Literarishe bleter · 1931-08-14 · 32 [sic!] (14.8.1931) · p. Seite 640

ליטערארישע בלעםער נוט. 33 (380) זײט 640 קהת קליגער / לודמיר נאקטודן ' ׳ טע. גע-ן װען די ,־אזיקע •טקיעה ד,אמ געגאםן מןט גאלד, נעציטעדט האט אױף דאדפי״זע שײבי׳עך די גשיםה שין טאג און דער זוניקער פארנאכט האט טיט בלױע פעדיט אויטגעװעבט אםוד, דעמאלט האט דײן ױגנטפדוילעך זאםמיק לייב גע־טמעקמ מימ פאדשיכורםן זיטאםמין, מ־ט םעיא מיט םרייטן הײ און איגגאנצן וױ אקערנדיקע זאנג ביםמו אומגעגאנגען אל־ן, מיט דײן יטאטן אל״ן אויף םאריטװיגענע פאלאנקעט - אױף װעםען האטטו דעמאלט, זאג, געװארמ? - אױף דארף א־ן כאטעם האט יטטיל גערוט די גאבט, אויף סאסנעם האט געםלײצמ א בלאע ליכט, לבנהדיקע ליכט, נעפלדיקע װעגן האבן זיך גע־טניטן אין װאלדיקן :עםלעבט, דער װאלד האט בלח׳ט גדטעםטיטעט, מיט אפענע, מימ גתנע ארעמם געצויגן און;עתםן, און קײנער איז נייטט נעקומק און ק״נער איז נישט געקומק - צי האםטו דעמאלט װעגן מ־ר געטראבט? - מ־ט אהאתן אן אנגעצונדנם אין א םלאב, מ־ט בתטן צעזונגענע םון םרײתקער באגעגעניש, האב א־ך םארברענגט או־ף דרעמלתקע לאנקעם ארומגעבלאנדז־טעט, געזובט די טתט פון ת־ן ױגגן אױםגעדײםםן גוף, כדמױנתק לאנג געדאלזם, געקױטט און אױף דער װאד געפ־לט דאט גליק, ת םר״ד, — פון יטאמנכ צװ״ באהאםמענע װעט װעק א״נם, װעט װערן בלױז אײן לאנגער, גתיסער יטטילער *טאטן - םארװאם האםטו דעמאלט מ־ך געלאזט אלײן? — דורך שטעט, ,־ױ יטאטנם מיר תקן דך יטטום םא־בײ. אונזעדע טרוקענע און אומעטיקע בערד פ־עשן זיך אײן יטט־יף אױף אונזער בתםט, אײנגעגראבן יטטאלן א־ן יטארף אין אײגענעם ל־ב -סארקלעמט א־נם אינם גיתקן צאפל פוי רעיט, 1 װי־. אין ־ער איבלענדקע־ זאטקײט ם־ן •טט־יב טאפ; פרעמ־ אונזערע ם־ם דעם ־טטײנעתעם ברוק און גײען אפגעז־נ־ערט םא־ױם אויף װעגן א־ן מיט. עם װערן זעק א־יף א־נזער מתקענעם ל־ב א פינםטערע ־רא נג, א יטט־מע ױארענונג. אין לען עם ־טטארבן אי־ם ־טטעט — און ם־ר ז״נק רא און א געבעט, וװארקענתר וױ א טױב>, ױאם לעפצט א־ן נאכט־קן ־טב-עט פ־ן טעלעגדאף-םלופ - א־נזער א־ן ט־ף-געזונקענער בל־ק טױכט-או־ף זאנםט־ק וױ ראם םר־־טע אפל א־ן ק־נת־טן או־ג ־און ־טױעבט וױ טױ פון אונזער געמ־ט... רױנק<ן א,עז צל א בענקל - א ־טענקל. ױ״ן א־נם קתג א.־ן ־תבע ־ט־ים פונם ,װײב - פאתױגט צו זױגז ת - זאנפט־ק א־ן נאבט־קן בל׳ענד עם בתט־קן ױ־טער אונוערע טתט א־ן צ״בענען ־עגן מ־ט געזאנג פון אונזער בלוט - מ*ט הפ^הדיקער ד*ד2״ וױ־ל א־ן א־נז איז ־ער װאקל פ־ן ױע־לטן, ־ער צאפל פ־ן ־טק־עד״ רער אטעם פ־ן או־םגאנ־., ת־פנתקעו פרי *פ. י. ד א ר פ ז א ן י פ ר א ג 50 יאר ״דישע פרעסע אין ד■ קאופאטןיבערג זא־1; ת דא געמאכטע נאט־צן און דאטן ז־ן א־טטיקל אנװ־יז פאר דעם ײתיק םרעםע םאדטער. /וו. רי העד־ט-ל־־ב םיגעטע־ר, װעלכער איז, אזוי צו זאגן, נעװק אלעבעדיקער עתת, װען ניט תתקמ איז אוםת,־עקט, בײם דער• ־ט״נק םון מונקאטיטער ״עם״, האט, װיםנתק םאתים װאם א־ם דער■ ױארם מיט ז״ן אויפטו - את־םצוטרעטן אין אן אם־ענעם קאנקה קעגן ת דבנײטע אונטערדתקעד. נאך 14 ־אר הפסקה *אין יאר ::89,). א־ו אין מארמ־ארא־ט-םיגעט (א־טטעמל אין ת ־ארפאטן-בעת, נ־ט װ״ט פון מונקאטיט, געהערט איצט צו תמקיע> דעתטינק דאם ער־טטע ײד־־ט ל־ם־־טע װאכנבלאט (״ײתיטע םאלקםצײמונג״). װק מען בלעטערט רער־טיל״בם װאכנבלאט, אנהײבנתק פון ת עתטטע נומעדן, ביזן יאר?189, זעט מען, װאם ת ״ײתיטע םאלקםצ־ימוננ״ האט א־ן ם־טך פון ת 4 יאר אויםגעטאן. באגרײםט מק עתטט, מיט װאס פאר אהעלתיטן מוט און מסירת-נם־ט העתט׳ל־יב האט גע• קעםפט; קודם-בל פאר דער איבעדצײנונג, אז ײתש איז אלעבעתקזד נױטװענתקײט םאר ת ײתיטע מאםן. און דגם תן קאמף איז גע- בראכן געװא,־ן, טאקע תרך ת רבײם און דבנים, װעלכע האבן גע- (ם ו ף) מען ,־עדט ״ת־ט אין קארםאטן-תם. ײדי־ט האט מ;ץ ליב. , נאר "ייינז,— ר ל־טון קק אנרע פ־טוט ײ דארפש־ײק פארהמדיען נ־ט גערורפט״ גע•; א־ן פארפאלגם ״ק אכער אײױימע :דיפדנג האמ רעם תלו־ פאנאט־־טן להכע־ם או־ף געמאטערט. און פ־״ניקט אץ אנטױ־קלט א ־ארט האט ז־ך ד־־טן געדתקטן ױארט׳ דיאפ זנדפ י* ײדי־טע פ־עםע אין קאדפאטן תם. מוז דער מונקאטיטער רב־, בבבודו- ובעצמו, א־ײן ארו־עעבן א״ת־טע ױאבנצ״םונג (״ײדי־טע צ־םונג״ דער־טײנט ז־נט פ־ר יאר א־ן מונקאט־טו, בת צ־ רײרן צו ז״נע תם־תם... עם א־ז טאקע דער גרעםמער קותאז, אז גראד רער ראז־קער מונקא׳ ט־טער רב, װעלבער ראט מ־ט .ז ־אר צותק געאםרט אן אנתער ״ת־ט װאכנבלאט א־ן מונקאט־ט, האט געמוזט א״נזק, אז ײד־־ט א־ז דער בארעכט־קםמער הױטב - אלם פת־ט׳צאפלדיקער לזזון - פאר דעם קארפאטן׳תםער ײד. אזױ ױ״ט האלטן מיר, אראנק ז״ן ליבן נאמען — ה״נט. אבער װ• אזו־ האט עם אזיםגעזק ט־ט םיר צענדל־ק ־אר צותק מיט דעם ײת־בץ .ױאדט א־נם אמאליקן קאראםםן״יתם, ־ט־ין נאך דער מפלה םונם ״עפ״? װ־ האבן א־יסנעזק רי הער־ט׳ל״ב ם־געטע,־ם עקפ׳ םעתמענטן מיט ז״נע ־די־טע װאכנבלעטער? נאר לאמיר נ״ן בסדר.