Literarishe bleter · 1931-09-25 · 39 (25.9.1931) · p. Seite 750

(384) 37 ליטערארישע בלעםער נוט. 718 ע 3 ו כ ו ת (וערצײלוננו ז־ך דודכר-רן טיפ גאש אױף אן אנדער לשדן. ז״ װעדטער, זזאס דער םאטער דעדפ ארר־ם, זי־נען אױפטערל־כזע, פרעפדע, ,־ױ רעד גע- דדמער צ־טער, ראכ לעזנט ״.זט־ענד־ק א־ן ד־ װענש, װי דאש געםילדער א־בער דער בר־ק, װאס ־נמזעלט ז־ך ק־־נמאל נ־ם אפ. דעד פאטער װיקלט שז־ן אם דעט ״כזל-־ד־, מאלט נאך גע- ־טװינדער מ־ט ד־ ליפן א,־ן םרעגט װעלװלען: - האסט שוין אפגענאםן די נעגלי װעלװל א־ז שװער אזיף לשזן. עז בדענגען אװאדט איבער ד־ ליפן איו ב־י א־ם אן ארבעט. אזו־, מיט אםאדמאכט מויל, קק עד נאך רי־דן, ג־כער װ־ דעך םאטער דאװנט, און די װערטער הילכן אי; די אזיערן-גלין-גלאן, גלין-גלאן. עד קוקט מ־ט צו טרזיעריקע אויגן או־םן פאטער, שאקדם י-*ט דער גאמבע, ה־יםן הייסט עם - שז־ן אפגעגאסן די נעגל. - נא, דאװן - ג־ט א־ם דער םאטער ױ צעקנוילטע הםילין. װעלװל דאװנט הי־נט מיט גרויפ בװנד״ עו־ קוקט אין ס־דזר, רופט אן די אות־ות ביי די נעמק, קאן זיי אבער נ־ט צונױפשטעלן א־ן װערטער. עד װיל נאכטאן דעם םאטער, דאװנק גיך, :עמען ז־ך ד־ אות־ות פלאנטעק, פארלירן אויםן װעג דעם קלאנג, בלײבן שט־־ז. אין גרגרת, װי א קנויל, און א גרימעריי נעמט זיך ה־יבן א־ן א־ם, רי־םט זיך ארו־ם װי אבו־ום םון אחיה. שוין אפאד װאכן װ־ אומדולקע בוחות װאנדעדן אינם זעכצץ- ־אױקן װעלװל, אנדערשן א־בער דעם גאנק גוף. אזא גיורה װאקסט א־ן א־ם, שוימט זיך, אז אפטמאל באפאלט אים אל־ן א םחד. ער א־ז ז־כער, אז אםילו ױ פ־ס װעדן שטארקער. ער דאדף ז־ך נאך אנ- שפרענגק, זק, אז גאט, װאם ז־עט ב־ א־ם אין ױ הענט, אין ױ פל־צעס, זאל ז־ך או־ך א־ן ױ ם־ם א,־״ן םארקל־בן, װעט עו־, װעלװל, נ־ט נאד אנה־בן ג״ן, ער װעט או־ך םליק. ױ לעצמע נעכמ, װי עד ־מלאפט נאד א־ן, ה״בט ער זיך םון בעט, םליט ארויס חרכן םענ- םטער. א צעשפר־ט די הענט, א צי א״ן ױ םים - און ער, װעלװל, טדאגט ז־ך איבעד דער בריק, א־בעד ה״זער, ארבעט לייכטער ס־ט ױ פיס, מיט ױ הענט. װעלװל פארגעםט א־נם םידור, זעט ניט ,װי ױ בלעטער מישן ז־ך א־בעד. ױ מוםקולן או־ף ױ הענט קנופן זיך ב־ א־ס. א־בער דער ד״יט׳השדרה לויםן זאםטן װ״נ־קע, שטארקע, צעג־םן זיך איבער ד־ קל־דעד, און דעד מוז/ װאם א־ז םול מים נעפלען, נעמם ז־ך מישן. ױ הענט ציק זיך, װערן לענגער, ה״בן לייכט בענקלעך צד צװיי, צו דױי ם־ט אמאל. ער ה״בט אויף אקוםערט מיט שניט׳ םת־דד״ דארף נאר װעלן, װעט עד ל־־כט אויםה״בן ױ שװעסטעד ר־טן שװעק א״זעדנעם בעטל. ד־ שװעסטער, דבורד״ װאם איז עלטער םאר אים מיט צװ־י ־אר, שלאםט נאך. דבורה איז נ־ט בלויז אשװעםטער. זי א־ז אויך אמא- מע. ביז צק יאר האט זי א־ם געװאשן, געצװא־.ן, געגעבן צו עסן, געטראגן או־ף ױ הענט, געםירט אין אװעגעלע און אים איבערגע- ל״ענט א װעלט ביכער. ױ םוטער געדענקט ער :יט. דבורה ראט נע- שװאו־רן ב־ גאט, ב־׳ דער נעשטארבענער םאםען, אז זי װעט ניט חתונה האבן, אז ז־ װעט שטענױק ז״ן מ־ט װעלװלען. מיט רוגזה האמ װעלװל דעמאלט ארױםגעכאפם ב״ דבירהן םיבוך, װאם״זי האמ א־ם פארגעל־יענט, און םיהאט נענומען אצען מיניט בין ער האט אדו־םגעזאנט עטלעכע װערטער, װאם האבן געדארםט מ־ינק: - און אז דו װעםט ז־ך סארליבן, דבורה? א ט א ה ו א מ ר ו י ק מ״ט צימערלעך א״״ן א־ן ד־ צל״ א־ז װעלװל אױף ׳, ז־צט ער םטױט. אגעל־מטער - ר־לענם־ דעד קוקט או־ף ב״ם םענםטער, און ־אם שט־ט אױ- טראמװ״ק, ״נע ־ארן. באנען, :זו־ א־^ע ז װאם או־ בעטל, ״ד׳ 1 א ׳-און-װעגן הענג-בר־ק, ק.ױ טאמאב־לן, פע; .־אגן זיך ב״טאג, טראגן ז־ך ב״נאכט, נו־טען אױף די ל־פט, װא־ בלענדט ד־ א־־גן, קרעלט דעם האלז. ,װעלװל דערקענט ד־ באנען אן רעם צ״טער םון ־י װענט, אן דעם קל־מפעד םון ד־ שו־בן, װאם שאקלק זיך א־ן ױ פענסטעד־דאמען, ױנצעקדשלט. דאם דרוים־קע ק־ט האט ז־ך שו־ן לאנג א וױ״י* דעד קװעק- ט ז־ך און פאלט, װי זעצט אין זײג נעפ״לדעד עט װעלװל, װי אװעקז״געד, ־נרענע או־גן װ און מ״מ פאדנ: ז־דבער, - באג־נען, מ־טאג, אװנט, נאכט. אנזאגן - א־בעד ה־זער און קו־מ־ענגצ .־עםל־עך, א־בער א־בעד גאםן א־ן ז םאר- ע־שט״ע ױני-טעג. ז״ ט,־אגן ז־ך ױ ץ טראמװ־ק נאנען א׳ זאגן- װלק א־ן אלקע־ל, ,־װ־מען ־עפ־עם א״ן, ־ או־ך צו װ־על קל״בן ז־ן :ודאטן צעהאנגענע שנ״רעד-צ שמאטעם, ױ ױ זעק מ־ט צ־, ־און ועכצץ נ־ט אלט געװען ק״ן ־ װעלװל װאלט לשון, ,־י־ק׳ װי באקומען הענג- ־ דעם באגינען, וױען ױ ל־בםטן האט ־ע; דר־, פ־ר. צום ־אר, נאר א־רע ער נאבט, טראגט אין ■•*•י*****^* יןיי וט זיך ־א־ן א־ בריק הא; ןנ״טשן ױעם ד״טן אפה־רך פון נױ־־ארק, װאם װעקט ז־ך. סיא־ז זונטאי״ רעד פאטער שלאפט, ױ שװעםטער שלאםט. י ׳ל שארט ז־ך הארט צ־ם אפענעם פענםטער. פל״צעם בױימיע, לאנגע, מוםקולעזע. םיפנ־ם, װאם שמ״כלט ק־נמאל נ־ט, בא- װאקםן מ־ט שװארצע, שיטערע קר״זלעך. די א־יגן - ט־פע, טונ- קעלע, ב״טן ז־ך מ־ט יעדן קלאנג, מ־ט ־עדן שפרא־ן אויף טאג, שטעקן אן מ־ט אומרו, אז מק קוקט או־ף ז״. און סיגלױבט ז־ך נ־ט, אז אונטער דעם געזונטן, צעדאקםענעם גוף ל־גן דארע, ק־נ- נ־ע פ־ם, װ־ איבעדגעבראכענע פ״לנבויגנס. גלעט א־ם װעלװלם העמד, העה שט־פער פהימאהנן צעװ־נטלט ד נ־ט גיע- יךנמאל ק״ן װאל קילע פ־נגעד, אזן עד, װאם האט : ט״ט ױ לונגק םון ב״גזער. אמן א־ם ראכט זיך, אז ער זיצט אין ש זען, :ר־נע םױשק״ט־, װאס טראגט אטעמק מיף, זאפן א״ן, װי שװאמעץ, ד־; גן באגינק ״ר פונם ױנ פד ם,, ״ ״׳, - א., <׳. א., , ״ד ־ערג־ע־ן אן אצ״עבליטע זון, װעקט זיך א־ן א־ם. רערנאך קומט פזן זיך א־בעד *טױנן, צעלײנצ ב־י־ש־טש־עט ארז־ם פזן ױ שינ־עם, צינדט װאס םאלן וײדן *כזמױנ, ױ; ארן קרימען, ג״פט אפ מ״ט ז״דנער ראך צד ערד. :ים רעד הענג-נר-ק ארן :.־־״ינן רךנט^ =•׳; ב״ם אנטאן עלװלם פאטער.; ער״טט ר־י״זא^ט הײ״״ט ז״ך א״״ײ ררי ,־עכצן הע׳ װעװט דאם ק ויך קרענצט ער צר אנ״טל, נייט ,דא־טן י י־ך ה״ם גלאז טױנקען זק ־ל-ז >*■ •♦••••* *••**•• •••*•*•*•* 4* א,, א׳ <• ,<-׳״ א■ פ, - —׳ע׳, ., נעד א־ם צו אשטיק געזונט. יםט װאםער, זעט מען, אז פזן ־עזץ קריעכ־ן ק־ ו לאטעױי- האנ־לט מיכ *״/׳ פאטער פערלימ ם־מ שנ״ױער-צודא רער ־ער זעלםן. שט־ב איז אין צ־עשלעך, ם־רט אמאל רו׳־ך אש־רוך. אן אנגע- האװנט מיט א־ן א־צ־ט שט״ט ־ע־ א־ן טל־ת-און ־ם־ל־ן ׳ך ב״ רעד צ• פאד־ען ז־ ניש שפאלטן קול. דאפ שט־ערט א־ם אבער;ט ער ז־ך װאם עד טוט, כאפ אפצ־וקאכן רעט אנב־םן. מ־ט אמאל ק־ד׳ ־ אים מא-;ול װעדט בי םיל נ־עמט שפ׳־־זן א־בער ױ צ־מערל־עך און ו ױ ליפן, , מאלט מ־ט יער׳ ־שער. באלר פאױ״־עםט ־ער ז־ך װ־ ראלי אױםן מ״יט. ״ט קוקס א׳־־ץ א־ן אצ״טונג, װאם ל־ ארן זם ער קען ״ז א״נ ביקנא, װן װ־עלװל קוקש נאך ר־עט פאט־ער, א