Literarishe bleter · 1931-10-02 · 39 [sic!] (2.10.1931) · p. Seite 769

0ײ> 769 ריפבראריםוז ביססיפז־ 1\<ז. ס* ח־38,)"7 דאס סניפל םענט׳סן בײ דער סאסע איז נענואסםן, נעריכטער נעװארן מיט יעדער םינוט, אלץ םער ארוסנעקלע&ט געײארז מיט נײ־צוסוםענדיסע ט׳שעקאװע רעםטאראן־באזוכער, בובער, א טיטל־ װוסםיסער, האט זין־ הינטער זײ נעמוזט הויבן אויף די ׳נזפיץ־ םיננער. — ײעל נאו, םיםטער, ס״נע װײטערדיסע ארנוםענטן... או־ב איר באצאלט ני׳טט תיכױ — רוף איך ארײן א פאליםםאן! דער קאסירער, א פליכעװאטער אלטיטשסער םאז מיט סודצ־ זיכטיסע ב״זע אוינז, איז ארוים םון זײז ארם הינטער דעם סאםע־ טיי&ל און תאט םאר׳םטעלט דעם ארויםנאנג צו דער טיד, פונסט לזי ער ײאלט עס םיט פ׳טוטז םיזי׳םן כח נעװאלט באזינן יענעם... יענער אבער, דער ״םיםטער״, האט געטורעמט איבער אים כםעט ציײי םאל אזוי הויך און האט אננעסוסט דעם אלטיטשסן סאםירער טיט א רויסן בטולדיסז שםייכל. — װער ארנוםענטירט דען םיט אײך? — איז דער דאזיסער הויכער םארברעכערישער פאר׳םוין רויס גע׳טטאנען אויף זײז אייט םיט צװײ לאננע, םעםטע װי אײננעםלאגצטע םים. — אט האט איר אײך םײן הוט... בילױו םי, ער איז נאן־ ײערט די פאר םענט... םון אונטערן הוט האבן זיך דעמאלט אםערנעשאטן ײ״כע, נעריכטע און טונסעאע האר. דאם האט נאך מער םארשטארסט דעם אײנדו־וס םון ײױלערישסײט, װאם האט זיך געפיאט פין אים נלײך בײם ערשטן סוס — םײ םון זײן נאכלעםיסן, ארעמלעכן אנטועכץ און םײ םון דעם העוהדיסן בליס םון זײנע רויסע םרי׳עע אוינן. — מיר האגדלען נישט םיט סײן היט... — האט דער פלי־ כעװאטער אאטיטשסער אונטערנעטענצלט אים אנטסענן, אין טישן צארן. נישט אזוי אםשר די פאראוירענע פאר םענט, ײי איבער דעי־ זיבערקייט און זארנאאזיסייט אין יענעםם טאן. נ״ן, פארטענהען און בעטן זיך איז יענעם פארשוין, װײזט אויס, גארנישט א״נגע־ יםאאן אפיאו... — ײיאט איד, הייםט עם, ױשפ םײן הוט? טא סאן איך א״ך באצאאן דעם ביאא מיט טײן ״טײ״... — און טיט דער זעאבער שםײכאענד־סער רויסײט האט ער גאײך אננעהויבן םאנאנדערבינדן זיין סראװאט. דער םײן םון אט רער םצענע איז נעװען זײער סאאר יערן אײנעם םון די אדוםגעסאיבענע םענטשן, און איז אויך תיכױ סאאר געװארן בובערן. ער האט זיך נאך העכער א הויב־געטון אויף די שפיץ־םיננער, אנגעהויבן באטראכטן רעם הויכן ברונעט אינםיטן נײגיריסן נעזעמא. נײן, סײן םרעטפ איז עם זיכער נישט געײען... םון דער אויבערשטער פידדשאס־סעשענסע האט זיך אםיאו געזען א םםארטיש־ארײננעשטעסט זײדן טיכעאע, אםת, נישט אזא ציכ־ טיסס. און דעד אנצונ אאײן — נאך אויך נישט קיין אפנעטדאנ׳נ־ נער אנצונ םון באויען געײאנט. און דער עיקר — רער אויםדרוק אויױ זײן פנים: טיט אזוי סיא אינעראעכער השיכות און אזוי פיא גאײכניאטיקן בטוא ארום די װינקאען מויא צום נריםצארנדיסן קא־ םירער אינם כאסי־רעקא אים אנטסענן, װעאכער איז םםתםא אויך נעװען דער באאעבאם םונם רעםטאראן... נ״ן, דאם איז זיכער נישט נעװען סײן טרעםפ. און דער כום םון בובערם זעאבםט־רחטנות םון עטאעכע םינוט צוריס ניםט זיך נאײך אריבער איבער די ברענן און םאייצט א־י־ בער אויף דעם אומבאסאנטן אנשטענדיסן מענטשן, ײאם האמ נעבעך נישט טיט ײאם צו באצאאן זיין םאאצײט. — מיםטער, װאם מאכט איר עס אן אזא טוםא... איר זעט נישט, אז דער םאן האט פארגעםן םיטצונעסען מיט זיך ז־ין נעאט? — שטופט זיך בובער דורך רורך דעם מענטשן־סנופ און װענדט זיך צום קאסירער. — עם קאן אטאא טרעפן םימ יעדז עםן, האט שוין אײנער םון רי םארבײשם״ענדיסע דינער — א נריך אין א שםוציק־װ״םן אנטועכץ — ארוגטערנעכאפט דאם א״דיקע נעסעם און ארונטערנעװישט דאם אנגענאסענע. כדי אבער ער זאא;אך האבן דאם רעכט צו זיצן אויף זײן ארט, האט בובער םיט כח זיך אננעכאפט אן דעם טעפא סאװע זײנעם — כאטש דארטן איז שוין כםעט נארנישט םארבאיבן — און עם ארויםגעראטעװעט םון דעם נריכם ניריקע אװעסראטערישע הענט... ער איז דערנאך נע־ באיבן אזוי זיען, מיטן אינקן עאנבוינז אננעשפארט אן דער בר״טעד היאצערנער אאםע םון זיין שטוא. װען עםעצער םונם ארוםיקן האװענדיסן און האםענריקן עוסם װאאט באגאננען די נארישקײט און ײאאט פאוצאינג, םון דער העאע־ הויט, אננעהויבן באטראכטן בובערן — א צײייטן טענטש נאר״ ט״ד ױר און ביזנעס! — װאאט ער אײדאי גריננ באםערקט: דעי באאנרער טענטש םיטן װײכן אײדעאן פנים — בובער — איז םאד־ זארגט, םארדאנהט. ם׳איז םונסט װי ער װאאט ארײננעיאגט אהער אפצוטון אט די צװײ זאכן: אויף גיך כאפן א בײם, און, אפנעגעםן, זיך אנידערזעצן אויף ניך דאנהנען און זארנן... דער באאגדעי םענטש, םיטן װײכן אײדעאן פנים און םיט די רויטע בעסאעך, האט אפיאו א פאר טאא געפרוװט ארויםנעסען םון דעם בײכיסן פארטפעא נעבן זיך אײניסע פאפירן; נאר, נישט ארײנקוסנדיס אםיאו אין זײ, באאד א םאך געטון םיט רער האנט און צוריק זײ ארײנגע־ שטוםט אין זײעד באהעאטעניש. — עיםיך װאם... ם׳אוינט זיך דען? װײא װאם איז רא נעװען צו סוסן אויף זײ, אויף אט יענע פא־ פירן? באםת, טאסע אן ארויםנעװאדםענע ארבעט. םיט םעקוראציע שט״ט איצט שאעכט, זײער שאעכט... עם סוםט אן םיט נרינע װע־ ־עם צו קאאעקטן אםיאו א ״םײםענט״, װאם םען מוז דאך םאבן שוין, אז נישט םאראירט איר א״ער פאאיסי — הײנט װעםען קאן שוין אין אזעאכע צייטן נעאיננען צו שרייבן נייע פאאיםים... װעד װעט עס זיך גיין םארזיכערן אויף שפעטער, אז מען איז נישט זי־ בעד םיטן איצטער! בובער, םון תםיד־אן א דערםאאנרײכער םעקו־ ־אציע־אגענט, אויםט ארום א נאנצן טאג, קאעטערט אויף שטינן. ברעכט זיך די םים — און גאו־גישט... אטת, ס׳איז נאך דא בײ אים, נישט צו פארזינדיסן, נעאט אין באנס; ער םענ א יאר נאב־ אנאנד נישט ארבעטן, איז אויך נישט נעםעראעך... םונרעסטװענן;עםינט זיך בובער די אעצטע צייט אין א פאגיקע: װאס םאר א תכאית איז עס צו עםן נאכאנאנד א נדײטן דאאאר?... — אך, ביטערע צײטן... — קרעכצט נעבעך בובער און םאאט;א״ך אר״ן, שוין נישט צום ערשטן טאא אזוי, אין א שטיםונג םון נרוים רחםנות אויף זיך. — װער האט זיך עם נעקאנט ריכטן, אז ער, בובער, און אזוי מײטער... דער באאנדער ױגגערםאן, םיטן אײדעאן װײכן פנים און ט־ש די רויטע בעקאעך, ניט דעםאאט װידער יאושדיק א םאך םיט דער האנט און הויבט אויף זײנע אויגן. םען קאן רעםאאט באמערקן, אז אוינן האט ער דװקא טיף־ברוינע, שװארצע כםעט; נאר זיי זענען איצט םארצוינן םיט א דערשאאננקײט און מיט נרוים רחטנות אויף ייך אאײן. א װײאע םירט ער טיט זײ מיד ארום איבער דעם עואםל א נאײבגיאטיסער עואם... וױיא װער האט דען דא נעהאט אן אויג, אדער אן אינטערעם, םאר ז״ן, בובערם, טיםן צער? א באסאגטע ׳אך: די זועאט איז קאאט און גאײכניאטיק צו יענעםם אײרן... םיטאםאא שטעאן זיך די שװארצע אוינן אפ אויף א קניפא :׳ענטשן ב״ דער קאסע. הא? יא, דארמ טוט זיך עפעם... טען קרינט ייך דארט. ם׳הײסט, םון דאנען קאן םען גישט הערן דאם סרינערײ;אר זען קאן םען זי. כדי אבער ער זאא זי אויך הערן, םארכאפט בובער טיט זיך זײן דיסן םארטפעא און אאזט זיך אויך צו דער סאםע.