Literarishe bleter · 1931-11-06 · 45 (6.11.1931) · p. Seite 848

לױוסראריסוס .3לס5\\ו ו\ח-. ן392.) 45 זײם 848 9 ר ץ ה ' ר ש 3 " ן עװײ מ א ל שטארפט ם ע ן נ י ש ם (פ:א??סםים?עך) 2 א פאד טעג פאד דאיש־ה׳טנה, נא:ץ באגינען איז דאם נעיוען, נעלענן נאך דער קאאטעד טוי אויםן נראז ארום דער קוזשניע — נעטט און פארט צו צו יטטחהם קח־טג־ע א צינײנעד. םאקע אן אפתער צינ״נער, םיט א בױד און מיט דרײ פערדאעך :עיםפאנט פון פאדנט; דרײ פערדלעך צונעבונרן צום װאנן פון הינטן. אין בויר — וױיבער מיט אננעדראאטע רו־טע און נעאע, און נר־נע קאײדע־. און טאקע ם־ט קינדעדאעך האאב־נאקעטע א״ז די בויד נעװען פוא. דעד צינײנער אאײן, םיט א רויטן נאדטא ארוטנע־ נאדטאט, א־ן הויכע שטױוא, םיט א ׳טװארצער באדד און מיט ׳ניװאדצע אוינן און א ׳פײארץ־נעקרײזאטער קוטיעםע, װאם האט ארויםנעקוקט פון הינטערן דא׳טיק און געקראכן אים אין די אויגן ארײן — א צױײנעד פון די אםתע צינײנער. נעקומען, זיך אפנע־ יעטעאט פאד דעד קוזיפניע. קומט צו אים ארויס יפמחה דעד יניםיד און פרענט, מער םיט די אוינן װי םיטן םויא: ״װאס וױא א צינײנער דא איצטעד אזוי פד• פאד םײן קוז״פנייע?" םאכט דעד צינײנעד: — אאט אײזן האב א־ך צו פאדקויפן. פא־ יכפאט ביאיק װעא איך ד־ד פאדקויפן. באדאדפםט ני־עט ײענן — ביאיק נענונ ײעי• איך דיד פאדקויפן. אדער װ״םטו נאד װאם? װעםט םיר םאדיכטן ד• פאדקאװעס אט אויף דעם דאזיקן דאבן פעדדא — גיב איך ד־ד דאם אײזן;אד אן געאט אװעק. טוט דער ׳עמיד א פאדקוק אין זאק אד״ן; זעט עד — אײזן. אאט אײזן. װערט נאך צוצוצאאן אביםא. נאד, אז דער צינײנעד בעט נישט קײן געאט; דעד צינײנעד בעט נאר צו פארםאצעװען ד• פאדקאװעם בײם דאבן פערדא — איז דאך אװדא• דעכט. איז עד םסכים. נעםט עד טאקע באאד און נעמט זיך צום דאבן םערדא. א קאײניקײט: ד■ הינטעריעטע פיס בײם פערד, די קאאיען נישט דעכט צונעיטניצט. אינט רעדיבעד די פאדקאװע נישט נאײך. א קאײ־ ניק״ט. אגב װיא ער נישט האבן, אז די ציגײנעד זאאן זיך דא קא־ אאטשען פאר רעד קוזשניע. ננבים. און אמאא;אר כישופמאכער אויך. די װייבער זײערע, ז״ פאדיעטײען אװדאי דידאזיקע טדיפהנע קונץ. נעםט עד זיך טאקע דעריבער צופ דאבן םערדא, װאם איז גע־ װעזן פון הינטן צו דער דדאבינע צונעבונדן. דאם פערדא — נאר א פאאכע פערדא. אאזט ׳שםחהן אראפדייםן די קרום־אננעשאאנענע פאדקאװעם. דאם פעדרא אאזט ״.זניצן די קי׳איען. שמחה האט עס איב נעהאט. עד האט נעשםט פאר זײן ״שמידן א פערד״. אײן פאדקאװע האט זיך שוין צונעפאםט; צונעשאאנן. ם׳פע־דא טוט אפיאו נישט קײן טיײםא םיטן וויידא; אפיאו נישט א װאדאזשע מיט אן אויעד; נישט קײן פינטא מיט אן אויג. נאד אז ׳טםחה פאדשנ־צט ביים פערד די קאאיע פון דעד צוױיטעד, הינטעדשטער פוס, פאםט צו די פאדקאװע און נעםט קאאפן א טשװעקא אין קאאיע אר״ן — טוט דאס דאבע םעדדא א בדיק מיטן פום און ׳טאײרעדט אפ שמחהן אפשד צען א״אן. ׳פמחה פאאט אין חאשות; פינםטער;עװארן אין די אויגן, נאײך, די נאכט לױאאט 1 נישט איעדער שסיד האט איב צו האאטן אין האנט אן אאט שטיקא אײזן. כאטש די צײאנג האאט דאס אײזן, און רי יעכטע האנט האאט די צװאנג, בעת ד• אינקע האנט ציט דעם באאזזאק, ם׳פייער אױפצובאאזן — נאר אאט, איז אאט; און זשאװעד — איז זשאװע־. אבעד שםחה דער דארפםשםיד, ײעםעס קוזשניע און שטוב זענען טאקע נעשטאנען אהינטעד א אענגאעכן און םיט שטרוי־;עדעקטן דארף — ־א, שםחה דעד יכם־ר האט דײקא איב נעהאט סתקן צו זײן אן אאט שטיק אײזן; דװקא א פארזשאװעדט שטיקא אײזן־ברוך איז אים נעװען איב םתקן צו זײן. ע־ האט הנאה;עהאט צו זעען, װי דאס פײער אײטערט עם; װי דאס פײעד אעקט דעם ז׳טאװער פון אײזן אראפ. האבן אים דע־יבעד די פויעדים פון די ארומ־קע דערפעד איב נעהאט. — שטחח דער קאװאא — האבן די פויעד־ם נעהאט א טכע צו זאנן — ער ײעט פון א טי־-יװעקא םאכן א מעסעד; פון א מעםעד װעט עד םאכן א האק, און פון א האק — אן אקערא״זן. — עס זיצט דעד טײװא אין יכםההם הענט — האבן ד• א־ו־ םיקע פו־ערים נעזאנט. זײן ײ״ב נעכע האט איב נעהאט די קװשנ־ע; א־ב;עהאט צו ציען דעם שטאנ;, פאנאנדערצובאאזן םיטן באאזזאק ם׳פ״ע־ אױף דעד הארנע. זי האט איב נעהאט ד• פונקען, ײאס האבן װ• פײעד־ סאינעאעך נעזומט אדום איר, דעמאאט, װען יעםחה האט נעהאםעדט אן אננענאיט שטיקא אײזן. יא, נעכע האט איב נעהאט ד• קוזשניע. און אאע יאד, אזוי ארום פסח־צ״ט, האט ז•;עבוירן א קינד. ײנג־ יעך, װי דער שטײנער, האמ ז•;עבוידן. זי האט איב;עהאט ארוים־ צוקומען אין קוזשניע מיט א ק־נד אױף דעד האנט, םיט א ק־נד בײ דער האנט און מיט א קינד א־ז איננעװייד, גד״ט שוין א־וים־ צו׳עםריננען פון דער םאםעם בויך אויף דרויםן ארו־ם. אװדאי האט שםחה איב נעהאט צו זען זײז װײב נעבן זיך. ײײא זי איז נעװען די עדיעטע, װאם האט נענאפט, בעת ער האט באװיזן צו םאכן א םעדפ פון א יטטיקא אאטע, צעב־אכענע זענ; םאכן א האק־מעםעד פון א יעטיקא קאםע. אװדא־ א־ז נעכע נעזוען די ערשטע, װאם האט געקוקט מיט נרוים איבשאפט אויף ז״נע הענט, װען זײ האבן נעהאמערט א יטטיקא אנגענאיט א״זן. אײנמאא, אדום ימים־נודאים איז דאם נעװען, םאכט נעכע צו איר מאן: -- אפיט־ װאאסטו, יעמחה, ם־ר נעםאכט א יעאדפן םעםעד אויף צו בראקן אאקשן. אזוי, עפעם א יםײנעם םעםער ײאאםטו םיר מאכן, איך זאא קענען אויף הײנטיקן ױם־כפור בדאקן םיט אים אאק׳טן. ׳טמחהן איז דאס שטארק נעפעאן נעײען: — זאא זיך נאר מאכן א נוט יםטיקא שטאא צו דער האנט, נעכע, א חשוב שטיקא שטאא, װעא איך ישוין םאכן אײנמא״ א מעסעד; נישט נאר אאקשן װעםטו םיט אים קענען בדאקן, נעכע. ואזוי םאכט ער צו זײן װײב; און בײדע זענען שטאדק צו־ פדידן. געבאיבן צו װארטן אויפן ריכטיקן שטיקא שטאא.