Literarishe bleter · 1931-11-06 · 45 (6.11.1931) · p. Seite 854

זייט 854 ריװטרארױמע ברסליעו 1\גז. <1392 5* זײער באוװנדערוננ האבן זײ באצד צעשיקט אין זײעדע רע־ דאקציעם אין גדויםע קאדעספאנדענציעם, נסיקט אונזערע ב•■*־ דער, און באלד זענען מ־ר געװאדן באװוםט אין נאנ־ז דײטשקאנר. אונזער נאמען איז נעװאדן פאדיטפרײט װײט איבער ד■ נדענעצן פין א־טע און פוילן. עם האבן זיך באאד א שאט נעטון צו אונז אײנלאדונגען, םפעציעאע ׳טאיחים זענען געקומען צו אונז בעטן, מיר זאאן קוםעו אויוי נאםט־טפיאן ק״ן קאװנע, נראדנע, ביאאיםטאק, םוװאאק און אנדערע יטטעט. אונזערע דײט׳טע פרײנט האבן אונז צוגערעדט, מיד זאאן די אײנאאדונגען אננעמען. זײ האבן נעװאאט, מיר זאאן זיך באװײזן אומעטום און װירקן אאם א קענן־ניפט צו דעם אנט־םעמיטיינז. װאם האט זיך פאר׳טפדײט צװי׳טן די דײט־טע םאאדאטן און אפיצירן... מיר האבן ׳שוין נעהאט א דעפעדטואר פון א פינױ־א,׳;־ צװאנציק פיעםעם, האבן מיר אויםגעקאיבן די ׳טטארקםטע אבט פיעםעם: ״דארפםױננ׳/ ״פוםטע קרעט׳שטע״, ״םארװארםענ•״•.־ װינקא״, ״יאנקא ׳שמיד״, ״שוא־חברים״, ״הינטער טויערן״, ״א״פערזוכט״ און ״נאט, מענט׳ט און טײװא״, און בא׳פאאםן אנ־ צונעמען די אײנאאדוננען, און זיך ארויםאאזן אויױ דער פראװינץ. אין מאי 1917, נאך אנדערהאאבן יאר זיצן אין װיאנע, האבי מיר נענומען דעם װאנדעד־׳טטעקן אין האנט, און אזוי װאנדע־ן טיר ארום איבער דער נאנצער װעאט ביזן הײנטיקן טאנ. צעז״ט און צע׳פפרײט. וװוך\ ש ע ל- ע ז ע ר ויך װװװזלװ צו באװכ\ אי\ דפד װײבו יווד\ איװזזזליגזוװזך גירײוסי װו\ ר<ור ײויפוער ןורמוד. װיר ז<וװו\ וימור, או אװוסרפ דסרסגאוז^ װנור\ װרײוװרטר אויװגעװװטו ורנור\ או\ או וײנור װיװיס ווסװ גנוררויוװ װנור\ װיװ רסרפארג.?אװיװנוװ פאר\ ײרינניר בור בײװ ײרי(1!\ ('.(ו.ו.־סרוב אי\ װארטנס. אברוזװ אװװטװוגא, רר. װאיר באראבאר רר. װאיו נארריובסרג, יצװן גיװנורװאר בגורװא גנורװװנװ, רר. י. װורװיװטו, רור וזנורװאר רר. װיכאר װײנפרװ, װ. װײוװרויב, אברהװ זאס, י. י. װרווס, רר. יבװס רײװו וטר, רר. גרטװ\ רווװױ, װ. װאונוװ, .אברוזװ װאר<וװװ?י, וװװ\ װײויר, ו. װרװר, טורװוז װטרוװ, י. װ. וײװא\, א. װאװבטרג, ו. װטגאראװיװטו, טו. י. װװוװויצסי, רר. װיר?י\־בױטוװײ\, אױונט. װרירװא\, װ. י. פרײר, יהוטוט װטררט, אװר\ צײװרױ, ארװו\ בײװרי\, יאואר סאהא\, ב.?ארריויוװ, יהורה?אריןטוװיױ, װרך רא װיװטי, דר. ױוװס טויפטר. צוח^נציק פראויבץ * ביבל־־יאטעקץ, װאם האבן זיך געװענדט צו די ,,אימ. באעטער״ צו באקוטען די צײטשריפט אומזיסט אויפן חיםבון פון דעם םכום, װאס בערטא נעדםטען האט ארײננעטראגן: 1) םעדעם־ביבאיאטעק אין אובאין, 2) נאמבערג־ביבא. אין גאדשקאװיטש, 3) ארבעטם־פונקט ״חחאוץ״ אין םװיםאאטש, 4) ״ברענער־ביבא." אין פינםק, 5) אװנט־קורםן אין רוזשאן, 6) ײד. ביבא. אין דוניאאװיטש, 7) פדץ־ביבא. אין םקאאא אונטער אויצאװ, 8) פדץ־ביבא. אין אוניעיאװ, 9) שאום־עאיכם־ביבא. אין ראציאנזש, 10) קואטור־טוער אין ביאאאזארקע, 11) פרץ־ביבא. אין יעזיארי, 12) שוא־ארנ. אין טדיםק, 13) ״השומר הצעיר״ אין םאניק, 14) ״יבנה״ אין זאװיערציע, 15. ײד. םאאקםביבא. אין טושין, 16) ײד. ביבא. אין אאזי. 17) ײדישע םאאקםביבא. אין אעביעדיעװ, 18) ״תא־חי״־ביבא. אין אוניניעץ, 19) ״יהודה״ אין דעאאמין, 20) ״פרץ״־נעזעאשאםט אין זשוראװנע. עם זענען אננעקומען נאך א רײ ברױו פון פראװינץ־ביבאיא־ טעקן, אבער, אײדער, זענען שוין די 20 אבאנאמענטן אויסנעשעפט. מיט דעם פארכשופטן טאנץ, וואם זײ פירן אן מיט ד• געםט. די אײדנשאפטרעכע, שטארק־עראטישע םצענע צװישן איציקן מיט מײטען אין װאאד, א. א. דאם אאץ איז פאר אונז געװען נײ און םדעמד... מיר האבן זיך גענומען צו דער אדבעט מיט א נײעם חשק איך האב אנגעפירט מיט דער דעזשי, נאך יעדער פראבע פאעגן פא־קומען נעשפדעכן איבעד דער אדער יענער םצענע. און מיר האבן גיך באהעדשט אאע שותריקײטן. די גוטע באדינגונגען םון דעם באקװעמען טעאטעד, די גוטע טעכנישע מיטאען, די בינע, די איכט־עפעקטן, א. א. דאס אאץ האט צונעהאאפן דעם גרויםן ערפאאנ, װאם די פיעםע האט געהאט. טיטן איבערגײן אינם נ״עם טעאטעד האבן מיר באקומע־ א גאנץ נײעם טעאטער־באזוכער; עס האבן גענוםען באזוכן אונ־ זערע פאדשטעאונגען די ״פני״ פון שטאט, װעאכע פאענן פריער נישט אדײנשמעקן אין א ״דישן טעאטער. אונזעדע דײטשע פר״נט, האבן געבראכט צו אונז די נענעראאן פון דער דײטשער ארמײ, מיט אודנדארפן ברא׳ט, כדי ז״ איבערצוצײנן, אז זײערע אנטי־ םעמ־טישע באבואים אויף ד• אםט־ײדן — דאם אאע ײדן פארנע־ םען זיך נאר מיט שװינדא און שמוגא - זענען פאאשע, װיבאאד אין א צײט פון הונגעד און נויט האבן די אםט־ײדן נעקאנט שאפז אזא קונםט־טעאטער. מען האט אויך געבראכט צו אונז די קאדעספאנדענטן פון ד• נרעםטע דײטשע צ״טונגען און זשורנאאן, וועאכע האבן דאן םאר־ םאײצט װיאנע. צ ר ד י י י ד י דנור נװררנורנור (וסאואנזיענער ערױיװ. װאװ הסרטנװ אויף רמר גארסר װטרװ או\ האװ ארוװגעכאװװ אויך רי ײדיעװו גאװ, האװ גװנלײג גװבראכװ $יו א גײװװיס\?רױיװ, װאװ ויױנו רװװרװאװו סאו<ו\ וײ\ סאװאװװראװאר װאר דנור גאובנור װײװמרדיסער אוװ־ װיערװג װו\ אװונור?ורװור. אי\ אװ דנור טװוװרטר וײיװ — א וייװ ויטיװ ואר װו\ נוסאוא־ װיטװ, וא־ אויך װו\ גײװװיסו װורב\ װטויױ װיר ויך צו אײך װיװ דטװ רוך.• ראװטװטװ ראװ ײריטנט בוךוטנװײװ וינטװ װו\ רטר װײװ\ אויב דאװ ײדיטוט װארװ אױ אײך װײטר. דאװ בוך, װאװ דארך וײ\ דאװ װטגלטכט ברויװ װו\ דטװ גײװװ, האװ װט\ בײ אוװ אוגטהויבו צו באװראכװ\ װי א רועװוװ־ואך. ײרינטט ביכטר װטר\ אװי גוװ װי וינטװ גטסויװװ. דאװ האװ ויך אנ?־ גטרוװ\ װאװאל אויך דטװ ײדינט\ װארראגװװטוו. רי ײרינטט בוכ־ װרארוסציט האװ ויך כװטװ אױגאוצ\ אװגטנטװטלװ, אװי, או?ײ\ וײט ײרינטט ביכטר װטר\ איבטרהויװװ וינטװ ארויװגטגטבך דאװ ײרינטט בוך גוװװװ װאר ארטװט\ אי\ רי אויג\, או\ דטר ײדינטטר רטוטר, די ײרינטט ביבליאװטס רוװ\ ויך וינטװ א9. װיר הארװ\ אוא בונטװאור װאר א סולװורנטאוד. װיר װײװ\, או אװירו בײ דטװ גרטװװ\ סרױיװ גטװיוט\ ויך ואך גטװג װטג\ או\ װיװלטך װיאװי װטגלטך צו װאכ\ ראװ סויװ\ או\ װארסויװ\ ײרינטט ביכטר — טװ װטרװ ואר, לײרטר, רטר גוװטר װיר\ װו\ יװיריװ או\ ארגאוױאביטװ, טװ װטרװ רי אװריות ,ראװ װאראוװװארװלטכסײװװ־ גטװיר װאר די טרנטװט או\ װיכװיסװװט סורװור־באדטרװטוינטך באװנדטרװ גטװטרלטך װטרװ אוא בונטװאור װו\ אװאװיט אי\ א צײװ, װט\ די נטװראך־אװיװיראביט נטװאוװ װיװ ריגיסט װריװ װארויװ. איצװ, באװורטרװ איניװ, דארך װאר יטר\ ײרינט\ סולװור־ װטוװנט או\ װאר יטרטר ײרינטטר סולװור־ארגאוױאציט, װאװ אױ װטרװ צו װראג\ רטװ דאויס\ ואװטך וײ\ א\ טרךװוב ויך אוצונטליװו אסװיװ אי\ רטר אסציט װאר\ ײרינט\ בוך. הטרװװ אוװ אי\ אוװטר ארבטװ, װײר רטרװיװ הטלװװ איר ויך אריױ, וינטװ אװגטװרטװרװ צו װטר\ װו\ ײרינט\ ווארװ, װו\ דטר ײרינטטר װארװ־נטאװװג אויף דטר גארטר װטרװ. ווטרװ צוריס גט־ װרײט לטוטר או\ װארנטװרײװטר װו\ ײדינט\ בוך. סויװװ טװ אלײ\ או\ װאכװ סויװ\ אורטרטו װטסװ או\ נטװארסװ רטװ איוװטרטם װאר\ ײרינט\ בוך אי\ ויך או\ אי\ אײטר םביבה. װארהיװ ויך או\ אודטרט װו\ גײװװיס\ סריויװו בכדי גריוגטר צו װאכ\ רטװ סויך װו\ ײדינט\ בוך האװ דטר סאװיװטװ אויװגטװײרװ װו\ ויך םװטציטרט נטליװיװ. וואװ האב\ אויך