Literarishe bleter · 1931-08-26 · 35 (26.8.1931) · p. Seite 672

ויממרארישט בומסיטר נ\גז. (382.) 35 מוז פא־אלטן זײן;אמען, װען ער װיל ייר ארויםזאגן (זע ״ציטער. באעטער״;ומ. 28 דעם אנאנימען ברױו םון לערער, װעאכער בעט די רעדאקציע, זי זאל ני׳טט פארעםנטלעכן זײן;אמען). נעװים פעלט דעם דאזיקן חבר דער בירנערלעכער מוט ארויםצוזאנן זײנע ״אפיקורםי׳טע״ געדאנהען. אבעד װו איז בכלל די ׳שטים פון דער ײדי׳שער לערער׳שאםט?׳ פארװאם שוױיגט זי? צי איז אלץ אזוי קלאר, אז ם׳זענען גאר קײן פדאגן נ־שטא, צי איז אויח דעד ״׳טיפקע״ אלץ אין ארדענוננ, צי איז דאם נ־ישט קײן םיטן פון יאו׳פ און םארלוירנקײט? שטיצ װי אויף א בית־עאםין. און אנדער׳ם האט דאם נישט נעקאנט זײן! אראפזעצנדיק ד• שוא־באװענוננ צו דער םררנוו םון נאר א ״מ־טא׳/ האט מען ביי איר אוג<װװזט\ איר פאװאם, רי אװזעװזטרברטבט גבוװוז פ\\ יטדטר באזװזגזגג, דטוז באגײגזװמרגדי5\ אינזבטגז, די גזרײבןראפגז, גגטרכט אױ גגבר ארט גזגױוװז. איך װײם דעם תידוץ פון אונזערע פירערם: ״םיט אונז א־ז יטאעכט, אבעד אן אוג; װעט זײן נאך ערנער, אן אונז װאאטן שוין אעננ שאעםער אויף די ׳טואן נעהאננען׳/ אזוי האט מען אונז שו־ן נ־יצט אײן מאא נעענטםערט מיט א נעװיםער זעאבסטצוםרידנ־ קײט. נישט דעכענענדיק זיך מיט דעם אביעקטױון פאקט, װאם אין אאע אענדער אויםער פויאן, װי, אמשא, אין אעטאאנד, אין איטע און אין אמעדיקע זענען ד־ שוא־אדגאניזאציעם נישט קײן פארטײאישע, גײ גנװט\ אגינזנורג״ארנזײאינגוגו. און אויך בײ אונז אין פויאן איז נישט אאעמאא און נישט אומעטום דורכנעפירט נעװארן די פאר־ טײאישע בױראקדאטיזירוננ פון דער שוא־באװענוננ. ם׳איז דא א פאונתא צװישן ״נוסח װיאגע״ און ״נוםח װארשע׳/ און אין װאד׳פע נופא איז נעװען א היבשע צ״ט א חיאוקי־רעות צװישן די פארטײאיזאטארן און אומאפהענניקע. א נעװיםע צײט א־ז נענאנ־ נען א א־נטע־עםאנט•.• ױיסקיכיע צױ־שן אמ די בײדע ריכטוננען. װע־ װעמען ם׳האט איבעדצײנט, געדענק איך נישט, די דיםקוםיע האט זיך איבערגעדיםן מיטאםאא, מען האט זי װײמ נישט אויםנע- שעפט, ױ האמ באדא־פט ב—טער אײ״קנעשטעצט װערן. דער פאקט, װאם די אנםירער פון די װארשעװער אומאפהענניקע זענען אריבעד צו די פארטײאיזאטארן, האט קײנעם נישט איבערציינט אין זײער נערעכטיקײט. מען װעט נאך די פראנע מוזן אויםקאערן פארן ברײטן פארום פון שוא־טוער און אערער. עם טוז אפנעדרוקט װערן אן אאזײטיקער באריכט װעגן דער טעטיקײט פון צענטער פאר דער פאראאפענער תקוםה, און אויפן םמך פון דעם פאקטישן מאמעייאא, אויפן םמך פון דער אעבער־קער דע־פארוננ, װעאן מיר מוזן אומבאדיננט רעװידירן אונזעדע ארנא־ ניזאציאנעאע פר־נציפן. רוםן איצט דעם זזז־טן שוא־צוזאמענםאר, װי דאם א״גט פאר דער םחבר פון אויבנדערמאנטן אנאניםען ברױו, װאאט נעװען אן אומז־ן, ער װאאט נישט נאר נעװען צװעקאאז, ער װאאט נעװען שעדאעך. מיר האבן נישט קײן שום זיכערקײס, אז דעי נײער שוא־צוזאמענפאר ײעט ז־ך װידער נישט פארװאנדאען אין א א־ענע אויף צו דעםאנםטרירן די כוחות־פאדהעאטענישן םון די ײכטוננען (צום וױפיאסטן מאא?). און װיפ־א עם קענען אונז קאםטן ד• דאזיקע דעמאנסטראציעם מ־ט די פאחװעטוננען אין ראדיקאאיזם און אינק־זם — דאם האבן אונז באװיזן די ערשטע צװײ צוזאמעג־ פארן. דער אויםװענ פון איצטיקן טעמפן װינקא דארף זײן, קודם־כא, אן אנטשײדענער א־בערנאננ צו א נײער אויםער-פארטײאישער אר־ נאניזאציע, אן איבערגאננ צו פואשטענדיקער אויטאנאמיע, דעמא־ קראט־שע פארםען פון פעדאנאנישער און נעזעאשאסטאעכער אר־ בעט פאר דער שוא. ז״ט 672 ־׳*• 1;עםט דערבײ, אז די ײדישע שוא א־ז א־ן פויאן די אײנציק־װעאט־ אעכע שוא א־ן אאנד און דערםאר שטעכט זי רי אוינן פון אאע אבםקװ׳אנטן, םײ ײדישע םײ פויאישע. מען פארגעםט דערבײ, אז אויםקיעטפן אין קאעדיקאאן פויאן דעכט פאר א ײעאטאעכער שוא איז באמת אן אויםנאבע פון היםטאדישער װיכטיקײמ. נאר אונז פעאט דער חוש םאר דער רעאאעד װידקאעכקײמ, אונז םעאט אן או־םגעהאאטענע אידעאאאנ־ע פון דער שוא־באוועגוננ. או־פארבעטן אבער א זעאבשטענדיקע אידעאאאגיע פאר דעד שוא־באװעגוננ איז נעװארן אן אוםמענאעכע זאך. װאו־עם, איך בעט א״ך, װי אזו־ װעט איר שאפן א נעװיםע אידעאאאניע, אז טאנ־אײן, טאנ״אוים קנעאט םען מיט א״ך, אז קײן זעאבשטענדיקע אידעאאאגיע קענט איר נישט האבן, װײא די קואטור-ארבעמ איז נ־שט קײן צ־א פאר זיך, ״ם׳איז נ־שטא קײן םתם קואטוד׳/ זי איז באויז א ם־טא צו א העכערן צ־א. אבער װאם דערגדײכט מען םיט אזא םין ״אויך־אידעאאאג־ע׳/ די באװענוננ װערט דעגראד־רט, זי פארא־רט אירע םװוערענע דעבט. זי װערט א טפא־זאך, א פוס בענקעאע, און ם׳אוינט זיך דאך נ־שט צעברעכן דעם קאפ איבער צװײ אידעאאאגיעם. ם׳איז נענוג, אז מען באזיצט ד־ ״ציא-אידעא־ אאגיע״, װעט שוין די םיטא־א־דעאאאניע קומען אאײן. און א ציא־ א־דעאאאנ־ע קענט איד דאך באקומען אין א פארטײ, װ־יא קײן םתם ציא־א־דעאאאניע איז דאך נישט, נאר יעדע פאדטײ האט אי־ א־דעאאאניע. ארום דעד שוא־אדבעט באנענענען מ־ר אין פו־אן עטאעכע שארטײאישע ר־כטונגען, און יעדע ריכטוננ שט־עבט צוצו־ פאסן ד־ שוא-אידעאאאניע צו איר אנ״מאמין, באקומט ז־ך באית־ ברירה, אז ד• באײענונג מוז אידע־ש צעשפאיטערט װערן, פון איר אונױועדםאאיזם װעט שו־ן ק״ן זכר נ־שט באײבן, זי װערט עפעם קאײנשטעטאדיק, פראוױנציעאיש אונזערע פא־ט״־אידעאאאגן, ורעאכע פירן צװישן זיך א פאר־ ב־םענעם ברורע־־קאמף, קענען נישט באנד״פן, אז אונזער שוא־ און קואטור־אידעאא איז דע,־זעאבעד צי^־אידעאא, װענן װעאכן זײ רעדן, םער נישט, וואם ער קוםט צום אויםדרוק א־ן א םפעציפישעד פארם, דעריבער מוז ד־ שוא־באװענונג זיין א פואשטענדיק נאײכ־ באדעכט־קטער ם־טנאיד אין דער משפחה פון מאדערנע באפדײוננ־ באװעגוננען, וועאכע ניסן זיך צונויף װ־ די פארשײדענע קאאירן פון איכט-םפעקטאר א־ן אײן העאן און םעכטיקן שטראא. ״איך האאט, — טענהט ח׳ זרובבא אין ״איטער. באעטער״ נומ. 30 --- ״אז קואטור איז נישט ק״ן ענין פאר ז־ך, נאר עננ צונויפגעפאאכטן און צונויפגעוועבט מיט אאע אנדערע געביטן פון אונזער טעטיקײט און שאפן״, אבע־ צונױפגעפאאכטן הײסט נאך נישט אונטע־געײארםן, צוגעטשעפעט, א,ין אויב נישט אונטערגע־ װארםן און נישט צוגעטשעפעט, הײסט דאם אן מא־צה, אז די קואטור־באװענונג מוז האבן א־ר אױבררװמו א\יסיא\אוזי<ו, און אויב שוין יא םארנאײכן, דארף אונזער קואטור־ארבעט צונעגא־כן װערן צו א םונדאמענט םא־ דער נעבײדע פון דעד צוקונפט. ד• צוגר־י־ טוננ םון יוננן דור צו א פ־ײען פראדוקטיװן אעבן אין דעד צו־ קונםט־נעזעאשאפט איז נישט ם־נדערײערטיקער, ווי די פארטײדי־ קוננ םון די טאנ־טענאעכע פ־אפעםיאנעאע אינטערעםן םון דער ארבעטערשאפט, אדער פון א ראצ־אנעי!ער קאאפעדאטיײעד טעטי־ קייט פון ד■ ארבעטער, — און דאך איז די שוא-באווענונג נישט זוכה צו נעניםן פון דעד מאם אויטאנאםיע, פון װעאבער עם נענ־םן די פראפםא,־־ינעז און קאאפעראטױון. איך שטעא זיך נישט פאר, אז אן ארבעטער, א מיטנאיד פון יײן ארנאנ־זאצ־ע, זאא מורא האבן אדויםצוזאנן פדײ זײן געדאנק, מענ ער זײן װי אפיקורםיש. און אט בײ אונז א־ן דער שוא־באװע־ גוננ שטויםן טיר זיך אן אויף אזא טרויער־קן פאקט, װען א אערער ךוזוזעװ־ אי\ װגז. 36\