Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 32 (7.8.1931)
- Date
- 1931-08-07
- Page
- Seite 621 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804681--06894-4801994- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײט 621 ליטערארישע גרעטער נום• 32 (379) אט ר־ רעםל־י, װעגן גאט געפ־נען ם־ר א־ן דע= לעצהן ױא׳ ר־אנט ב-ון דעט ,־אמאן, איער א־ן אן אנד־ער :־טח. ראבקאלנ־קאל ־טטעלט טאנ־ען ד• ראז־קע אומנרזצמור״ד־קע פראגע, דרען זי זאגט, אז גאט לעט נ־־טט רע־לאז;, עב זא־ ק־מען ״צו אזא ־מרעק, א־ר קריענערער ־ט־לעבטער זאל ז־ך -1אז; א־־ף א־- .לעג״. באנ־ע ענט בערט גארנ־־טט דאבקאלנ־קאל;, נאר ״א־ד פנ־ב ר.אט ז־ך פלוצ־ב ־טטא־ק בא.־ענדערט: קאנלא־יב- ל״נט אצ־טער געטאן. ז־ דאט א־־ף א־ב געלארפן אן א־מגעח־ער ־טטרענגן יל־ק, ל־ ז־ ־אלט לעלן א־ב עפעב זאגן. איע־ ז־ דאט גארנ־־טט נ־ט געקאנט אלו־ס- ד־־זץ, ז־ דאט פי־גלב א־־טגע־טאבן א־ן אי־טער געוו־ן און פאר• דעקט דעננ פניש בדה ד* דיענט״. -אב א*ל אײנעד פ*ן ד־ פ״,1 י־־טפ־לן. ל־ אזו־ ר־ פ.־־ע—קע נאט־צן ז־נען א־־בגענ־צט געלא־ן מאמענט סון דעד ױעדצ־ל־נג זא־1 ז״ן פאר־טטענדלעך. א־ן אנדעדע פונקטן לעט דער ל־דו־ ז״ן נ־־טט גענוג יא־טי־־ן, און ביא־ז ז־ך ־טלער פא,־צו־טטעלן, צול־י לאב דאב א־ז אנגדטר־ין. איעד ס־ן דעב ־א־־טארב נאמען. רא א־ז נ־ט־ק ז־ער אבך נאלל־טעט און אפנהאױדק־ט. פא־־טטע־ן דעב או־טאר פאר א יא־טעפענ־־ט, לאב .ל־ב א־־;, לאב לעדט ק־נמאל נ־־טט־ ג־ײטטױ־נ־ט, לאב ,־וקט ארו־ב א־נעב א מ־טג־—ער פון דעב נ״עב דוד״. דאבטא־עלבק־ האט גע׳ האט אנגעמערקט א־נ־קע מעגלענע פא־טען ס־ן ־ער דע־צ־־־ני.:- א־ן נאמען ס־ן מו׳יר, א־ן נאמען פון העלז־ א־ן דער פא,־ב פון •*—נע־־נגען. ער האט פרא־עקט־רט או־ך אגעמ־־טטע פארב, - אט־ל א־ן נאמען פון מחי־ א־ן א ט־ל ס־ן דעב דע־־. דער געדאנק א־בערצוגעבן די גע־טנטע ס־ן ראבקאלנ־קאלב פארי .*ן די ידא נ־־טצ :ע •*,י*^*, _<<< ....<<■ < < <•••• •*•*<** < י1'א• ■ -־׳<) י ױ ״פ־א־אבלאלנע פדא;״ ױ־בן ן-נ־נל געם־נען מ־ד א־.אנ־;-ג אט־־ן עדשטן נ א־ן דעב *־אק ז־ ז־נען נא־ שטא,־ק פאריו־־־טעדט גי :־ן .־אמאן. הו־פט א־ױנע פ אפ־צד ױנען א־נט צל״טן י־נל י פ ל*ד*י ־קאלי; ראבקאלג מענט פו :דאנק• רי דעד נט־קן ארט, פ־נקט אז־־ ז״ע־ אל־ :א־נ־מען א־ן : , או ״ן* ט ד* וך. דאבטא־עלבק־ ד.א ז**ן טא:י מ־ט פארשױבן סד זייטן :ע;־־־־, צל־יטע א ׳אבטא־עלבק־ שױ־נט קאטקא־ון, א ־ע״נן ־ לעגן יי נא׳ 1. עד דיאט: :אר פאלב אלעקגעלארפן, י ־ ־יבז ־עי .ט״־ח צי' : םון ״־עב א־־בעױ״עד־נלענן מע: ׳ י < לעגן צ־ל־נ דעב ױנצטן גובח םון ־אמאן. ןאפ־טלק פ־ל ר ױ עלשטע־ 1 ט־צן ס־ן דאש ־נע־צ־שפאנען א־־נ פארצ־ו־מונגען געל־בן א־ $**גענעט ז־ן : םאנ־- .י' פ,*ן ־־ יאױרטע דערצ״לו: אנלע־־ע; ,ען טיד צל דא געפ־נ; א־ן ־;־־ יד א,***נצ ׳ז ־אך גע־עץ ־ער פר!לנ־ענן אי ־קאלנ קא־ני . ביא־ו ס־ט־ב. , נא־ או־ך מ־ט אלע אלגעמ־ץ ׳ן נ־־טט נאד א*ן מע־יארא־ו א ערל־־נט. נען. לעמען אל־ן א־ז :אפאלעא .־ד פ־ן דעל ־ םיז לבק־ן דעט ע־שטן ־אר־אג דאבטא־ע באו־ג״״נן געדג צ,־ ¥נצער;ן א־ן א־ר יק״ט א־ן ־עב ,־אמאן ׳נאנדערגעלי *־ א־ז סי א־דע: ד׳ אז נתנ־״י י ז״ט״עך מ־טן טעקבט און ינאױי ע לאונלעד די ךאזיק פאד״י ׳; אלנט נ־ צל־ קאפ־טלען - א־־פ ו־ א־ן ד־ . דע־ ע־: נד**ט םחנל, ־על ס׳דאט אד*י:;עלי־גמ , א, -<-> ד א־ מיזאי זעץ, ל־פ־ל : נ־קא־ א־1 לען .־אבק;ישפ־ע־ מ־ט ב־אנ־ען, ־ ־ענעם ג ׳1• איז - פ*ד*א או־ב׳ ש־עוד;לעך א־ז״. ״ױ אן א;אר ט< ד ל* יד־ אנשל״נן ״יעבע א־נב מ־א,־ד. ־ך מ־־ה א־ז ז נן, ױ *טט-י♦ ,־אנק, לאב אונטעד א־־ף ױ נעבעדונגען. צ־ש־־פטן : ,א**״*:י אז דאשטאיעױשרױ ד.אט :אאדנעט ן-נ־נלעך : "י;אטי״ו - נא- ל׳ןן - ין־־נצ־קע לעדטע־ אא שטע־״ן ) או־פשױפטן, לאב א־נעד ן זי־ן פי ־ן פא״גן ו״נ־קאלן, ױ מאט־לן א בון ראבקא ג־צטאלט ױ :: ,־־א-יך .מאטע , לעלנעד חאט ױ גל־לענקא, 1 ** מעדקט דעד ס־אפ. דערמארד־, :ט*נ;ען. דאטקאלדקא** צל** ר*: ־ענן ־א־; פאדי ס־עגנ׳ ייף דעד א*ט;עד,־*עד אננע״ט: :אל״זן א• : - צו'= יײק צוגעגר״ט האין!יז :לן מצב > ן משפחה פון דעב שלע דך אץ ז־ו ארו־בצוהעלפן א״־נעמ דער; דעז־לטאט פון אט ט״. דעל אדיע שלערער טער און דפאר״ דען ט איער טאן מענט״״ץ. עד ל־־ד דטט צ* <־״• <—| ״ײ ד־ מ טרדדי א־ז אנגעל־־גט, און על שטארדן דאבטא־עלב־־ן א־ז נ״ נ— דך מא־־עט, *־ט. ־אבקא״נ־קא־ דער דערמארדי עד האט לאט ב א־ך ן, בע: צו לױקן מ״ן .־אמא נט גדײט ־ זע ״אױי אי קאטקאלן האין ננט־יטץ, לאב ער צ־ ־ענעב בארט מז ■־ געהעו־ט :ופרולן, צ או־טצ פאר־ רנ־שט ל־עבמנ־קי׳ ז־ ואל;א ׳ן ..רובק־ ױ ,־עלאקצ״ע ס־ העסלעך ל־דט ד •*1•■*•. ייי — .• א־נע־רצ־ושפאנען א־יער ערלו־נן; ד־ ־גנט ״ז־ך ־ו־ף״. ן נ־שט "־-•= ׳״ו רעי' *טלפ א.*פן ןאן ג רט״ א־ד ־ ױנטן הא ־ם - ופני טאדד. ״א האט חרטה א־־ף ױנב לאב ער רעדפ־ז׳ איע,־ ט :א־ -־יט קט ױ אומאפהענג־ק״: פארט״ױ האט דאבטא־עלבק־ ז א־ן א ־ע־פ־לט, - דאבטא־עלבק־ האט;ל־לענקא ■ יאסע ן דעפ א־דעען ם־ן ו־ן לערק. א־ן א־־ך פון ױ פא־ט, נאד נון דער דיאט עד ךט׳ איז •■<•^•• ■<• 4<••••••*•^<•■ ■ - י מ -י ׳ ׳^ <— ז״ן העלד ב־גור םון דער ־ט. א ׳ך ו־ן א־נחא״ט פ־<נ.־־טע; האט ז־ ^,>- , נון רעל א פ־־אצעב :ט א דא־ , י*אס ט <.<•• ■••■ <•*••! ••<< <•— ת ן ו <׳ ן ו נאז״ט־קן. ״ט ־אב געלאי יט א־ן פארירענן .־ערט פאללאנד־ לעגן א .־שעך־ עדצ־־לונג פב־נאלאג :מאן״. דא םון ״נב ״ױ ה־־פט אנאטאמ־ע ןע א־־״־ור•: ■•— קע־״ *לע פראנןי׳. ־לט ו־ך ״ױדנכראין ־ םחנר ל דעפ א־ן לעלנן א,־אמא;, י זאך רי .ן <<<■•!<■< ״*• 1■*•<• 0יי|)*<י<ײ.<י>י^<;־עלבר,־: ,.: ט דאטטא * ,.א־- ירוק ד נרעגגט עד צ־ב או־בד נאט־־ן-נ־נל < <-< יי א־ן ד״ד יט, אשט־מטק־ פ־נלט א־ן דערל־טעק ־־ א־מי ד־נט־קן או־נ■; לעי^ײ ־ איז ואלגע לעלט־אגנל־יגג פ־אלאב־ ״ד* דעע ס־נב ראמא;״: ק־׳אר 1 גזטעי1! אי דעב מא־ד א־ן פעבטי א־־פקלעק צי אזױ אזלי :־שטא א־ז; צגלד־נ־ק״ט. א־גב קאמפאדט רעב: נעל ביגעס־נט ז־ך נן די בעז דין נאאד; ױ יאצץינגען״• לעגן דעב נא־אקטע־ א־ מאנן פאד׳ ענטש ט געקו־פט דדרך ל״ק. ־ער מ לעל לאב גל־ק 'ו ו ״ ץ• :םטא רא י דעלנע אלן א־ן צל״ ־־נט־נגען ,־אבקאלנ־ק א״ט פון געשט ,״טטא א־ו : און שטענױק דלדך ל״דן. דא יליק׳ ז״ן א״גן ג ד־גט דך זא;ט :ןן םרנקט־ צ*צ*פ*רן צ־ט ״ד־כט*׳;דטטרענט;־ האט ־עלבר ־בטו־ן יאל־א; לעבן־קענטענ־ש און ***ד דאש גערענט־ק־ט, ל ק*ין עדב ע״־. ק תש הי אב נא־אקטעױז־ ־עז• ״ יאמע־ק־גז א:אנצע ,־־־ ערור• =ייז אײנע אים <•<<••< ■<<• <סס ■ <״׳־'׳ *״ו 1 ו ״ײ״1״ :־1 א־נטע־ג ־ערט פ־ל מא;אי־ דאבר :־שט העױ ־־נט־קבטע־ שבױך ־נט־קע, או־י ד־ ל הער :לדיקט ־•ב־.ע וק געשטאלט א ־ט איז ־אטאן לע,י ׳;. ״ױרך דעב ניקאל - ,;אלד., =־ז . א־ן - פאיגן גאלה״. טטאדקעד :ק םון אצ־ו י גערא: ... ו *■ פאראנטונג א־ן דאב צל מענט־טק פ־ן א־ן ו־ט, א־ן דעו נעלעלט־קן א־יער ױ פון דער אנ־ערער ־״ט. ״ז״ן א־דע־, ־עדט געזאגט א־ן א״נע םון ד־ נאט־צן - נעמען ד־ :עזע־־טאפט א־ן ױ דענט. דעבפאט־זב א־ז ז״ן ־טטױך... עד ל־ל געלע־׳ט־קן א־ן ל־־1 נ־־טט ל־בן פון ק־ן ־טטעדונג. לאב ־טנעלעד נעמען א־ן ױ הענט און לערן ױ־ך. ױ א־דעע פון מארו־ א־ז צו א־ב געקומען אפאר- ם־קע״. ״גל־ק ה״סט מאנט״. א־ן ױ נאט־־ן־נינלעך א־ז או־ך דא א,־״ יאמערקונגען, לאו ױ עגאןסט־־טע שטױנן נ״ ראסקא־ינ־קאלן לעק א־ן אגעליבער יד״ה דאב אוממ־טלנאד או־פגענומענע דורך דעב גוף און נשמד״ ד״ה דדרך דעב גאנצץ לעננב-ס־אצעב) לערט ־עױ״־־־נט דורך דעל ערפארונג ס־ן פרא א־ן קאנטרא, .לאב מידא־ף א־נע־־טלעפן או־ף ז־ך״. דעב זעלנז געדאנק ל־גט דאסטאיעלבק־ אר״ן א־ן אן אנ־ער ארט באנ־ען א־ן מו־ל: ״א־ן קאמפארס און א־ן דט־דות - זאגט ז־ ראבקאלינ־קאװן - קאן ז״ן, װאל׳ט א־ר אפ־טר גארנ־־טט נאמערקט ד־ מענט־טל׳ענע אומגל׳־קן. גאט דאט דאב ל*־נ; או־ף לעמען ער ל־גט אבך האפענונג־ען, ־ענעב ־ט־קט ער דלקא אן אבך אומגל׳־קן. נד־ יענער זאל או־ף ז־ך אל׳״ן קאנען ל׳ערנען און זען, ל־ל א מענט־טן קאן מער ג־נער דערקענען נ־טעת אן א־מגליק, לי נ־טעה א גל־ק״. - און אפשר א־ז גאד קק גאט נישטא? - זאגט ער א־ר. זי האמ געלאלט אפענטםערן, נאר זי האט זיך צעװ״נט: ״נו, ,לאס לאי׳ט ס־ן מיר געלען אן א גאט?״