Literarishe bleter · 1931-10-09 · 41 (9.10.1931) · p. Seite 784

4 לימ*רארישע 3לעמ<ו נוס. ו4 (1388 אז אויך רער נרויסער זינער אמט זוו דרערד.״); אט הערט ער אויף דעם זונייזן םאװיני־פלאץ, װי פײנעצעך בערצינער זיננען; אט זיצט ער שוין בײם ״געץ םאז־בעראיכיננען״ און סרײט זיך, און באאעיזט זיך װי א יזאץ. ער האט שוין םרײנט. צוױי סידע ימװאאיערן פון דער קונםט. צװײ הוננער־׳לײט. ױםוף אבא און עריך דערן — די אומרום םון אן אפנעשטעלטער צײם. אבא איז א םארחצוםטער אראבער, א װײכער םסולפטאר טיט צבנהדיקע הענט, א קורצעד ױננ, א קוטשעראװער, װאס בענקט אין אײם צום אריענט. און דערן איז דער מענטש םון טרויער; א שטיאער דײטש, װאם רערט צו זיך אציין; א ראםינידטער אײראפעער מיט קװעקזיצבער אין רוקן־בײן... אינאװנט זיצט מען אין קאםע. עס?זװיםען פנימער אין וױיכן רויך; עם שװימען די נעדאנקען אויך, — מען רעדט םון אלטן לא־אטצע. די װערטער פאיםן שארױ און דין, און ם׳קאיננען םײן די אםארױסען; איעדער ציט דעם אצטן פזטון םון דער אלטער דענק־םאשין. בעראינער דיבטער שאײםן דא די שענםטע װערטער־שניצערײען, — נאר ם׳ררעםאט אײן ביים טיש אבא און דערן שװײנט אלץ װי דער שאייען. בעראינער נעכט. עם באיצן בעאער. וזזשאזבאנד ארום לױלקעמאנען. בעראינער נעכט אין די שאנטאנען, װאם קען זײן, חכר, קואטורעאער? דא זיצן נענים םון די אפזאץ־סערק; םארשפיצטע שארבנם, העננעדיקע באקן, די שװארצע םרעק אויח רחבותדיקע קערק, און רײך־נעפאלדעװעטע האלז־און־נאקן. ס׳איז איטלעכער א םאײשיקע קרעדענץ, װו ם׳רוישן אײדלסטע נעטראנק־םיסםאניעם, — דער דזשאזבאנד שרײט מיט קוצות םון קאאאגיעם און שװארצע פײערן םון נענער־טענץ. דאם װײסע םערװעטא ארום םארשטעקט, עם שפינאען זיך די פאיכן אין די טעאער; עם פרירט אין עסערא דאם םלעשצ זעקט, — װאם קען זײן, חבר, קואטורעאער? ם׳ארא נעבאיץ! ם׳ארא נעזאנג! דער שערי ברענדי בלוטיקמ איגם נצעזל. — לעהן דײנע װאנג׳ אן מײנע װאננ׳, — דו נרעטכען מיט דעם זיםן נעזל. — דער דזשאזבאנד לײטעדט םײן םארשטאנד, — דער בויך־טאנץ מאכט סײן לעבן העלער!... ם׳זיצט לױלקעמאן אין באר ״אם שמראגד״, — װאם קען זײן, חכר קולטורעלער? זײט 784 די טשײלד האראלדן עםן וױיניק, באזונדער דיםנער טשײלד האראלד — ער איז א שװארצער, שלאנק און בײניק, איז רײן, כאטש שלעכט ארומנענאלט. און ם׳שלאגט םון אים די שנײדערישע סי םון דורות ארעטאן אויף ארעמאן- עס האט שוין לױלקעםאן א צימער אויף בעלװי, און װאשט די טעלער אין א רעםטאראן. און אין בערלינער הײםן אװנט־בלא איז ער שוין אײראפעיש זייער, כאטש ס׳פעלט אים נאך צו זײן אן אײראפעער — א הונט, א טריפער און א פיזשאםא. בעלװי איז שמיל. באלקאנען און נארדינען. דא טרעםט מען א געהײמראט אויױ שפאציר; דא לינן די ראנטיעם װי שפינען אײנגעװעבט אין לעדערנעם אםפיר. אין אויטא דרעמלט אײן דער שאםער; אן אלטיטשקע שיט קערנדלעך אין שפרײ; דא טרעםט מען ליולקעםאנען םים א בוך בײם ײאסער. ער קװעלט. און ם׳איז אים נוט אין נרויםן ײידערשפרוך צו זיך, צום בוך און צו דער װעלט. די באלעבאסטע לױלקעמאנס איז נרא, אן אלטע םרײלין — םרוילײן װײכערט. זי זיצט גײ זיך אין צימער־ראקאקא און קארםעט א קאנאריקל און רויכערט. ראם פרײלין װײכערט איז שוין אכציק יאר, און דעס קאנאריקל גײט םערציק; ם׳באדויערן איצט בײדע אםנהערציק — םען האט נישט, ליידער, אויםגעשטעלט קײן דור! ...א םריליננ... שלעזיען... װאםער... נראזן... א ל״טענאנט... נעװעזן און נישטא... דאם פײגעלע איז װײם און אננעבלאזן, פריילין וױיכערט איז װי שטענדיק גרא. די באלעבאםטע ליבט דעם ױננען רוםע — א״נאונצװאנציק — ער, און אכציק — זי; זי נרײט אים םרישטיק יעדן אינדערפרי, און דאס קאנאדיקל איז פול מיט בושה. באטראכט זי נאכדעם ערנםט, װי ער עםט םיט הײסע תאוהדיקע באקן- און ז• דערזעט אין שרעק: םיבירער פרעםט, םאמאװארן, בערן און קאזאקן... פרײלין ײײכערט שארט ארוים זיך שנעלער צו איר וױים־נילדענער ראקאקא־רו, און בלויז ם׳קאנאריקל פײםט צו, װען לױלקעסאן גײט װאשן זײנע טעלעור. עם שם״עט דער שװארץ־חנעװדיקער רוס. קוים םארבונדן דעם קראװאט, ער זיצט שוין אויםן דאך פון אמניבום און לײענט דעם ״בערליגער טאנעבלאט״. אט יאנט מען דורך רעם בראנדענבורנער טאר טיט זײנע זיגעריש־צעוױלדעװעטע פערד. (א, גלאריא! כאטש ם׳איז שוין שרעקלעך קלןיר, נ