטור אפיאו םיר זאא) אוי&זאגן, אי אוגזער אײגעגע שפ־אך איי ״ז־י׳ם? יא, אםיאו אז די יידן זאנן אוים דעם אטת, אז זײ זעגען א באזוגדערע אוםה, קענען זײ דאך זיין נאנץ־נוטע פאטריאטן, איב האבן דאס אאגד נאאיציע אאם מוטערראנד און די פויאי׳נזע אוטה אאם שװעפטעד־אומה. האבן פי־ דאך םיט אונזעדע פויאי׳םע ברידעד אײן אינטערעם, ז־יער ײויא איז אונזער װויא, און םיר קענען צוזאםען ארבעטן אטובת ־ארץ. ם־ד קעגען און זאאן הויכ־ האאטן און איב האבן די אאנד׳טפראך, רי שפראך םון אינזער ׳םװעםטער־אוםה. םאר׳צזטײט זיך אבער, אז ד־ פאאיאקן זאאן אויך אונז אנערקענען אאם בר־דער אזן א<;יער אומה אאס א ׳טװעםטעד־ אומה. באמת, איבע ברידעד, א־ז איצט געקוםען די צײט, מיר זאאן ראטעײען אונזער כבוד אאם םאאק ״טראא. אז םיר ײעאן אנהויבן םאװיעטישע שרײפנער שטאנד — םון פםיכאטענזיע; א חודש סאר זײן טויט איז ער געװען אזוי ווי צעם־שט: זײן קינד־־יט האט באאק םאדבראבט ביי זײ| זײדן םון דער מוטערם צד, ב־י רעם באר־םטן באטאנ־קער, נעזעאשאפטאעכן טועי און קעםםער םאר םרױען־ביארוגנ, דעם דעקטאר םון פעטערבורנער אוניװערםיטעט א. ו. בעזץבסואװ. דעם װינטער האט רער קאײגיגקער פאעט םארבראכט א־ן דעם ״רעקטארם הױז״, אין פעטעדבודג, און דעם זוםער — ״אין דעם אאטן פארק, דעם זײדגפ״, ״אין דער שםעקעדיקער שטיאקײט םון דעם קאײנעם גוט״ — אין זיין זיידנפ גוט, הינטער םאםקװע, אין דעם דארח שאכםאטאװא. נאבדעם, ײי ז־ין םוטער האט צום צײ־יטן םאא חתוגה נעהאט םא־ דעם אם־צי־ פ. פ. קובאיצק־־פיאטוך, איז דעיר נײן־יאר־קער באאק צוזאמען ם־ט א־ר א־בערנעםאדן א־ז דעם שטױי־פאטערם דידה, אין ד• קאזארםעס, װאס האבן ז־ך נעפונען א־ן םאבר־ק־ ראיאן. אז ער האט געענד־קט ד־ ג־םגאז־ע, װעאכע ער האט נ־שט נעקעגט םובא זײן, צואיב דער ״שרעקאעכער פאעבעישקײט״, װאם ־אט אחאוט־ן ג־שט געשט־מט ם־ט זײגע ״נעדאנקען, םאגירן און געםיאן״, א־ז באאק אר״גגעטראטן א־ן ױר־ד־שן םאקואטעט םון פעטערבורגער אונ־װערס־טעט. שון דעם דריטן קורם א־ז ער אי־בער א־־פן ה־סטא־־ש־ס־אאיאניש־ן םאקואטעט, ײעאכן ער האט נעעג־ ד־קט א־ן יאר 1906. א־ן ־עגער צ״ט האט ז־ך באאק שטארק פארקאכט אין טעא־ טער, ״ז־ך גענרײט װערן אן אקטיאר״. פארפאסן אידער האט ער, װ־ ער אא־ין איז ז־ך םודה, אגגעהויבן ״אאט זײעגדיק פיגף יאר״, ״ערגסט שר־יבן האב א־ך אגגעהו־בן א־ן עאטער םון 18 ־אר״. ז״נע א־דער האבן נעהאט א שטארקן פ־סום גאך א םך פר־ער, אײ־ דער זיי זענען םארעפנטאעבט נעװארן — דערהו־פט א־ן םאםקײע, א־ן ד־ ־ונגט־קר־יזאעך, װעאכע האבן ז־ך פארייג־קט ארום דעם גאםען םון אקארשט־םא־שטארבענעם פאעט און פ־אאזאף װרארי־ װיר סאראװיאװ. א־ן אט ד־ קרײזאעך האט םען דעם ־וננן באאק נעהאאטן םא־ ״דעם ערשטן ה״גטצ״ט־קן דוס־שן ד־כטער״. צום ע־שטן םאא זעגען באאקם •5־רער פארעפגטאעכט געװארן א־ן 1903 איגם זשו־נאא ״גאװ־ פ־ט״ (דער גײער ײענ), װאס ד־ װברמועזקאװנועיגז (ם. םערעזשקאײסק־ און ז״ן פרו־ די ד־כטעד־ן ז־גא־דא נ־פ־ום) האבן אדו־סנעגעבן, און א־ן דער זעאבע־ צ־יס אויך אין דעם םאסקװער אאםאגאך ״םאײ־עםעג־ע צװענױ■״. א־ן דעם זעאבן ־אר (1903) האט באאק חתוגה נעהאט מ־ט דעד טאכ־ טעד םון ז״ן ז־ידגם אונ־װערם־טעט־חבד און שכן, דעם באי־־םטן כעם־קער װעורברעיעװ. צו ־ענער צ״ט האט ער זיך אויך באםרייג־ דעט און גאעגט צוגו־םגעגאננען ם־ט דעם פאעט אוררײ בערי און םיט דעם ם־סט־ש־געשטימטן קר־יז ״ארגאגאװט;"*), בראש םון װעאכן בעא־ א־ז נעשטאגען. גאך א םך ם־יע־ האט ז־ך באאק בא־ *) ארגאואװביו — אוױ״ גריכיעו ״טזװיװער אויף רוור ארגא״— אורארװט גריכיעזט װיװאראגיבונו יװירײורער, װאװ אי\ רגוװ ״גארר־ אװור״. אוהוױװרי? װ\\ אריװײ<ו\ אױ רי רעגוװרװ װ<וג\ די ארגא־ הײנטוגיייטייקע אלעקםאנדונד הײ־־אר איז נעװארן צען יאר זינט עם איז געשטאדבן א״גער םון די באדײטנםטע און טאאענטפואסטע רום־שע ד־כטער, דער הויפט־זײא םון דעם רוסישן םיםבאאיזם — אאעקםאגדעד אאעקסאג־ דראײיטש באאק. רער פאעט איז נעבוירן אין 1880 אין אן אאטער אדא־םאמיאיע. זײן פאטער — א פ־אםעםאר פון ־ור־םפרודענץ א־ן פעטערבורגער אוניװעדםיטעט—האט נעינזטאםט פון רעם ד״טשישן דאקטאר באאק, װעאכער איז אין דער ערשטער העאפט םון אכצגטן ־ארהוגדערט נעקומען סון דײטשאאנד און נעײארן הו־ף־דאקטא־ אין דוםישן קײזעראעכן תו־ף און ז־ך דארט א־גנאגצן אס־ם־א־רט. םון דער םוטערס צד האט דער פאעט נעשטאםט פון דער א־טע- ־חוםדיק־ר־יכער אדא ־ פאםיא־ע בעקעטאװ. ז״ן עאטער־זײדע םון דער םוטערם צד א־ז ״נעװען א נרו־םער פ־־ץ און א קורח־ר״כער נוטבאו־צעד״, אויף דער עאטער האט ער אנגעװוירן כםעט זיין נאגץ םארמענן. םון אט ד־ ביידע ־חוםד־קע םאם־א־עס האט דער פאעט באאק גע־דשגט איגמעאעקטועאע באנאבטק״ט, ד־ נייגוננ צו א־טעראטור, קונסט, װ־םגשאפט, אבער צוזאםען ם־ט דעם אויך א פם־כ־שע דעדדר־קטק״ט. ז־ין ז״דע םון פאטערם צד א־ז גע־ שטארבן אין א פס־כיאטר־שן אגשטאאט; דער םאטעד א־ז געװען באקאגט ם־ט ז״גע מאדנע, םשוגהדיקע נעגג און א״גפאאן, װאס מאבן ז־ך כמעט נענרענעצט מ־ט משונעת. אפטםאא ־אט ער אפ־או באקומען ערנםטע שגעון־אטאקן. דאס האט נעצװוגנען ד־ םוטער, באאד נאכדעם, ײ־ ז• האט נעבו־דן דעם פאעט, צו םאדאאזן דעם מאן; ז־ אאײן האט ז־ך אויך א״ניקע מאא נעקור־רט ב־י פס־כיא־ טאדן. בײ אאעקםאגדער באאקן האבן זיך א־ן ד• אעצטע יארן פון זײןיאעבן ארו־םנעװיזן ם־םנים םון א ־טװערן געדװעז־פםיכ־שן צו־