Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 39 [sic!] (2.10.1931)
- Date
- 1931-10-02
- Page
- Seite 770 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804713--07047-4802139- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
לילזזרןןריסז בלפוזזר ו\מ. זײט 170 ס♦ ןד38.> דער טוםאדיסער נאם, אן אבנעםילטער מיט דונערנדיסע טראקכ װאם האט געםירט צו דעאענעי םטריט. — און איך נײ אהער, — האט יענער אננעזױזן אין דע־ פארקערטער ריכטונג, צו סאנעיצ. בובער האט זיך םאראירן, םארשעמט. ם׳איז נעװען ק<אר. יענער האט זיך נעװאלט םון אים אפטשעפען. נו, ם׳איז גארנישס נעװען װאם צו םאכן. — נוט בײ — בובער האט נעװארט ביז יענער װעט זי־ אויםדרײען צו אים כאטש םיט א םרײנסלעכן נוט־בײ, אבער דע־ אומבאקאנטער םענטש האט זיך נישט אוםנעדרײט, האט בלויז פארכמורעטערה״ט נעענטפערט צוריק: — נוט בײ — עס מוז אים שוין אװדאי זײן נוט אנגעזאלצן אויםן הארצן... מסתמא נײט ער שוין לאננ ארום אזוי... — האט דער איי־ דעצער בובער מיט אךא־שיער נוטססײט נעטראכט םון דעם הויכן םענטשן, װאם איז דא נעשטאנען הארט נעבן אים םיט אזויםײ םרעמדקײט און אומבאסאנטסײט. — עקםפױז מי... ע... — האט עד אננעהויבן שטאמלען, װי בעטגדיק בײ יענעם א נרבה. — אפשד... אפשר װאאט איר מיר נענעבן אײער אדרעם? — צוציב װאם? — האט רער םענטש א דונער נעטון און זיך האםטיק אוםנעדרײט. — איר סצײבט זיך רען טיר נאך שרײבן ברױו אויך? — אך, ײאס רעדט איר... ברױו נאר... — האט בובער זיך נעקנײטשט םארשעםטערהײט. — נאר כ׳מײן... טאמער טרעםט זיך, אז איך װײם םון עפעס א דזשאב, צי װאם... רער הויכער, ברוגעטער םארשוין האט דעמאצט, אפשר םא־ן ערשטן מאל די נאנצע צײט, אננעשטעלט א צעננערן זוכנדיקן ב<•? אויף דעם אײדעלן טובה־טוער. — און פונװאנען װײםט איר עס, אז איר זוך א דזשאב? טאםער בין איך נצאט א... א פוילענצער? נלאט א טרעמפ? — איצט איז זײן שמײכל געװארן באשטיםט םארעכטלעך און אפשפע־ טעריש. — כא־כא... םונװאנען װײםט איר, אז כ׳האב דא נישט אפגעשפילט נלאט אזוי זיך א םצענסע? ױננערמאן, איר װאלט זיך נישט געדארפט אזוי װארפן םיט אײערע װארעמע און ערלעכע נעםילן... בפרט — אויף איננאנצן אומבאסאנטע סענטשן... םו;־ װאנען װײםט איר — טאמער װארםט איר זײ ארוים אומזיםט? און אײדער בובער האט אים ינאך באװיזן צו בארויקן םיט אן ענטםער: ״ײאם רעדט איר, מען זעט שוין... םען קאן דערקאנען א מענטשן.א. א. ײ.״, האט שוין יענער נישט נעםטאיעט. ער א־י ניך־ניך אנטלאםן פון זײן טובררטוער. האט ער אװדאי נישט נע־ קאנט באמערקן: אין די ײינסלען פון די שװאדצע אוינן םון דעפ אײדעלן בובער האבן זיך, איננאנצן נישט־נעבעטענערה״ט, באװ־ייו ציוױי טרערן, — נרויסע, פײכטע און נעשמאסע טדערז, װעלכע עי האט, װײזט אויס, נישט באװיזן, אדער נישט נעװאלט, ארזנטע־־ צושליננען אין צײט. מיר פארלאנגעז פוז די פרײני פונם ײדי0זװ$רם זײ זאלז אונז מימהעלפז ארליםגעגו די .ליטערארישז בלעסער׳? דשט הײז םיבםידיעם פעטז מיר, מיר פארלאנגעז אז אין יעדער שטאט אוז א׳ז יעדז שפעטל זאלן גע• שאפז װערז נאך צו אײז־בװײ גײע אבאנענטו• אײנעם... אט האב איך אנוטלמן... װיםיל באטרעםט דעם מאנס בילל? איך באצאל עם... די אויםמערקזאםקײט פון דער קופסע םענטשן האט זיך אין אײן אויננבליס איבערגעטראנן פון דעם זיך־סריגנריסן פארל או־ױ בובערם װייך און אײדל פנים. װער איז רברי טשעקאװע, מיט װאם דאם װעט זיך עם איצם ענדיקן... — דער מאן האט נימם פארנעסן םיטצוגעמען מיט זיך זײן געלט... — דער הויכער ברונעטער פארשוין האט זיך שארח אומ־ נעדרײט צו בובערן; זײנע אויגן האבן אויםנעדר־סט עקשנות און םארדרום. — ארײנקומענדיק אין רעםטאראן, האמ דער דאזיקער מאן זײעד גוט נעװוםט, אז ער םארמאנט נישט קײן נראשן אין קע־ שענע... — האט ער א בליץ נעטון מיט די אויגן און טיט א לאנגן פיננער א טיקע נעטון א פאר מאל זיך אין דער ברוסט ארײן. — עםן אבער האט ער פונרעםטװעגן פארט געװאלט... און אזו״װי ער האט, װײזט אױם, נעהאלטן, אז מיט אט דעם־א בלאנדן מענטשל. ײעלבער האט זיך נישטנעבעטענערה״ט ארײננעםישט, איז ער שוין פארטיק נעװארן, האט ער זיך װידע־ אומנעקערט צום אויפנעבראכטן קאםירער, ײעמעם פליך איז אזש דויט נעװארן פון צארן און כעס. —הערט זיך אײן... ליארעמט נישט... אי\ די קעשענעם האב איך טאקע גאדנישט; די קעשענעם אבער אל״ן, צוזאמען םיטן פידזשאק, בין איך אײך נרײט אװעקצונעבן... — איך בעט אײך, נעמט זיך עס נישט צום הארצן... — בובערם קול האט געקלוננען םיט אן־א־שיער נעםילפולסײט און גע־ ר־רטק״ט, װעת עד האט מיט כח אננעכאפט דעם הויכן ברונעט םארן ארעם, פון װעלכן ער האט שוין נעהאט האלב ארונטערגע־ צוינן דעם אדבל םונם בלויען פידזשאק. — איך בעט אײך, טוט עם נישט... לאזט מיך באצאלן פאר אײך, פליעז... האלב אין אומאנטשלאםנסײט, נישט ארויםציענריק צוריק אויםן ארעם דעם אויםנעטוענעם ארבל, האט זיך רער םארברעכער פונדאםנײ אומגעקערט צו בובערן: — ױננערמאן, זײט פאדזיכטיס םיט אײערע פאר גראשנם...— זײנע דיקע ליפן האבן זיך פאראכטלעך א קרים נעטון. — די צײדן זענען א־צט שװערע... זײער שװעדע... נײן? זײער... — א, איט׳ם נאטהײג... — האט בובער געשםײכלט צו יענעם םול םיט נרויםמוטיקײט און דאנקבארקײט, הלמאי יענער לאזט אים טון אט די טופה. — װיפיל באטרעפט עם רארטן אינגאנצן? װי־ס א־ך װאם... דער ברוגעטעד פארשוין ציט דעםאלט צוריק אויף זיך ארױר דעם ארבל, ײי אויך די םריערדיקע גלײכגילט, ענטפערט נישט, נישט יא און נישט נײן. שר הויבט זיך אן דורכשטופן דורכן נעדיכטז געזעמל, צו רער טיר־צו. אין דרויםן בלײבט ער א װײלע שטײן, פאדיכט די מלבושים, בינדט צוריק אויף דעם קראװאט. װען ער האלט בײם ריכט־ק ארויםזעצן רעם קאפעלױש אויף דער טשופרינע װײכע האר, שטײט שוין בובער נעבן אים, מיטן בײכיסן פארטםעל אונטערן ארעם. — פארטיס... — האט ער גליקלעך געשמײכלט. — אין װעל־ כער ריכטונג גײט איר? יענער אבער ענטפערט נישט נלײך. ער בוינט אוים דעם לינקן פאדערשטן ראנד פונם קאפעלױש ארונטער־צו. ערשט אין א װײלע ארום רופט עד זיך אפ: — אין װאסער ריכטוננ גײט אירי — טאקע אט דא־א גלײך... — בובער האט אננעװיזן אויף װי אדעם דײן שטרב זא5 כישט זיץ דאס ײדישע ברך מאכט עס דײך!