Literarishe bleter · 1931-08-07 · 32 (7.8.1931) · p. Seite 624

.ליטערארישע בלעטער נום. 32 (379) זײט 624 אויף אונזעד קולטור־פדאנט די ײדישע פןזלקס־ביבליאטעק ,שלום־עליכם״ אין ריא־דע־זשאנעירא א־ן דעד ידאז־ל־אנעד ״•־ד־־עעד םדעשע״ :עם־נען ם־ר ידיעױז .דענן דעד ענעד־״־עועד אדבעס פרן דער ־ידײטער נ־בל־אשעק א־ן ד־א־דע־ז־טאנ־־דא. אן־ ד־טך פרן ד־ ל־עצטע עםלענע חדײדש ד.אס די ב־נל־אטעק דרדכנעפ־דט אד־■ אדנטן דעלכע ז־־נען דרדכגעגאנגען ר־ט גרר־ש דעדפאלג. ד־ פ״ן-א־ן ־צלרפ-על־ככ-אדנט;. דאט ז־־נען דרדכנעפ־דט נע־ דאדן א־ן לאקאל פרן דעד י־י־י־אטעק, האבן צרעצר־נן א דיזקן ערלט. דעד ג,־־ר־כע־ דעדפאלנ פ־ן ד< אדנטן האט דערםרט־קט ד־ פא־דאלט־ננ ענעד־-־־ט אנצרנ־־ן ם־ט דעד ארבעט א־• ב־יל־אטעק, אר־פ- צ־אדבעטן א פדאנדאט פ־ן ט־טכעםאט־־טע אדנטן אין כאלאן פ־ן ב־בל־אטעל א־ן פ־ן צ־־ט צ־ צ־־ט דררבצרפ־ק אנרר־כן אדנט א־ן א נעדרננענעכ טא־^אן. א־ז_ דעד ב־בל־אטעק גרפא א־ז ד־ אדבעט אדעקנעשטעלט געדאדן לעצ־טנט נאד אר־ף נ־־ע ל*קן. עכ באקרםען ז־ך א־צט אלע ד־בט־קכטע —־נ־ע צ־־טרננען א־ן ז־טרתאלן פרן גאד דעד .דעלט. ״ם־ד גלר־בן, - ־טר״בט ד־ פאדדאלטרננ פ־ן דעד ב־בל־אטעק א־ן אקאםרנ־קאט - אז דאכ אל־ן דעט אר־ך דעדםרט־קן ארן פאד- נ־עפעדן ד־ צאל פ־ן ארנזע־ע ם־טנל־דעד ארן פר־־נד, ארן ־טאפ;. אזר־ אדרכ, ד־ בעכטע באד־ננרננק פא־ דער ד־־טערד־קעד אנטד־ק- לרננ פרן דער ב־בל־אטעק״. די אימפאזאנטע שול־ױם־טובים א־ן ז־ן אדט־קל ״ז־טעטל - אםוטטער־ מ־־לט דך זלםן ר״זען א־ן ד־לנער טאנ״ ם־ט ז־נע א־נדתקן פ־ן דעד כ־רם-פױעדרנג פרן דעד ־ד־־טעד ־טרל א־ן ז־טעטל. - ער ־ט,־~בט צ״א: ״ד־ אר־ף להכע־כ די ״ױנא־ם פרן דעד ־ד־־טער שדל, ,דאם לר־עדן אר־ף יא־ד א־נטעדנאננ, האט ז־ך דעד ה״עד־קעד ־טרל-־א־ פא,־ענד־קט ם־ט ארי־ א־מפאזאנטע ־טרל-־וכ-טרב־ם א־בער שטעט א־ן ־טטעטלעך, א־ן ד־לנע א־ן דעד פדאד־נץ. א־ך האלט פאד מ־ן חרב אפצ־נעבן אבאר־בט פןו א א ־טול-־ום-מרב, א־ן דעלפן ־א־ך האב אל־־ן נעהאט ד־ זב־ה ז־ך צר באט־ל־קן; דאם א־ז די ם־רם-פ״עדרנג א־ן זשעטל. באםת, אלע צד־פלעד א־ן דעם בוח פ־ן דער ״די־טער ־טריי דאלם א־ך נעדאט; ז־ך א־אפצובאפן א־ן אזא ז־טעטל. ״אט דאו םידאדף ז־ך לעדנען נלו־ין א־ן ל־־ק״ - א־ן בו־ק... א פארשטערטער ױם־טוב! ־עד ה״-־אד־קעד כ־־ם א־ן ־ד־־טן אדעד-םעם־נאד א־ז וױלנע. אנ־טטאט פד־ד - צעד, אנ־טטאט א־־פםונטעדוננ — פאדב־טעדט- ק״ט. עםעצ־ א־ז נעלענן א־ן דעם, אר־ך דאם ב־םל נח־-דוח אדעק־ר־בן ב־ ארנ־- א־ן דעם ״דילנעד טאנ״ נעפ־נען ם־ד ״א נעלדיפ־קן א״נדדוק״ ,דענן דעם ם־רם א־ן לעדעד-םעם־נאד. א־נעד א נאםט דעדצ־לט: ״עכ א־ז א־ן ־ר־־םק םעפ־נא״- פאדנעקרםען א ם־רם פ־ן זע־םמר אדדםלאז. צ־ די הרנדעדט ם־ט ז־בעצן לע,־עד, דאם?״נען אדר־כ ״כ פרן פעם־נאד, ז״נק *,־נער־םען נאך עכיעבע ארן דד־־ם־ק, עכ א־ז אבעד נ־ט נערדען פדי־לעך רר־ נעד־־ניעך אריף א ם־רם״ ק־ן פד־־ד-נעפ־ל פרן ־טנ־ק ־אכ נעדעטענ־־ט. נ־ן, א טדר־ער, א ט־פעד צעד ארן .ד־טאנ א־־ף אדםנעםאטעדטע, א־ננעפאלענע ־רנ- נע פנ־םעד. צ־ ד־ הונ־ע־ט דעכטלעך-קלאל־פ־צ־דפע לע־ע־ א־ז דאם ־אד ק־ן א״נעד נ־ט צ־נעקרםען. געז־ט א־ן געאקעדט, באנאםן א־ן נעהא־עדעט, א־־םנעהא־ע־עט א־ן ־עדצ־־נן א־ן - ־טר־ן פאדט־קעדה־ט האט א ־טט־דעם דאם נאנצע נעדעטענ־־ט פאד־טנ־טן. ק־ן עקזאםענ־ד־קאט־ם־ע א־ז נ־ט נענעבן נעדא.ק ־ארן נאך 5 יא- םאטעדנ־־ט הא־עדאנ־ע, ל־־ק, א־בעט, נ־־טן ז־ך ארן דא־טן, נ־ען ״ ־רנגע םענט־םץ אדעק פ־ן םעם־נאד. דעדד־ל ם־ט א נעבדאבז ד,א,״ן בלר־ז״. װאם א נישט־ײד זאגט װעגן דער ײדישער שפראך און ײדישן שאפן דעד דעקטא־ פ־ן צ־ד־בעד א־נ־דעדם־טעט פדאפעבא־ לרדד־נ קע־עד האט צ־נע־ט־קט ־״־ םאקב ד״נד־־ך א יד־ד דענן ״דא, א־ן דעיכן םידעדט צד־־נץ אנדעדן נעזאנט: ״דעד א־נםט־טרט ־א־ז ם־ד ־ט־־ן באקאנט ז־נט אלעננעדע צ״ט, ארן א־ך ם״ן, אז א־טלעבעד גע- לעדנטעד ־אדף ז־ך א־נטעדעם־ק ם־ט דעד אדבעט פון דעכ א־נ- םם־ט־ט, ם־ז א־ם ־טענקען ד־ נדעםטע א־־פםעדקזאםק״ט א־ן דאנק- בא־ :ײן פאד זמע פא־יגדנג-בײטז־א־-ן. דעד ױ־סנ־צאבט^עבעד פער^ד פ־ן ־עב א־נבט־צ־ט פא־די־נכ דעם א־נטע־עם נ־ט נאד פ־ן אן עננן קד־־ז םפעצ״אל־םטן, נאר עד האט א ה־־בע זאכלעכע א־ן םעטא־־־טע באד־־ט־ננ פא־ דעד אלנעם־נעד פאד־גדע. ם־ד, *לש א פד-נד פ־ן ״דנט־ם. דא־׳ט ז־עד פ־־ען. װען א־ך ,דאלט נעלרננען צו נעד־נען ־־ ־א־־פםעדקזאםק־ט פ־ז ־־ ייק פאק ־ל־־נן ק־ן נרונט־טט־־ן ם־ט לו נ־ט אפ־׳ פ־ן א־טרל-בנ־ן, הב־ת דזנונת אב־טדאנ צ־ ־עד ל״זרננ ־אם דעט נעד־ם ז־ן דאז־קן א־ דיאט םאר א־־כ-פ־ב דאם! יאך . או ••י■•^•• ־־ך נ־ט א־ן א: , , .ג״ פ,*ן דער האט יד־י־טע יאםעלקערוננ נאנצע ך• ז־טעטל: יםעט ־טט א־ן געדיער םעדב-־ק פעלם נאך אל־ן ד־ פ־לע פאד־טטענ- געבױידעטן דעב >*י^**** י ■ באב דאז־קן ־רם-טרב ין דעם ז־ך אי פ־ן ־ע־ —־טער טדאד־- ־נק־ט א־ן באד״ט־ננ :ױ דער עד דענ־־ט פא דעד ״ד־יטעד ־טריי-ארן דעי.ן טר־בן ארן נעקענט ־טד־־בן *״ן•^*}** 1 ח-א־־אפע־־טע פאלקכ-מנ- ־טפ־אך א־ן די םזד ײ•• **•*•— . י׳• <״ <׳ 1 <■ א־ן ז־טעטל. ־-ארבעט ••^*>•*• תי ־א־נטעדעםאנטעד ם־־טרננ א דעזרלטאט פרן אן כ ז״נען דכ־ב, ױא עם א־ז נ־ט קק גוזםא - די ־ד־־טע ־טרל א־ן ז־טעפל קען ד־נען פאד אםוםטעד, דאס עם לאזמ ז־ך או־פטאן ם־ט ־עם יוח פון עד ־םדד א. ב. צד־־טן דעכ א־ט־־ד־־טן ארן ד• ה־טפ־ײד., דאם ד־ הע״טנד־קע פעל- קעד האבן אר־ף ז״ ־א־־םנעא־בט. א־ך ־־נט־ט דעם א־נםט־ט־ט דעם פ־״םטן א־נטעדעם =׳•] אלע נעב־ל־עטע ־דן ארן אנעזרנטע ד־טעדד־קע אנטד־קלרננ״.