Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 32 [sic!] (14.8.1931)
- Date
- 1931-08-14
- Page
- Seite 638 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804682--06912-4802011- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליטערארישע בלעטער נום. 33 (360) איינהאלפן דעם צוג... אםשטעי׳ן אים... שטוםן איש צרױק... א פאדױעק, װאם דער צוג גייט אזוי שנעי׳... אין ערשפן לאנאן דאם מען באדויערט, װאם מען איז נישט גליכצייטיק אין צוױיטן, אין צװייטן ד.אט מען באדו־ערט, װאם מען איז נישט ני׳יינצייטיק אץ דריטן און אזױ װ־יטער. אויף דער הינטערשטעד םלאטםארם םון דעם ם־נםטן װאנאן א־ז געװעזן אגעדדענג, אשטוםעניש, װעליכע האט זיך ש־ד נישט :עענדיקט מיט אקאטאםמדאסע. מען האט זי שוין י׳אגג נישט געקאנט זען, אפער ױ אוינן ז־ינען געװעזן װ• צונעהעפט צו דעם םר׳אץ םון דעם םענםטער. באייד א־ז אויך דאם ם־נפשםאקיקע הייז םארשװאונק אין ־עם נעמיש םון ױ הייזער. אבער מען האט נישט אויםגעהערם ארויםצונויגן זיך, אױסצולינקען ז־ך ױ קעם, אױםצוקוקן זיך ױ אויגן... ד האט געזען ױ באװעגונג, װעלכע זי האט ארויםנעױםן, ױ ארויםבױגעניש און איפערבו־נעניש, געםיייט דעם :עשױ־ און ױ אויםצוקונג, אויפגעכאםט ױ אומצייל׳יקע ביייקן, און איז געשטאנען װ• צונעקלעםט, דערבי• געציטערט אין אל׳ע אבױם. װען דער צוג א־ז פארשװאונק, האט ד דך קױם נעקאנט אם״ ױיסן םון פענםטעד. אמידע אױיננעװארםן דך אין בעט. מידער נאך װי ם״ער, אבעד מ־ט דעם מערקװערדיקן געםילי םון באםױױקוני״ דערפיל׳ונג. מענעו־, אםך מענער, אין קאד נאך קאר, האבן יעװארםן אױף איר הונגעױקע גיױקע בל׳יקן, געשמוםט און געױםן דך צ• כאםן או־ף איר אקוק. די האבן אװעקגעם־רט איר נאקעטן קערםער מיט דך. די װעל׳ן א־ם אױמטראגן מ־ט זיך דעם גאנצן טאג. װק זי־ װעלן םאק םארנאכט אהיים, װעל*ן זי־ זי זוכן אין ױ םענםטער. און מאדגן א־נדערםױ װעל*ן ז־י זי װידעד זוכן. װעל׳ן ד דע,ױוארטן, װעלן זיך םילן אנטטוישט, װען ז־י װעל*ן ז־ נישט זען. ררעלן דעחרילין און ױיק, װעלן דעדצייל1; ד וױ אװאונדעד. ד װעט װעק אליעגענדע. אבער אויך איר קעו־פעד װעט געדענקען. װעט געדענקען ױ א־מצייל׳יקע בלייקן, דעם נייגער אין די, און דעם הונגער אין זי־. איר קערפער האט דך אננע־אםן מיט פױיד. ד קאן ל׳אכן, ליאכן. אבער ז־ האט באהאליטן דעם קאם אין קישן א־ן ביטער געװײנט. זיי״ט 638 + םענםטעד און אױםגעצוקט. ער האט איר העסלעכקײט נישט געזען, אשט״כל׳ געםאן צו איר, עפעם צוגעשדיען און צויעװארםן אקוש. אםעקונדע בליו־ז. דער צונ האמ אים שנעל׳ אװעקנעטראגן װ״טער, אבעד אין דער לופט ה־נטעד אים זײנען געבליבן העגגען אשמ״כל, א צו״ רוף און א קוש. ד האט זײ געזען פאר זיך. זײ האבן ז־ך נעהױדעט אין דעד ל׳ופט אונמן אונטער דעד א״זעדנער םארענטש םון דער הויכ־ באן אױםן װעג צו א־ר םענםמער. אשמ״כל און אװארט און א קוש. ד האט הארט צוגעדױקט דעם קאם צו דער שויב, דערנאך אויפגעהויבן דאם פענםטער, אױיסגעױקט דעם קאם און נאכנעקוקט דעם פארשװ־נדנױקן צוג. װען ד האט א־ם מעד נישט געקאנט זען, האט ד אומגעקעו־ט איר בליק צום ארמ, װאו עם דינען גע- בל־בן הענגק א־ן דעד ליופט דער שמײכל אין דאס װארט און דער קוש. אמילדער שמײכל האט אױ־םגעשװעבט א־יף אידע ל־םן. די מידע נשמה א־ן דעם מ־דן קעדםער האט הנאה נעהאט. א צ־ג איז אנגעלאפן. ד האט געזוכט אויף די פנימער און נעזוכמ אבליק. אפשד וױדער אשמײכל, און אװארט, און אקוש... ד האט אראםנעל׳אזן דאם םענםטעד, ה־נטעד ױ שו־בן װעט מק זען נ־שט א־ר העםל׳עכק״ט , אבעד איר נאקעמק־ט ב־׳וטכװאל׳־ע האט ז־ך ל. ננעפאל׳ן, אהײסע װאם א״ איר א־ז אװײל׳ע געבדענט. האק יםער. א־דע אױנן איר קער צענאםן א־בע־ העמד. ז־ך ־אם םון - אדאפגעװארםן כט און נאר איבערנעלייי -נאקעט. געבל׳יבן מוטער אצוג פון פ־נף װאנאנען א־ז אננעל׳אם;, םארב״געילאםן. אס געםאקט מיט מענטשן אינעװײניק אץ דדו־םן אויף ױ םל׳אטםארמען. מען האט באמעדקט אנאקעטן פרױענקערםעד הארט בײם פענסטער. א־ן דעם ע־שטן װאגאן, א־ן דעם צװײטן, אין דעם דױטן, ־עם פעדטן, דעם פינםהן... אדורכצוקונר ױרך אל׳ע טענערקעדפער. אן או־ם- געשר״, אן או־פאטעמק, א דױ־ענ־ש מ־ט ױ קעפ, אן ארו־סבויגע- ניש פון ױ םענםטעד, אן אדיבעדבויגעניש א־בער ױ טירל׳עך םון ױ םל׳אמםארמק, אקױכעניש אײנער א־בער דעם אנדעק, אין דעם עדשטן װאגא;, א־ן דעם צװײטן. דעם דדיטן, דעם פערטן, רעם פינפטן... רבקה גאלין / ניו־יארק ד 11. װ• יינדעריעך, װאם ברעכן אל׳־ן אין שםיל׳, און פױיען ז־ך נאר הערנױק דעם קל׳אנג, צעברעכםמו מיך װי שםילצײג אן געםיל׳, און פרי־סט זיך װי אקינד, מיט מ״ן געזאנג. 1. איך האב ביז א־צט נעהאט אװעג אציל׳, װאס איז געװק באשטימט און נל׳ײך. ױ טענ מ״נע געפל׳אםן זײנען שטיל׳, וױ כיפל׳יםט אויף געל׳ע שטײנדעל׳עך אטײך. כיװעל׳ גערן דץ דײן שפיל-ציינ, אז ױ װיל׳םמ, ב־װעי׳ דנגען ביז איכ׳לי זק בײ ױר אטדער, און דערנאך קענםמו שםילין, אז ױ שםױ׳םט, אשמ״כל׳ אץ אטתר, װאס דארף איך סעד. ביז דו האסט מימ ױין קינדעױשן הן, צעױדערט אל׳ע מײנע טעג, װי םיױדע,־ט זיך אטײכל׳ ם־ן אשט״ן - װאס ק־נדעױיעך םארװארםן םון אב,־ענ.