Literarishe bleter · 1931-08-14 · 32 [sic!] (14.8.1931) · p. Seite 630

לישערארישע בלעטער נומ. 33 (380) זײט 630 כ א־ז האלבעד מא־.. ז״ גדענדיקע, :מעט םראם־עןע עני, ד־ן ברענם א׳ין פאדמד־־נמ אליעמען םון ה־דימן. רי מע־כמע גאכ; ױעדן פארצו־גן £־; א־־ן זייט צו דער צזז־־פער מ־מ די מענז־־דאב, העל׳־י׳־־װנמענע?ױץ-דעבג׳עך, זזאש ג־בן ז־י צו א פ־מארעמק;, מזדהד־קן אויכזען. א מאדנע א־נ־מלעפעדנד־קע מ־דק־־מ צעל׳-גמ זיך א־בעד אל׳־ן. און ,־ד א דערםר־־מזנג אנמפל׳עקן ז־ך פא־ ד־ר א־ן די האלב־געעפנמע הי־זעו־-פדיערן די ק־יע, בא־מאמענע ,פא ע־מיאמ״ אפ־מ־ר א״גע פ־ן ד־ דזענמטע םהנות, .דאמ די אררמגע־• מד־בענע מ־ק האבן א בערגעל׳אומ דעם ־מפאנ־עד. צדזאמען מ־מ זי־ער ל־בע םאר ־מ״נע געדטנעד, װא־נדעד ל׳עבער ארנ־טעקטור און ם־ינע־ פאעז־ע, האבן ױ אראבער פון ז״עד ה״םלאנד מ־מגעבראכמ א־ן דעם נ־ ד־עדא־נערמץ האל־-א־נז־ אויך דאם געפ־ל םון פאױמלאםנק״מ און ױ ל־בע ז־ך צוױקצ־צ־ען א־ן דער א״גענער ה״ם. ױ האבן ז־ך נ־ט ־ממ־ל״־ק געזארגם פאד דעם אױסע׳־לענן אד־םזען םון ז״עדע װאוינעגגע;, דערפא־ אבעד האבן ז״ ױ גאנצע א״םגעצ״רטק״מ און דעם גאנצן םאעט־־מן צו־בעד או־ם־-ע־מפ־־־ט א־בעד ױ א־נעװיינ־קםמע װענמ פ־ן ז״- עדע װאו־נצ״מעדן. א־ן דאם א־ז א־ן גאד א גױ־םע־ מאם :עבל־ב; ב־ם ־מפאנ־עד. װ־ ־ממא־ק א־ן א־מפולםיװ דעד ־מםאנ־ער זאל נ־ט מוזן או־סברענגק זיין ענעדג־ע א־נה־ו־םן - א־ן גאם אדער איץ קאפע־הו־ז, ב־ם אקםן־קאמף אדעד א־ן העאםער, ,װערמ אנעד ז״ן אמונרק, א־נמ־ם ״;־:; א־־-עי׳ענמ צװי״מן די װענמ פון דץ ה״ם פױװאטק״מ א־ז דער הו פט ־מטױך פ־ן ז״ן מ־מפדה לעב;, און ד־ פאמ־-־א א־ז דאם אידעאלםמע ארמ, װאם ־מאפט א־ם געמ־מ לענק־־ט און באקװעמלענק״מ. דאם א־ז דאם גה״םע פאמיל־ע-ציטעד, װאם א־ז כארװאנדימ א־ן א ק־נםמלענן א־נעדלענן גארט;. א־נמ־מן א פ־נעד פאנמא;, װאם ־םלאגמ פ־ט ק־לנד ק־, ימפרודלד־קן װאםעד. א־ום ז״נען גע- פלאנצמ ױ סייע־םמע בא׳טק א־ן אראט־מץ ב״מעד א־ן ר פרענ- ט־קםהע בלומק־ב״מן. צװ־־מן ז״ םינע, באקװעמע בענק א־ן ק־נםט לעױ־מע זעלמענע םטאטועם, ױ װענט א־ום ז״נען פ־ן גלאז־דטע, סאר־טידנקאלרנױקע קאנלעם מימ ױ ח־ה־־מױקםמע געצ״רמע א־א בעםקק, אױף װעלנע ױ אנדאלודעד ז״נען אזעלנע בױו־. א־ן ױ ,־ױנקלען הענגען באלױנמענע ה״ליקע בילדער און ־מס־יגן מ־מ ־מפילעױימע זינגפ״געלעך. ױ ה״ך פון דעד סאמימ־א א־ז ױ ה״ך פ־; גאנצן הויז און א־ז געדעקמ מ־מ א גלעזעדגעם דאך. א־ן ב״ דעם צװייסן ־מטאק צ־מ זיך א־ום ר װענמ א גלעזעדנעד באל־ קאן, װאם פ־רט צ־ ױ ־מלאפצ״מעק םון דער פאמ־לע. ױ פא- מ־מ־א א־ז דאם ח־מונםמע און נמעט ה״לקע א־ט א־ן ״עדן הויז. דארט פארברענגמ מען ד־ ־מעגםמע ־מעהען פון מאג. און ױ גאנצע דעדם־נדער־־מק״מ און ב״נעד גע־ממאק װערט א־ן יעק הוױ אפגעגעבן א״םצ־ציק א־ן א״נצוארד־ענק אמ דאם נאלבמע פא מ־ל־ע-וױנקל אב־ע־ וױפר חן ג־בן ז״ צו ר םעװ־לאגעד גאםן און געםלעך. װ־פל א״גנא־מ־ק״ט און קאלאױימ ־מאפן ו״ פא־ דעפ װאנדעדנױקן פא־ב״ג״־ער. א־בעדראשנױק׳-ױ־ך ז״נען ר אױפגעצ״וטע שצט.ד קע פאמ״-דאמ א־ן ױ בױ־מע, ־חםנותד־קע גאםן. און לאשטשענױק-צא־ט ױנק ז״ א־ן ױ ארעמע, געקרממע געםלעך. א־ דא אי דארם ־מ״נט ױער גר־נק״מ ארז־ם הירך ױ ־ממאנעמ;, מיש ,װעלכע עם ױנען פאדגדאטידמ ױ אױיגגאגגען צ־ ד־ ה״זעד, א־ן לאדן ױך א״ן מיט האדצ־קעד נ״גערק־־ט א־ן ז״ ז־ך א״נצוקוקן. קריגםמ ז״ לב אמ ױ שמילע, ־מאמגד־קע םעװיליעך פא- ט־גױאפ. ד״ן מידער מוח ב־עגקמ נאך אפרו, און ור פק דך אלק קױיזלק א־ן וױקלען ז־ך ױינע חרװטית און בענקשאפמן א־ן ױ צעל־נמ־קמ־ע, זזן-םאדסל״צמע גאק. י ' ױעדצ״למ װעגן םעװיל, טוז מען דאם ע־־מטע רערמאגק ױ סע- װ־לאנעױן. ,־ױ־ל באט־,, קק זאך א־ז :־מ מעד :א־אקמעױםמ־־מ פאר ד־עד ים־מאמ װי ױ ־מלאגקע, ־־םמ־נג־דמע פה־ען א־דע. ױ םע־״ל־אנעױן פאו־דינמ ח״לק א־ד װ״מ באזונגענע דעפומאצ״ע. מען דא־ף ד אנק־קן א־ן א־ר עגכ געפאםמן שװא־צן קל״ד, א ן דעם בא זונדעק א־םן וױ אז״ ד מדאגט דעם הז־בן קאם, באװ־מס מ־מ דעד שװאדצ־עװ מאנמ־לא א־ן ז״־ענ־עם שאל; םדא־ף ז־ך בל־ז א־ן מ>ױ צ־זאמענמדעסן מיט דעם פ״ערױקן נלק פ־ן א־רע נמעמ המ־ד אדאפגעזונקעגע אױגן, בױ צ־ האבן א באגדיף פ־ן ־מפא- נ־־מ־ער גראצ״ע און ־מפאני־מעװ פיקאנמק״מ. פיא־ז דא װא־עמ לאקנױק־ע דגנמ און אזר פיל צדזאגנױקע לעבנם־וםמ אין א־ר :אנצער א״גגע־מלאבעגער ם־גור. א־ד קל״ד א־ז ־ממארק פא־־מפי- לעמ און פא־ד־עקמ א־גגאגצן ױ העגט ־א־ן דעם האלז. זי .־ױ־םט ד־עפ ,־*־•; פון צוגעדעקטק־ם. ד איז צדדקגעהאלהן און ניט ל״נמ- צ־ט־־טלעך ױ ם־עװ־לאנער־ן. נמעט תמ־ט טדאגמ ד מ־ט ז־ך ־אנ ־מװא־צע געבעט ב־נל צוזאטען ם־מ דעם קל־נעם ז״דענעמ פעניע,־. א־ד גאגג א־ז אזױ ױםקרעט, אזו־ שטיל-םוהותױק אז ־ממענױק ב־ן א־ך געװען א־גטעד דעמ א״גדױק - אדעד ז־ ג״מ א־ן ק־רך צ־ פא־זינקען א־ן ה״םן געבעמ ציפ־םנם ם־ן דעד ה״- לקעד טומעד, אדעד ז־ ג״מ עוםעין או־ף א באהאלמענעד ל- בעם ראגדעװא,־, װאו ז־ װעמ ה־נםיער ם־ארמאנמ־ע ם־ק _און אד־נ׳ מעדגעלאזענע ־מ׳מאר; ז־ך אינגאגצ־ן אב־עדג־בן דעפ פ״גפילן געגום פ״ן קעױפעדלענער *א׳לה... א:ן ױאפ פאר א מיראריקער, אפיצמד־סנדיקער קאנטדאשמ זײ־- נען ױ אומצאל קע ־מדא־צע גלח־ם ם־ג־ק, װאם ,װאדפן דך אזוי יממאדק א־ן ױ אױגן א־פ״װ ױ גאםן פ־ן םעװ־ל װ־ פיגםמעױע ױ־ב פ־גלען ה־״ען ז״ ז ך ארום א־ן א־לן א־בעד דעװ ־ממאמ. װאו ה־ זאלםמ ז־ך :־מ קערן א־ן װענדן מ־עפםמ־ ז־ך אן מ־ט ז״. װאם פא־ א מאז־גע ־מד־עקנױקע געשמאלםן ז״ האב;. א ך ד׳אב בא- ג־עגגמ גדח־מ א־בעװ ױ געק־־גומיע װעגן ארום װאמ־קאן פון ,־ומ דעד ה״לק־ע,־; נהאב ז״ באג־עגגמ אן ד־ א־מה״םלענע :עםלעך פון מ־מלאלמעדלענן םדאי״ אב־עד א־ן יעד:;״; האבן ז־ או־ף מ־ד נ־מ אגגעװארפן אזא מוױא און נ־מ אױ־םגע־דפן א־ן ם־ר אזא א־מנאװאזםמ־ע ־צ־דעק .־ױ א־צמ, א־ן ױ שמאלע, געד־״מע דודב- גאנגען ם׳־ן םעװ־ל. םיא־ז װא ־עפעם פ־נםמעװם א־ן געשפענםמאדמ־קם א־ן אמ ױ ם־גוק, װאם מדאג;, דאנט דך, ה־נטעד ז״עדע םאגמלען בלו- כיק־ע, שװאױצע םודות פון א לענן פיל מימ פ״ן אדן ־מדעק ױ־עױע קעפ, ,װי ב״ ױ קא־שדנם ז־צן ט־ף פא־שמיעקמ א־ן ױ אױפגעשמעדטע שװא־צ־ע קאלנערם. א־ן ר א״גן פלאקיערמ שמ־ל א־ן ג־ו־זאם ־אם פ־־עד פין קגא־מ, ם׳־ן װעלכ־ע ז״ װעד;, דאנמ ז־ך, אל״ן פאדצעדט. ױ שטעדגם ז״נען ם־ף צעאק־עדמ. ױ מ״- ל־ער פ־עםמ :אױצנ־רלמ. א־יםג־עקװ־ממע נעזער. און ױ פג־מער יאגן פתד און צ־מ־עדנ־ש א־ן האד־ן א־־י;. ,לאו האנ א־ך אמ ױ פנ־מ־ער געזען? אױף ר װענט פון מוז״־ע;׳. אױף ױ בלעםעד ם־ן ױ אלטע נינ־ער? נ״ן. אלע גא־אם קאױקאמו,־; א־ן שדעק-ב־ליע־, אלע דבע־אם פאדפ״ג־קטע גע- דנמ־עד ז״:ע; ב״אם א־ן נ־שט־ק קעגן ז״. ניװיים, א־ך האנ ז״ געזע; א־; מ״ג־ע ״נגלשע שדיעק-חל־מ־ת. מימ אנגםמ און ם־ן יפלעגן ז־ מ״גע ג־ענמ אגפ־לן, :אנ־־עם ,־ױ א־ך האנ א ק־נדעדש־ע ה״ם־ע מד־עד פאדגאם;, דך אנהעדגד־ק ױ ש״דע־לענע דע־צ״לגגען װעגן ד־ער א־נק־ױדצ״ע אץ א־ר בלמ״קן מא־קװעמאדאן. א־ך דעדקען ז״. א־; :אך מו־זנמ מאל שדעקלענעד א־ן אומ־עאלעד זען ז״ מ־,־ א־־ם א־צמ, א־־לױק ,װי ױ פ־נםמעדע מחבלם א־נעד ױ גאם; א־ן געםלעך פ־ן םעוױל...