Literarishe bleter · 1931-10-16 · 42 (16.10.1931) · p. Seite 802

ליטטראריצמפ 3לט8יטר 1\\ז. 42 ןי389,) זײס 802 * נענומען פ־עםעם פון אנדערע יטפרזזבז: ״הינטער מויערן, ״שמע־ סערליננ־שאאכט״, ״אייפערזוכם״, ״׳שוא־חברים״, ״םיזערערע״, ״די ײדן״ א. א. די ארע פיעםעם האט מען געדארםט איבערזעצ;, אבער צו צאלז פארן איבערזעצן האבן םיר נ״טט נעהאט מיט װאם. איז נעהומען מ. מזאה צו היאף. א טײא פיעםעם זענעי איבערגע־ זעצט געװארן דורך אוגז בײדן. אחוץ דעם זענען צונעקוםען די צעגזוד־ישותר־הײטן. אוגזעד צענזאר איז נעװען דער דײטשער פערד־ראבינער ד״ר רעװי. אן אמתער יאהודי מיט ארע פישטשעװקעס. ער האט קײן אנוננ נישט נעהאט װעגן יידישע איטעדאטור, און קײן יידיש אויך נישט גע־ קאנט יעזן. האבן םיר נעמוזט יעדע פיעסע איבערשרײבן אין דײטיט. דאס האט װידער נענומען פיא צײט ביי אונז. דא זענעי נעקומען אונז צוהיאר אונזערע נײע פדײנט ארנאאד צװײנ און הערמאן שטרוק. און זײ האבן אויםנעפועאט בײם ראבינער, מיר זאאן נאי פאראעזן פאר אים די פיעםעס, װעאכע מיר װיאן שפירן. און זײן הסכמה םיטן שטעםפא זאא ער שטעאן אויפן ײדישן עקזעמפאאר. דאם האט אונז א םך פאראײכטערט די ארבעט, וריי׳ װי נעזאנט, האבן מיר אאע ארבעטן נעמוזט אויםפירן אאײן, צואיב אונזער נרוים ארעמקײט... װזגוטוג ןןװזפ.) פון א״ן ז״ט האט עם אונז נעבראבט נוצ;. םיד זענען נ־ר געװארן פ־אפעםיאנעא אנטוױקאט, נעקראנן פראקטיק, רוטין, זיך אויםגעאערנט צוצוגײן צו א ־אאע מיט מער זיבערקײט און זיך װײניקער צו גר־באען... אפיאו זיך נדימי־ז אאײן האבן זיך שנע4 אײםנעאערנט די, ,װעאבע פאענן פ־יער מוזן אנקומיען צו מ־ר_. אבע־ פון דע־ אנדעהע־ זײט, האט אזא אננעשטדענננת א־בעט — דאם מוזן ״אויםבאקן״ יעדע צװײ װאבן א נײע פיעםע — נעב־אבט פיא קינםטאערישן שאדן. מ׳האט געמוזט באפן יערע פיעםע, װאס ם׳איז געקומען אונטע־ דער האנט, און א םך פון זײ זענען אחאוטין נישט נעװען צינעפאסט פא־ אונז. מ׳האט נ־שט באוויזן זיך צו פארטיפן אין די ראאן װי נעהעריק איז. צונעגרײט אין אײ־עניש די טעבנישע זײט, דעקאראציעם, קאסטױמען א.א.ױ. און דע־ רעזואטאט איז נעװען, אז כאטש דאס פובאיקום איז א״עמאי׳ נעבי׳יבן צופ־ידן, און אונזע־ נאמען איז נעװאקםן םיט יערע־ ניייע־ אויפפי־ונג, און אפיאו די פ־עסע האט אונז שטענדיק נע־ויבט, אבע־ מיר אא״ן זענען געװארן װאם־װײטער אאץ־מע־ אומצופ־־דן. און נישט אײנמאא איז אונזערע דיםקוםיעם נאך א פ־עמיע־ע נעװא־ן פא־װאנדאט אין םקאנדאאן, װו אײניער פאענט ײא־פן די שואד אויפן צװ״טן פאר דעפ אדער יענעם פעיער... דערצו האבן אונז נענומען פעאן פ־עסעם, און מיר האבן ד.?עד/דעד/נגדיס? ױעגן סלאגיאס אמאל און הײנס שיאעד און װא־טער םקאט. אבע־ דױמא האט רויק זיך נעבײזערט אויף די באשואדיקער: נישט דער פענטש נאר מענטשן שאפן. יע־ דע־ קומט און אײנט עפעם צו צום אננעזאמאטן אוצד םון גרויסן ש־אפן. נישטא ק״ן אבםאאוטע אריגינאאיטעט. אין יעדן נײעם װערק זענען פאראן פיא פון שו־ן נעזאגטן; נאד אזוי ארום קען מען נאך עפעם זאנן אײננם פאר די, װאם קומען שפעטער. גאט אא״ן האט נעמוזט זיך באנוצן ם־ט זײן אײנענעם נעשטאאט בײם באשאב; רעם מענטשן. אאץ איז אונזערם, און אונזערס נעהערט אאעמע;...-- אמאא האבן נרויםע נײסטע־ נענומען בײ װײניקעד באקאנטע. הײנט נעמען נעװיסע אײט פערא און װאדפן זײ א־ן מ־םט אר״ן... — װ־ איר זעט, בין איך שוין א מער־עאטערער שרײ־ע־. ב׳האב נעװאאט װעדן ױננעד. איז םיר אײננעפאאן א בײזער נע־ דאנק, אין הײנטיקע שװערע צ״טן, צו װערן א ױננער פאדאענע־. ב׳װער נרא און אאט פון ם״נע שרייבעד. מאדנע א״ט דאם זענען! דאם זענען גרו־םע קינדעד און דערנ״ען די יארן נאך מעד ײ־ א ט־ץ קאײנע קינדעדאע־' זענען ײדישע שר״בער אויך אזעאבע קאפריזנע מענטשן? — עפעס זאנט םען, אז יא... ײדישע שר״בער זענען בטבע אויך... שדײבער. — אבער דאך געװען אמאא אנדערע צ״טן. װאס פאר א רעס־ פעקט צופ װאדט! װי מען האט רעםפעקטירט אפיאו דעם נאמען פון העאד פון א פרעמד װערק. פאאבער האט נעהאט פארענדיקט זײן דאםאן ״בוװארד און פעקישעט׳/ ער האט זיך פאוצא־ננ דער־ וײםם, אז דער ױננער זאאא פארענדיקט א דאםאן, װו דער הויפט־ העאד רופט זיך בוװארד. ער האט תיכף אויפנעזוכט זאאא און אים נעבעטן צו ענדערן דעם נאמען. פאאבער האט זיך נעבעטן: מײן העאד אעבט פאר מיר. ב׳קען זיך נישט פאדשטעאן א צװײטן מיטן זעאבן נאםען!... זאאא האט נעשמײכאט פון עאטערן פאאבע־ און פארשטאנען זײן צעד. עד איז תיכה נעאאםן אהײם, אויפנעזוכט אײ־ א־ז א בע־ניש שטעט־ זענעז םי־ געזעםן, א נרופע בעאניש־ פ־אנצוח־שע שרי־בע־ איז זשו־נאא־סטן, און געשםועםט װעני פא־שי־דענע ש־ײבע—ענינ־ם. מ׳האט ז־ך או־ך צע־עדט ײעכן פ־אנ־אט־כקאנדאאן אמא־ און הײנט. אאע האבן נעהאט װאס צו זאגן און װאס זיך צו דערםאנע;. דער ע־שטער האט ז־ך צעהיצט א ײננער בעאנ־שע־ ש־י־בע־. עד קען זיך נישט אפװונדערן פון דעם ־עצטן סקאנדאא צװישן צװײ ג־ו־סע אםער־קאנישע שרײבע־ ס־נק־ע־ ־ואיפ און דרײזער. — ...ם׳־אדט אײן ריעם ־וס־שן ש־ײבער פ־־נ־אק אויף א באנקעט, איז א־ום דעם ט־ש צעפאטשז ז־ך צװײ עאטערע נ־ויסע ש־ײבע־ צוא־ב א םעשה ײענז פ־אנ־אט. און נישט צוא־ב א איטע־ ־א־־ש װעדק, נא־ ײענן עפעס א ־עפא־טאזש פון האטנ־וםאאנד. נעװען אםא־ זעט איר, שו־ן נא־ אנדע־ע צײמן! — נעױען טאקע אנרע־ע צײטן און... אנדע־ע פ־אנ־אט־םקאנ־ ראאן. אפיאו נאך מיט צוויי מוחנט יאר צור־ק האט םעז שוין בא־ שי־ר־קט װערני־ױםן אין פ־אניאט; ע־ האט פערזן נאנצע נעאקחנט פון עניאים. דע־ נרויםער ־אטיינישער ד־בטער האט אפן דער־ ק־עיט.־ ב׳האב או־סנעקאיבן פער־ פון ם־סטקאםטן... דאם האיז א־ם אבער נ־שט נעשטערט ז־ך אאײן צו באקאאגן, אז םען פאאנידט אים. — מ׳דא־ד נישט נ־ין אזוי װײט. ש־עקספירן האט םען פארנע־ װא־פן. אז ע־ האט סצענעם נאנצע נענומען פון אנדערע שדײבע־. שעקספי־ האט ־אקאניש נע־ענטפערט: ב׳האב ארויםנענומען א ױננ םייד־ פון א ש־עבטער נעזע־שאפט און איר אר־יננעפירט אין א שענעי און בעסעד הויז... םא־יעד האט קודץ און ד־ייםט נעענטפערט: איך נעם ם־יי נוטס װו איך נעפין עם נא־... — א־ע נעדענקען דעם בםעט צינ־שן ענטפעד פון א־עקסאנ־ דעד דױמא. דױמא, ײײסט מען, האט גאנצע שטיקער נענומען םון