Literarishe bleter · 1931-08-14 · 32 [sic!] (14.8.1931) · p. Seite 631

זײט 631 אױף די קעם קאדאצאט, די גרערע םאנטאשט״גע ־טאנד-מ־צלעך. ד הענט םאדבונז״ אױף ה־נהן. דןעבצן אין געוו״נען - - - ד־ ק־נדעד ר׳ו־פן צו ד־ ט־טערט. פאדעדן עפעס א נאט צו טאן. צעלו־םן ז־ך צ״דיק.-קאדד־נאלן און;:1ח־פ, פאד־ טאטק־רטע ר־בטעד. צ־יד־פ-טדענע־ און פ־־עד צ־נדער. צדטדא־ קענע פנ־מער. טו־ט־דעדװאדטנד־קע א־־נן. גע־טד־־ען כון ־צטאדבנ׳ דע - — אן אלטעד בעט־׳עד מ־ט א דארטא־טקע ק־טט צ־, ־צטעלט ז־ך ז־נגען א פ—־עך גאפן ל־ול און בעט א נדבד״ - קול׳ות, קלאנגע;, ־טדעק־קלאנגען פלאנטעדן זיך ארופ מ־ד. ר־־בן ז־ך צד מ־ד. - - דער טא־. איז דע־1 און ריבט־ק. טענט־טן ק־• מען און גי־ען. עפ ב־יטן ז־ך ד־ געפם ב־־ ד־ מ־־טלעך לעבן ד• ב־־דלעך מ־ט קאלטע געט־־אנקעק. אדוס ־ר־טש םע־־ױ־י טעמפ א־ן גע־טט־לט. םון וו־־טנם זעען ז־ך ד־ געב־־דעפ און טודע־-יב ם־ן דער םעוױלער א־נטע־נאצ־אנא־׳עד א־ים־טטעליונג. לאנ־. נאך, נאבדעפ װי איך ב־ן ־טױן ,־ױ־ט אװעק םון דער גדו־י פעד, זון־םאדגאפענעד £־א־א פאן-בעבאפט־אן, פא־פאלנט מ־ך נאך אל־ן עפעט גרדלעבעפ און פי־נ״עבעט פעװ־ל נעמט ז־ך א־בעד מ־ט ד־ נעמען פון העלדן, ז״-ע־ און ק־נםטלעד, װעלבע האבן דעדזען א־ן א־ד דעפ ־ט־־ן ם־ן דעד װעלט, אדעד האבן ז־־עדע גרו־פע טענ פא־בדאבט א־ן א־ר. ז־ גרו־םט ז־ך מ־ט דעם, װאפ ט־־א־אן און האדדאן ־טטאמען פון אי־ טאל־קא, ד רו־מי־טע פא־י־טטאט, װאפ ל־נט א־ננאנצן ס־נף נױיל פון טעװ־ל. סעדדינאנד דער באסד־עד א־ן דאן־סע־רא דעװ נרד- זאמער האבן א־ן א־ר געק־נ־גט. אהעד האט ז־ך קאלומבופ א־מגע־ קערט סון דין עדטמער אנםדעק נ.פ<־־זע. םעדװאנטעס האט דא סאדבדאבט ד ־טענפטע דד־ ־א־ פון דן לעבן. לאפע דע דעדא, דעד סאטער פו; ־טפאנ־־טן טעאטעד, ־־דבא־אן, װעלאזקעז א־ן מוד־ לא - ד דד־ ט־ו־פע ־טפאנ־־טע מאלעד ז־־נען דא געבא־ן גע־ װאדן. אבעד דףנעד פ־ן א־,־ע ק־נפטלע־ האט ב־• א־ד נ־ט פא־' דנט אזופ־ל געצעדטלטע ל־בע א־ן אנעדקענטע סא־ע־דנ־., וױ דעד לעצמ־דעדמאנטער. והמזך קיסם) ליםײראיײשע בלעפמןר גום. 33 (380) יײ װייפט אל״ן נימ, װי אזוי דו געס־נפט ז־ך א־ן דעד פ־אדא םאן־םעבאפט־אן. א דער;רויסער, במעם לייד־קער סלא־ן ניט װייט פ־ן דעד בע־ױליאנעו־ באר־מטעד צ־נא־עטן־פאבדק. א־ן ד ס־עפטאפ װערט דער סלא־ן פארװאנדלט אין אן ־אמודדונגפ-א־ט פא־ן םאלק, װאו עפ קומק פאד פאפ־לערע ־טפילן און מענ־ן. ד א־בעדקע צ־־ט א־ז ער במעמ פא־לאזן. אבעד א־ן דעפ גא־ ודטן אמאל א־ז עם נעװען דעד סלא־ן, װאר עפ סלעגן או־פ- געפ־רט װע־ן ד טו־ט-אורגדילן םון דע־ ה־יל־קעד א־נק־ױז־צ־ע. דא פלע־גן פא־צערט װערן א־ן ד העל־־טע סלאמען סון ד־ ־טו־דעדלעבע אױטא׳דא-סעם ד לעבנפ פ־ן ד טו־זנטע־ מאדט־- דער און ה־־ל־קע... דעד אומגעה״ערער סלא־ן א־ז ודפט און פ־ן דער זון פאד- ברענט. בלו־ז א־ן א״ן ודנקל ־טט־־ען עטלעבע אױסגע־טטע־׳טע ה־לצערנע ב־דלעך, ױז*־ םען סארקו־פט ב־ר א־ן אנדערע קא־טע געטראנקען. אודפ ד ט־־טלעך סאד ד ב־־דלעך דצן עטלעבע פא מ־ליעפ און לע־טן זײער דאר־טט. ד ק־נדעד לױפן אחופ און ־טסילן ז־ך ־טט־סער־ט, נ־ם וױיט. הענדלעד ג־ען א־־פ און סאדק־־סן געזאלצענע ס־־טלעך צו װעקן דעפ דאר־טט פא־ דעפ ב־ר. ב״ א־נעפ סון ט־־טלעך ד־ן א־ך. סא־ מ־ר — מ־־ן סאדצ־ע געזאלצנפ און :לאז ב־ר. :יב־ן או־ך נ־ט מער װ־ א־נער פ־ן ד געפט, גע ק־מען צופעל־ק צו יטט־לן מ־־ן דאו־־טט. אבער פא־װאפ ס־ל ־א־ך, װי עפעפ קנױלט זיך א־ן האדצ־ן און דעת״ט ביזן האלז און ־טט־קט דארט און ־טט־קט? סאדװאפ דארף א־ך ם־ט אלע ב־חוה טר״בן פ־ן דך ־טװע־ע, ט־פע זבדונו־? נ״ן, א־ך װ־ל נ־ט א־ו־פ־וסן אט ד אלע ־טדעקנפ-ב־לדעד א־ן גרו־זאמע ־טױדע־סולע בצעגעפ, װאפ האבן אמאל מ־ט פחד א־ן טו־ט דעפ פלא־ן לעבעדק;עמאבט. פא־ז דאך געװען א־ן ד־ טעג םון ד ״קאםו־ל־טע ק־נ־גן״ פערדנאנד און א־זאבעלא. און א־צט - מ נ״יאו־פגעב־־טע אפא־טאמענט ה״זעד דנגלען אדפ דעפ סלא־ן. תןקע, עטװאפ ם־דע מענט־טץ דצן און פלו־דעק נוט מוטיק צװ־־טן א״ן טרונק און צװ״טן, גלעקער קל־נגען. ה״ל־קע פ־אצעס־עפ ג״ען. מאדמ־רער א־ן א־ן ד סאנבענ־טאפ, ד געלע קל־־דעד ם־ט אױעעמאלטע ־טד־פ. נה מי־כקאווםקי / ניו-יארק װי מיד דאבן געפויט די ײדישע שול (די צווייטע ײדי־טיװעלטלעכע *ןןףל ,) סלעגן מ־ר דעבאט־דן, דפקוט־ק. אנדערע האבן ז־ך סאדא־נטע־ דעפ־רט ם־טן פאצ־אד־זפ א־ן םאצ־א־לפמ־־טעד :אװעגונג. .ז״ האבן אגגעד״־־בן אר״נציען אין דער באװעג־נג ד ״ד־טע אדבעטער, גר־נק ארבעטער׳קד״ןלעך, ק־ינ; א־טלעגאלע ל־טעראטוד, א־דסרוסן •טט,־״קן. א־ך נעדענקם נאך א־צט, מ־ט װאפ םאר א ז־טעדנעק״ט מ־ר פלעגן דך אדו״פ־וארסן אױף דעד סאדבאטע־נער ליטעדאט־ד און מ־ט ױאפ םאר א באג״פטעדונג מ־ד בלעגן ז־ לי־ענעץ. ד ל־ט־ע־אטוד האט אנגעה־ינן צו ,ױאקגק. עפ א־ז אנט־טטאנען ד ״ד־־טע סרעפע, עפ דנען א־־סגעק־מען נ״ע ״ד־טע ־טד״בער, עפ האבן אנגעהו־בן דעד- ־טי־נען נ״ע ״דיטע ב־בעד, זאמלב־כע,־, בדאיט־־ן מ־ט פאד־ט״דנפטן א־נהאלט. א־ך בץ צד ־ענע־ צ״ט קאלט געױא־ן צופ ב־ױ,ע,־לעבן צ־ונ־זפ, באט־ט א־ך ב־ן פאדבלבן א ה״פע־ נאצ־אצאל־פט איך :־; געװאדן טעט־ק אלפ א־נטערנאצ־אנא״יעד פאצ״אל־פמ. װען א־ך נ־ן צו ־ענ־עד צ״ט געק־םען א־ן ניעפװיז־ט, מ־נפקעד עפ א־ז געװען ארופ גסעו. אין דעד לופט פ־ן ־אלמן רופ- לאנד האט אנגעד.״נן צו ־טמעקן ט־ט רעװאלהדע. נ״ אונז, ב״ דעד דעםאלפט־קער װגנט, ז״נען אנטשטאנען א פך סראג;, װעלבע האנן נעםאדעדט דער סאדענטסערעג. ד ױננט האט דך א נעפ נעטא־ צ־ ב־לדנג, צד עקפטערנ־ט־טען, צופ לייענען. פא־ אונז ז״- נעז אנטסלעקט געװאדן נ״ע װעלטן. מ־ר האבן אנגעה״בן א־- בערצו־טאצז ד פריערדיקע װערטן א־ן ״ד־טן און אלגעמ״נעם לעבן. דער צװנ־זפ האט רעװאלוצ־אניז־רט ד מוחות פ־ן אונזער א־נטע- ליגענ־ן. סהאט דע־זדאכט דער ״דשעד נאצ־אנאלעד נעסיל. דער צ־ונ־זפ האט געדפן ד ־וגנט צו אדבעט, צו טעט־ק״נג סארזאמלונ- גען און מאסן-פארזאמלונגען ז״נק א־ן אונזע־ע ־טטעטלעך געװארן א געװ״נלעבע דערש־ינוע. מען האט געעפנט ב־בל־אטעקן, א״פ- נע־טדבן צ״טונגען, ביבער. גאנצע אװנמן און אפטמאל :אנצע נעבט זן ״לים.!לעסער׳ 1911, נומ. 2.