Literarishe bleter · 1931-08-21 · 34 (21.8.1931) · p. Seite 660

ליטערארישע בלעםעד נום. 34 (381) זײט 660 לעגענדע און טראד־צ״ע, האט געװארנש דער ששאלץ םון יש&א׳ נ־שן טעאמער, ד־ שוישםילערין מאריא גוףעדא. נ־־נאבם א־ן שעודל. מ־פ אלע אנריש אין אלע ס־ברען לעבט ז־ א־צט, די אנדאלודשע סערל־־צטאט. ז־ צעשפ־לט א־צט א־ר גאנצן רײץ און פאו־נארנענעס ח;. עט װייזט אױם, אז ע־שש א־צט הײנמ זיך אן א־ר אמתדיק לענן. דער ט*ג איז נישט נעװען מער וד א סרעלודיע, א פאדשסיל. דער טאג מיט ז־ן שװעדער מ־ און נישש׳נאלינטע ארבעטמ-שעהן. סיזײנען א־צט םול די גאסן און טקװערן, ד־ אסענע קאסע• הײזער און אריסטאקראמ־שע קלונן. סישסאציק ױ או־עעצירטע סעניאר־טעט צוזאמען ם־מ די עלטערע ם־טגלידער םון דער משסחה. בײ דער ז״ט, א ב־סל צוריקנעצױגן און שעמעןודיק, גײם א־ר פאר־ ליבטער בחור. א טעװ־לאנער־ן װעט אל־־ן נ־שט נ״ן ב־נאבט מיט א־ר באשערטן. סא־ז קעגן דער אגגענומענער עט־קעט. גײען ז״ ב־דע א־ן דעד נאגלייטונג סון ד־ עלטערן אדער שװעסםער. די ױנגע הערצער ציען זיך און בענקען. אבער ד• או־גן לאבן און דערצ־־לן זיך אלץ, װאמ םען קאן מיט קײן װעדטעד נ־שט א־׳ בעתעבן. הויז אפדאלטן א געהײמע םאו־זאמלזנג, אױף .־ועלכעד עם א־ז געמאנט געװאדן א םאדשוועוזנג קעגן דער א־נקוױדציע. די ש־י׳ נע סוםאנ>ג זײן טאנטעד, האט דעם םוד אױיבגעגענן צו א־ר ק־־סט׳ לענן געל־נטן, װעלנע־ האט װעגן דעם באלד געמאלדן ד• הײ׳ ל־קע ק־רנן׳םאטערם. םיהאט אלע םארשװעדערס םארמשםט צופ מוים. עט א־ז פארגעק־םען א שדעקלעכער סאג־אש. שדשנה האט זיך געשםדט א־ן ז־ך םא־שלאק אין קלו־םטער. םאק טד־ט האט ז־ גענעט;, מזאל א־ר קאם נאגראנן א־ן דעד װאנט טון הו־ז, װאו א־ר םאטער האט געװאו־נט... םריעד האם זיך ראס געסל ג־עחסן דאס געסל םון םויט. װײל לו־ט אן אנדער לעגענדע א־ז דער קאם םדן דער ש־־נער שדשנהן א סך ־ארן געהאנגען דא או־ף א האקן. רי לבנה׳ שטראלן, װאם זײנען געםאלז או־ף רעם קאס, האבן געװא־סן סל,ע■ א האנן נענ־לדעט רױיםער דאנט אר־ן :אטז או־ף דער ינזכןי״ די ז־ך געװיגט א־ן טייט, לאפ ד-אט , ױעש צ״נן םון נענט... א** איך טר־נג שסאצ־ר מיט םאדמזטילטע אן א״נזאמ־ער, נעד די ס־דוד״ד־קע, אנער איצט -יקע ־ד־שע נעסל־עך. סא־ז פא־■ םון די קאסע׳הײזער דערטראגן ז־ך די םונטערע שט־מען סון ד־ םר־־לעכע געסט, װאס נארײדן איצט די נײסן און נעשעענישן םון ט>ג, ד־ לעצטע סאל־ט־שע םארםאלן אדעד די א־נצלהײטן פון קוםענד־קן אקסן׳קאמף. א־נדמ־סן סאר ד־ רײכערע קלונן זײ׳ נען או־םגעשטעלט נאקװעמע, װ־כע שט־לן, א־ן װעלנע די קלוב■ מ־טגל־דער ז־צן מיט דעד גאנצער דיסטינג־רטעו־ שפאנישער צו׳ ר־ר,געהאלטנק־ט, און באטראנטן די פאו־נײנ״ער אונמס־ן שאו־סן עלעקטר־שן גאםן-לינט. די ברױנע סנ־םער און םונקעלע אויגן זײ׳ נען רו־ק און קאלט, אבער םון א־נטער דעו־ אויסערלעכער ת׳ :ק״ט שלאגט מימ אזרם־ל ל־־דנשאפמלענן םונעד. םון די האלב׳אתעשלאסענע נאדעגאג^ ד־ אלםע װ־ץ׳שט־■ בער, דעדםראגן זיך טענעד םון םעלאנכאל־שן געזאנג געמ־שט מ־ט דעש קל־נגען פון ד־ ײלצינעאס אדעו־ ג־טארעס. די װײסע, העל׳נאלו־כטענע סלאזא דע סאן פערנאנדא דער הו־סט׳םלאץ םון סעװ־ל, װאס ראיעש דעם נאנצן טאג מיט די םאישײדנארט־קשטע םארבײג״ער, צװישן װעלנע עס סלאנםעק דך ד־ .װאסער-םארקױםמר ם־ט זײעדע מונטערע ארםמפן: אגװא םדיס׳ קא יקאלט װאסעד>, און די םדויען מים די לאנגע או־פגעדאלטע לאטערײ׳צעטלען, װאס ז״ ל־גן סאר מיש אזא רחםנותד־קן שםײנל - די סלאזא האט א־צט א םאדנעש או־סזען. ד איז איצט דאש אס־ו א־ן שםיל-ארט סאד ד־ סשוטע, אדעמע סעזדליאנעד. ד־ װײסע שטײנעתע בענק אמ־ דעש א־םסאזאנטן םאנומענפ םון דעכ הײל־קן םערד־נאנד - שסאנ־עם העלד און באשדײער - זײ׳ נען איצט באזעצט פון מ געמ־טלעכע עלטערן. װאם קוקן םימ פאדגעניגן או־ף ר טשיקא^ ױ קלינע װײסע׳חנרהנ־קעש, װעלכע שסילן זיך א־צש א־ן אקסן־קאםף, אדער טאנצן לוסטיק ױ םענץ םון ױ גרױםע און דערװאקסענע. און בלויז אי־ן םױש פון דאדט איז ױ, ראכפ זיך, םערקװע־דיקסשע גאס פון װעלכער סיא־ז הױסט-שטאט, ױ קא׳ זשע ס־ערסעס - ױ שלאנגען׳גאפ זי איז ױ הױסט׳גאס םון סעװ־ד. דארט נעם־נען ז־ך ױ םױנםטע געשעםטן, רײכסםע קלונן און נעסטע קאסע׳הײזער. אנער צול־נ איר שםאלק״ט איז יע׳ דער אױטאמאנ־ל-אדעד װאגן׳סאףקער טא־באטן. ד איז איבערגע- געבן א־ן או־סשליסלעכן רשות ס־ן ױ *שגײעו־ און שסאצירעד, און א־ר ר־טש א־ז טאקע צול־ב דעס אן אמת שלאנקער, םאר׳ לאנגזאס׳צװמקנעהאלט־ענ־עד. םען אײלמ דך נישט. םארבײגײער נע׳ טען דך צײט צו נאט־אכטן א־ן ױ געשעטטם׳טענשטער דעם או־ס- ששעל םון ױ באר־משע שסאנ־שע שאלן, קאלרטע סעכערש און נאנט. ױ זשאסמ־ן א־ן רױזן. מ־ט װעלכע עס ז״נק יבאםוצט ד־ האלב-םארהאנגענע סענסטעדלעך, ג־בן אמ־ס שם־לע, שמעקנ׳ ד־קע ױחות. ױ קל־־נ*, צאו־טע םאטשאס קוקן ארו־ש אזוי מרנמק מ־לד. א פײנע. מעײאננאל־שע פאדחלומטק״ט הענגש א־ן דע־ לופט. סימוז ז״ן ע־םעס א־ן ם״ן או־סזען און האלטונ־., פא־װאם ױ קל״- נע גרופע ק־נדער, װאס שפ־לן ז־ך אזו־ געמ־שלעך און מ־ק ר־־סן אינעד ז״ער שם־ל, ױנגלען מ־ך ארוש, און נאגל־־טן מ־ך מ־ט ל־נלענק״ט א־ן נ״גער או־ף מ־ן שטילן גאנג. ק־נדער א־ז שסאנ־ע. װאש פאר א ל־בע סנ־מער און שװא־- צע־ או־ג;. .װ־ נאענט פ־לסשו ז־ך צו די. האבן ז״ ־עדשס־רם א־ן מ־ר אן א״גענעש, א פרעמדן? האנן ז״ דעדס־לט דעב אוממ און צ״טעד פון מ״ן געמ־ט? םא־ז זײ נ־ט או־סםאלנד, םא־װאם א־ך שסאצ־ד ה־ן׳און־צוױק א־נער דעס קל־־נעס שושנה׳געסל, .װאו ז״ װאױנען און װאש איז זײער ה״ש. ױ באגל״שן מ־ך נ־ז צו דער קל־־נער פלאזא דאננא עלח־ירא, װאש א־ז באלד דערנעבן. ם־ר געזעגענען ז־ך מימ ױ םי־כט׳שםײנלענױקע בל־ק־. עס א־ז אזױ מלק אױף דעש קלײנעס שקװער פ.־ן דער אומ- כאקאנטער דאגנא עלודרא. ער א־ז א״נגעטונקען אין מאראנצן׳ ב״מעדעך. א־נדערמ־ט שס־לט א גראציעזער, קל״נער סאנטאן. ארוש א־ש ז״נען א״נגעמױערט וד־ס׳גלאנצ־קע נענק םון ױ גלא׳ ז־רטע קאנלעש. קלײנע גרוסעס פרו־ען א־ן מענעד .־דק אױף זײ א־ך ב־ן צװ־שן זײ. זאל א־ך ארו־סרוס; א־ן מ״ן געדאנק ױ ס־־נ׳ לענע בילדער םון יענער נאנט, װען מ א־נקװיז־צ־ע א־ז באםאלן דאס הױז פון ־עש ״ק שושאן? דאם א־יפסו־אלן און םארהאקן פון ױ צעשדא־ : או־סגעשױ־ען? קע, פאדשט־קטע מ ־אושדי: און ־1*י 1 עד שושנה;, דעד יגײינ־ ־ם סון סאר.־ױ־נטע םנ• גוד און דאש ¥+*\' דעלבע ם־רן װענט־עד, : ־ די י י׳ו־פט ז־ נא; פא־צװ״סלשע א ױען סאשעו־?... ־ר נאליבטן אי אװעד טעג שםע׳ :ש אין ׳־י גוםאדכ; פארױאס ד.אב איך אױף : א־ז א־ן אט ױ אומקעק אםאל ־־;־ און נאך יי״ *עײילט כעד [ אװף ם־ר האבן שי"1 ן־נדעי געשלעך. ױ נ םא־ח״וםטע יטנדרע, ג־עװארט. ען צ־־ס גע׳ ש צוגעוױ־נ נעקאנ האב א־- ז־ך שט שם־עמער <ד* אמאל :ע׳ ו׳םלאץ א־ז עלוױרא קל־־נעס ־אננא י או־ף דעש אז דאנק, און צומק׳ דע רועדא, לאם־ע דאפ שפאנ־שע טעאטע־ פון )>• שטאנ ן שװשנה׳געסל געקאנש פו ־ף דעש צװ־־טן; האנ א־ך אוי ג״־ענױק או־סשױםט: מ־ט דער ,װאנש טאװל א־ן דעו־ דעש נײעס יקז נאם־ע סנ־נה םון סאעט־שעד דער געס־נט זיך א־ן הו־ז, װאש א־ן ד־עש