Literarishe bleter · 1931-08-14 · 32 [sic!] (14.8.1931) · p. Seite 632

ליטערארישע בלעםער נום• 33 (380) זײט 632 נא־ א־צט א־ז שרן ױ לאגע געװען א גך א גע*נרע, וױ א־ן דער נדר. ערשכנש האבן נדר עױין פארמאגמ א שך מערעד ־מר־גער, עס א־ז ־נזפעמער דעױנדנען ״דער פר״נד, מ־מ ז״נע ב״לאגעט, עט האבן ־טדין עקשופט־רמ עטלעכע פארלאגן, ראס האבן א־ו־צעגעבן נוצלעכע ב־כער סארן פאלק. עס ז-נען דעױנדנען א־נ־קע זאמדביכעד א־ן אנדערע א״סגאבעפ. לע־ער האבן מיר א־צמ געהאט א סך בעשערע וד דארט. מ־ר האבן דא געהאט א־נ־קע לע,־ער לױמן בארוף אדן סםעצ־עלער בילדדנג. אנעי װעז מ־ר האבן אנגעדױבן צו פא־ר,אנדלען ױ םראנע פון עםענען א ־טול סאר ר ארעמע ק־נדער, האבן ם־ד דך וױ- דער געמוזט אנ־מעויסן אױף דער שםראך-פראגע. או־ך רא א־ן נ־עטוױזש א־ז ױ באלעבאט־שע א־נפעל־גענץ געווען סא־קאכט איז א־ן דער העג־ע־־טער ל־טעראמדר און א־ז געווען העברעיסטי־ט יע• ד־ רעמאקראט־־נוע א־נטעל־גענין האט םארגעםערט ױ וד״ נ־־ע־נ־ע, האב א־ך ־נזדין רא־ט געט־אםן א נרוםע סאצ־אלס־ט;, צוױ־טן י־עלכע עם האט ז־ך נעפ־נען א םעפעסאװעץ ־עקכ מאכט־־. ער האט נעהאט א גױםע ארבעטער־־טנ־דער, ־טוסטע־ ־ממ־ק, און א־־נ־קע ־טנ־רער־נס, װעלכע ער האט געלעתט רוב־־ט, האפנ׳ ר־ק מ־ט רעס, צדצדצ־ען צ־ו רער ארבעמער־באװענונג און מאכן פון ױ בא,װא.־סטז־נ־קע אדבעטער־קעמםער. צו א־־נער םרן ז־נע וױ א־צט נע־ענק א־ך ראס ב־לר. ער האט נע־־ע־נט א־נעס א נר־נדן האט מען א־ט געױםן רדס־־ט, פ־ן װאלםערטס ״רוסקא־א רעט־ט״, עױטטן ט־ל. ״ק־עסנדאנ־ן ס־עמ״ , דער פו־ער ױט. ״סאלראט ט־־ב־ט״, דע־ סאלראט טרובעט. מ־לא ״סאל־אט טרוב־טי א־ז נאר צ־ רערל־־רן, אבער מ־טן ״קרעסט־אנץ ס־עט״ א־ז ױ ר״־דה נ־ט ס־־טע ל־טעראטור א־ן ־טטאלצ־רט מ־ט דער ױס־־טע־ ־טפראך, נ־־טט םעד װ־ אן אוםבאױ־טנד־קער מ־ל פון דער א־נטעל־נענץ האט זיך א־נטערעס־רט מיט דער ײר־יטע־. דאך אנרופן ױ ־ד־־ט־סטן האט ־ארעמער צ באנ־סטערט םון קאטיטאעט ׳ף ״מאט האט ם־ט א פא־ מ־רלער ־טװער נעארבעט אױ רערע. א־ן דער ראגן פאד מ־רלעך ט דאט קינ־ - א־ז רי ױט־א״, רי מוטער דג דער ה־לפעױ;, אױך האט ב־קוםע;. ד־ :*;<;*־־< נראטאטע ק־ך פאל נ־ט נעקאנט װאו־נט א־צט א־ן א־ז ־טױן נאר גע- ^*** *•* ** *•** י.***^ •*** 1 ו /*|. | ער ז״ געלערנט א־ן נאך אדו־סגעגעבן א־ן רוס־׳ט תם ״ױנגן ־־טראל״ און, װ־ א־ך האב נעהערט, א־ז ער דעד ,־עדאדןמא־ פון אן אםוצ־עלער צ־טוננ אין ראטנפא־באנד). ױ זײנען אלע געװען פא־קאכטע העירע־סטן, צ־ו״ נ־סטן. ױ א־זדאללס, ױ לם־נרצעס א־ן א סך אנדערע ז־ניען געװען נאר פא.־ ולס־יט. נ־ט מער װ־ א־ך אל־־ן ב־ן געװען פא־ ײױ־ט. נאר א־ך האב געװאדסט, אז ה־נטער םיר ־טט־ען, כאט־ט אומ־ באװאוסטז־נ־ק, ר באלםעלאכעגצ ױ ארבעטער. ױ אפמע קרגעד־ען װענן רער ־טפ־אך א־ן ׳סװל האבן רעדפירט צו דעס, אז ם־ר א־ז אױ^עקומען צו האבן אן עםנטלעכע דעבאטע מ־ט םאלק ה־לפעױן ,װענן דער פראגע, א־ן װעלכער ־טםראך מ־ר זאלן לע־- נעז ױ ק־נדער א־ן אונזער ׳טדל. םאר־טט־־ט זיך, אז ער א־ז גע״ װען םאר העב־עלש, און א־ך - םא־ ־ד־ט. ג־ט ק־קנױק א־־ף דעפ, װאס ױ דעבאמע האט ז־ך געצו־גן צ,װ־י טעג, צוד־ ־טבהיס, ז־נען מ־ד פא־ט צו קיץ א״ניטט־ם־קן באיטלוסן נ־ט געק־םען: ער א־ז פא־בלבן פאר העבדעז־ט, און א־ך - םא־ ־ױ־ט. דער סוף א־ז גע,װען, אז מיר ױנען א״נגעגאנגען א־ף רעמ אז א־ן אונזעד ־טיל זאל מק לערנען ױ אלע רױ־ ־טפראכן - ־ד־ט, ױס־־ט און העב״ דעלינז. דער לערער־צװזאמענ־טטעל פא־ דער ערטמער צייט א־ז גע- װען: א־זידאד םאג־לענשק־ <ה־נם דייר מאניל>, רכקה לס־צקי (א־צט פרױ װ־נער, - א לערעדן א־ן ױ לנקע ־צװלן) העברעז־ט; חװה ל־פװד־ן, מ־טה א־זראזל — ביס־־ס־, און א־ך ־ױש <ױ אלע אױס״ נערעכנטע לערער, אויםער ח,װה לם־ט־ץ, געפ־נען דך א־ן אמע׳ ױקע>. מ־ר ז־נען צוגעטראטן צו רער א־בעט. מיר האבן ארי־נ- גענומען בל־ז ױ ק־נדער, װעמענס עלטע־ן האבן נ־ט נעקאנפ צאלן א לע,־ער ארער א מלמד. אויף סארט־ר; ױ קינדער א־ז גע- װען א באװנדער קאמ־ס־ע. מ־ר האבן געתנגען צ,יױ צ־מעק ב״ א בעל-עגלד״ נעםאכט א טאםל, בענק, ז־ך באזארגט מ־ט ב־כער, ב־כלעך, קל״נע טאפלעי, גױםלס, פאפיר, טינט מ־ט קלאסן• ז־טיור״ נאלן א־ן אנגעהו־בן צװ א־בעטן. װ־רעד א־ז אנט־טטאנען ד םראגע װעגן ־ױ־טע ב־כלעך פאר אונזערע ק־נדעד. מיד א־יז אױםגעקומען זײער ־טװע־ אױסזוכן פא־ ױ ק־נדער מע־טד,לעך, דע־צ־לונגע;, ל־רער-פאבלען אין ־דײט,י איך י ו - אװ עבאטע. א־ך האב א־ם נעזאנט, אז ױ אר״ דס־־ט א־ז א־ננאנצן א־ד־סגעװא־פן, עס א־ז ף ױ אדבעטער, װאס א־בעמן אװ־ -'־ע־ א־ן בי׳ ון רעס ־טנ־רער ארער א־ט־טע רעס ־טמ־ר, אז ז־ זאלן ם־ן א־ס, רעס סאצ־אל־סט, אד ע,־סטע פון ז־ .װעלן ראך ס״ װען ה־מר־טדײענד. װען ױ ק־בז ־א י ־ בעס פין לערנען א רהמג־ה א אן רהגעדר״ עקספלוא״ ד׳ס״ אװע־קסאדן, װער רום־־טע ־טפראך א־ז ■ *. ן א־ '>1' א־ן אפ־ '<*׳ א־׳ א;ן אמע ער ,דל ױ , א״ב ירנען דל ז־ ־א לי► ק. א״ב ער פ*< די א־נער־ אין ־ד־־ט. בעסטע יאס יכטטטע ארן ר א־ד דאס ל־ או־פקלערן, *א א־ס װאלט פא־ ׳־ װ־ אגגעק־קט אזז ם־ך מארנע <* דיאט;עדאכק, אז מען דער פא־ב־ענטסטע־ אפ־קװלס. זטאנעז דעד גע*ג יטפדאך, איז פאר *•*><>—** *•*— סאצ־אל־סטן אנמװ־קל־*־; ק#ז געט־אבט. מאל :־ט 1***• ■•**• ****** ***• ״<.״) . <-1 נ־ס א־ן ער ד געיען א : א־: ׳בע־גענומען .ױפע אי ־י נ א.־ן א־ך דאנ אװעקנעפאץ, *•י *דר יי״ . -1 אי, 'י א*;; פארלײעגען ־טױ־ב;, איז ־ױש ל־ענען ־ לעתען א־ן ^געדױנן ז א־ן ***** •*•<**1 מ< פאו סיר בר־רער, פ־ן װאס א .,ן; פא־׳ט־רנע כ־נױ־טע, אמע״ ױקאנער און א״סלענױ־טע א־סנאבעכ, דננען לדער פרן דער זאם- לוננ ״פר־ה־ט״ א־ן ס א־ז אװעק א נאנע: מיד האבן ז־ נעגעבן אן עלעמענטארע באקאנטיטאפב מ־ט םא־־טייטער עקאנאמיע און מיט דער טעאר־ע כ׳־נס סאצ־אל־זס. ױ א־בעטער האבן ז־ך נאנ־ן גוט ז־ א־ז ראס אנגעק־מען כאקאנט מ־ט; סאצ־אדסט־־טן נעדאנ ..,י. כעדך גד״גג. צ דער ♦•*•*•>** ** <-<<ן א ׳■*' <יר^קעד צ**ט נין א*ך פינדט געצלארנגען כעדדען; £א־ אדעמע קיגרעד. מען ד-אט מיך פיכדט פאר ײ ,ױרער ױ זעלכ־קע מע־טה ,ד א־ן דער מ־ר אז א־ך לערן א־עמע קינדעד אן נעלט, פא־װאס זאל א־ך לערנע ו יערע ק־נדעד נ־ט־קן ז־ך א־ן *, אזױ ארעס ,ד ־ענע, האבן ־ערע ק־נרער. נראר ד און יענע• ׳ך לערץ. ױ א־עמע באפעל־ ׳מ נעלאז;, א־ך זאל לערנען זײערע קינ״ 1 :אך בעסערע קעסלעך £־ז ױ, װאס איך 7*ין. קער־:־. האט מ־ר צ־