Literarishe bleter · 1931-08-14 · 32 [sic!] (14.8.1931) · p. Seite 633

זײט 633 ליטערארישע בלעםעד נום• 33 (380) ־יי אזן םון א צזז״טער הױז ד.עדמ זיך זודן א :אר. דא ז־נג: מען: ״א״מ; פדיםעמעואק״... .1... אז ד־ ש־ל זאל יאשלאמן;עױא־ן, װעגן גײםט םון דע כאמש עמ א קע ־־ ן־שםראנ־ ז א״׳ א־ן דער אמתן געװען א י ז־ דד״־שב־אנ־קע, א•: -•אנק. ׳ז געגנש: בלי• ״נען געװען העברעןש ז אזן א ײױשע. רום־ש 1 . אפ־ײ־ א־ז געווען ־ דער שדל : *ז אבע־ר ױ שםראך ■ ^1 אין ׳ ><* י <י -<ן לערעד געמ 1 י, א־ן העב־ע־ש האבי , אזן טעץ האט נ־ט פארשטאנעז האבן ױ ק־נדער קק אנדער שםראך אזן צזױ־טנס א•; ן״ אנדע־ש ג־ט געקענפ גאדנישט דערלעין,;אך דאן ד־ טעאר־ע םזן עבד־ת-געבד־וז אדעד ־־:•־,•:-:•־, געװען נ־ט יאױאזסט. ד־ אלע אנדעדע געגנ־טטאנדן וױ ״דישע געש״נטע, געאגדאפ־ע, אר־טפעט־■ האט מען;עלעדנמ א־ן ״ד־ש. ד־קטאט, קאמםאז־צ־ע, געשט־ענן, ־טםזעמן זײנען געױען א־ן ״ד־ש. ״די־טע מע־מ־זת, ״ד־ש־ע לידלעך, ״ד־־טע ל־טעדאםזד... ד־ שזל א־ז געױען א ױעלטלעבע אזן םראגדעשזױע. ד א־ז געזזען נ־ט א דעד גאנצזנג צז עשע־ אן אנדער ־טיל, נאד א גאנצע ־מזל, ױאז טען האט געלעדנט םון <.־ םר־ ב־ז :: ב״טא■. ד־ אלע געננשטאנ־;, ױעלבע דען לעדנט א־ן ד־ א״ראפע־־טע טאלקמ אנפאננ־שזלן. (ס ו ף ק ר ס ס) פלעג מזזן א טך צ־־ט אװעקגעב;, בר־ דעט נ־־ט־קן םאטער־אל םא־ ױ ק־נדעד צז ק־־גן. נאד א ג־זימע מזנה האין דאן געטאן ױאד־ ־מאװפק־ אזן ר״זק, ,ױאם ז״ האבן צז ־ענעי צ״ט א־־יזצעלאזן ױעדע ע־שטע לדער־זאםלזנגען. ױ עלטע־ע ק־נדעױ האבן ז״עד ליב נעהאט ױיזענס לידעי צױ לעזן א־ן םלעגן ז״ אם־ל אױט- לערנעז אזיף אױמװײניק אזט ז~ צז דעקלאםידן, אזן נאך סעד האנן ױ ל־ב געהאם צז דעקלאםיזץ אזן צז ױניען ,ױא־־מאױמקיט האד־ ציקע םאלקטט־מלעכע לידער. א־ך האב ז״ אזיטגעלעדנט א כך ל־דער צז דעקלאם־ק פ־ן םרזגן א־ן פדצ־ן. אז־ף ױ־ם־ל ױ ק־נ- דער האבן עט געל־בם, קק מען זק פזן דעט םאקט, ױאט ז״ פלעגן עט אז־שלערנק זײערע עלטער;. עט איז במעט נ־ט גע- װעז ק״ן הױז פדן ארעסען קלאט װאז םק זאל נ־ט זיגגען װאר- שאװםק־ס לידלעך. א־ך געתנק, א־ך םלעג אםט שפאצ־רז א־־ נער ױ געשלעך ארזט שזל־הױף אדעד אז־ף נ״-זממעטל אזן םלעג שעפן נחת, הערנױק װ־ א פרז־ זעצט א־־ן בד־־ט א־ן אױױן א־ן זינגט דערב״ םיט א טיםן ״ז־־שן קרעבץ: װאז נעמט מען בזח־ת, קינדער, ק״ן בות־ת א־ז ניטא, געקזמען א־ז דער זױנטער, דער װ־נטער א־ז ־גױ־ן דא... ט ד ג. 8 ד 8 ם א ו ו די גרויםקייט פון אנדריי פאלאזאוו און זיין מפלה ט״ד־קן די א־נטערעטן םזן דעד ױעלט־דעױאלזצ־ע. דערפא־ םא־ דעדט עד ז״עד .װיינ־ק - ״אב־םעלע ױם, אשט־קעלע עזלם-הזה״. װ־ נאד עד ג״ט אדאם םזן ד־ טדעםלק־ ב״ם ױאי,זאל, ־מטײענױק נאך בײ דעם טױימף־טױעד, ױע־ט םאלאזאױ באדעױמט םזן מאדנע געפ־לן. עם לעבן א־ן א־ם צױ״ םעדזאנען. א״ן םעדזאן - אםאל- ימע, אן א־־בע־םלענלענע, א טאזו־עט־־מע. ױ צױײטע - ״אן אמת- דיקע״, אגיױקע, אן קאלםט־־מע. ױ ע־־מטע םע־דזאן האלט א־ן חזרן ב״ דעם טז־עד עפעם קל־נגענױקם ױעגן ״ד־ ה־םטאױ־מע א־- לוזיעס, ױאם ז״נק אדז־ם םזן קאן מ־ט גארנ־־מט״. ױ צױ״טע פער״ זאגן-טױ־םט .דעגן דעט ״ױאזנדעדבאדן טזיער, ױאם ם־דט צז רזם, צז גליק״. םאלאזאױ ױעדט אבעד נ־שט פאדם־־ט. ,אך, מיזאל נאד אטראנמ טאן, אז דעד דאז־קעד טז־ער ם־דט צז דעד לאנגױ״ל־קעד םאױ־עט־ימער ט־זעדעד גאם, צ־ דעם לאנגױ״ליקסמן לענן אין דער םאױיעטײמעד ת־־פטשטאט, ױאו דעם סענט־מן עױזאדמ, ױ־ אזנ־ מערנעמעױש ער זאל נ־ימט ז־־ן, װי ער זאל ני־מט ־1־ב האבן בב־ד- נאר א״ן בר־רד,: ארבעטן פא־ן בלל אי אזיםהער״. דעד אנגעזעענער חבר נעמט אז־ף ױעם פראױ־נ־געד בתזר מ־ט צעשםר־־טע א־עמם. םאלאזאױ ױיל נז־מא־חן ז״ן בײ א־ם. עד מאנט ז־ך פאר אתם. ער, םאלאזאױ, ױאלט גאד ק״נמאל ק״ן העזה נ־שט געהאט טד־־סען ױענן םאםקזוע. דאם האט ױ ״חב־ד,״ א־ם ארז־ם־ געױכםעט א־ן ױעג. ער האט זיך אזנטערגעגעבן דעם ױ־לן םזן דעד ״חב־ה״. םאלאזאױ - דער אנגעזעענעד חבר.זעט א־ם ױדך און דזדך. ער בא־מט״ט םון ם־ר עלעמענטן: אגלענצנדע םאצ־אלע אם־גיטא- םונג, א ב־לעט םזן א קאמסאמ ־ו־ן קע־מענע. אבק־א־ת א־ז מארקם־זם־לענ־נ־זם, א־מארסער תו־מ םאד ױ אםנו־גן םון דע־ גענע־ ראלער םארט״־ל־נ־ע... םאלאזאױ א־ז ז־נעד, אז דעד אנגעזעענעד חבר ,ױעט ז״ן םון א־ם אנמציקמ. נאד ־ענעד איז עםעם אנגעבױגזט. םאלאזאױ םאדל־דט ז־ך. ״םיקאן דין, אז מאםקװע דאדף ג־־מט אזעלבע תמען?״ מעגלעך, אז מידארף נאר א־ממ״בל טאן אזן ״געבן צז פא־' אין דעם מא־־העםט םון דעם םאװעט־־מן ז־מורנאל ״נאװ־ ס־ד״ איז אםגעדױקט אדערצ״לונג םון י. ױקאט־מעױ אונטעק נאסען ״ד־ גױ־סק״ט םון אנדױ־ םאלאזאױ און ז״ן םםלד,״. םיאיז אן אויםגעצ״ב;- טע זאך, א״נע םון ־־ א־נטעדעםאנטםטע זאבן א־ן דער םאױעט־שער ל־טעדאטור פאד די לעצטע ־אק. אנדרײ םאלאזאזז א־ז ױגג, בא־אבט אזן ג״מט ק״ן נאד. עד א־ז אלט פ־דיא־ן־צױאנצ־ק יאר, ער א־ז ״א־נגאנצץ ס־מ עלף יאר עלטער פון דעד רעױאלוצ״ע״. זײן באצ־זננ צו דער .־עױאלוצ״ע א־ז אצװ״זײטיקע: םון א״ן ז״מ א־ז עד צונו־םגעװאקםן מ־ט דער ,־ע- ױאלוציע, עו־ האט ז־ך צו א־ר צוגעװײנט, ער האט ז־ אפ־לו ל־ב: פון דער אנדעדער זײט - איז זי םאר א־ם נ־־מט מער װ־ אן ״או־ם־ געצ״בנטע לעבנם־־מול״, דאם עױמטע טדעםל צו אן אנדער לעבן, א סער לאקנד־קם און ס־טרײםנדיקס. םאלאזאױ א־ז א םראױינצ־עלער ז־מורנאל־םט. זײנע ארט־קלען האבן גױים ערםאלג. ער ־מרײבט ,ױעגן ״םוזײ םון דער דעױאלוציע״, ױעגן ױ ס־בות םון טאלםטא־ם אױעק־ ג״ן םון יאםנא־א םאל־אנא, ױעגן בױױ־אויםמזי־מ צױישן געדצק אזן םרודאן, ױעגן א־בעו־גיםן פון בלוט, ױעגן םטדאטעג־ימן גאנג םון ד־ רױםע בײ אוםא, וועגן דעם םאדמפעט־קטן באקזנ־ן, װעגן דעם םױצ״ט־קן מארקםי־. ער האט א לײדנ־מאפט צו קאמםם״טע־ סעם, צו רעװאלזצ־אנעדע טעס־עם. םאלאזאװ חנסעט? אי יא, א־ נ״ן. או־ב ב״ א־ם א־ז דא חניפד״ איז דאם לבתחילה אוםבאװאוםט־ ז־נ־ק. םאלאזאװ ױערט מ־טגעױםן מיטן שטדאם םון זײנע א״גענע ר״ד, נ־־מט אםגעבנױק ז־ך קײן רעבענזנג פ־ן זײער א־נהאלט: ז״ן ־אגן זיך נאך בב־ד א־י געװען געװאלד־ק. ,ױאם קאן ער טאן אין דעד םראװ־נץ? אגױיסע ש־ף - שזו־םט ױ״ט. פאלאזאװ לאזט ז־ך ק״ן םאסקװע, עד האמ ז־ך באװארנט מ־ט א דעקאמענדאצ־ע־בריװ צו אן ״אנגעזעענעם וער״. םאסקװע דארף מען אויםקעםםן. םיאיז נ־שט קק גױנגע זאך. םאלאזאװ איז גרײט צו בויען דעם םאצ־אלזם, עד א־ז גױיט צ־ םאר־