Literarishe bleter · 1931-08-07 · 32 (7.8.1931) · p. Seite 619

זײט 619 ליםערארישע בללגזער נום. 32 (379) פדודל פאתוכן, דאט נעקעבצט לאקט א־ש. עד באקלאנט ז׳ך םא,־ די הױדקע, אז ער האט, ניט פא־ רךן םענטשן :עדאבט, םארלארן א־ג־-אנצן דעפ אפעט־ט. ער וױיכמ נ*ט, װאכ דאט א־ז, אנער עש וױלצ ז־ך נ־מ עט;. נרױם פ־־װט ער נא־נ־ט פא־ז•:;, א צוױ־-פונט־קעד ״סטייקלי און א פא־ פונט געכ־אטענע קא־• טאפד, א־ז א־ט ־דױן א־ננאנצן גענוג. ער ר־־טט טאקע נ־ט, פון ױאט ער לענט - אפ־טד ־אט נלעזל נ־ר האלט עט א־ט או־ף ד־ ם־ם. מלך עטט נע־נוראק. ניידע נאקן טדי־טלען ז־ך נ־י א־ט, ער םאט־ע זן װאונ־ער, װאס מ־טן קאפ, או־פן ב״ און עד שאקלט ק״ט נ־ט עםן• קעז בלע ך* א־בעדן מ וד םלך שװ־צט ױ בלינדע פ־ל אז ד־ ח״ ז־ װ״טט ש א־בערן טעלער און לעפל קלאפט :ענע א־ז לייד־ק״. ש־סל אמא־ איר פאי ער נ״ט צופר־דן מ־ט מלכן. י ױ בלינדע א־ז א־בע אן א״ז שפא־ט אננ, מדאנט עפעס ארױף פון קראט, א נו דחמנות א־ט .ט אױף ארבעט. א־ן ד ל״נ מ־אט, א ב־מל יקז א נחור נעבעך, ,יועדט פארראגלט איינער אל״ן. מדך א־ז אױפנעלייגט און פרילעך - ה־ינט עד ז־ך אן ם־ט דער נל־נדער. עד ,־ופט ז־ ״מומ־נקע״, אזױ װי א צ־נ־־נער, דר־־ט ז־ד אונטעד ד־ פ־ס מאנט יטפאפ, מוט אפ ־טניצדעך. ער נאר׳ נ״ט א טאם, ־טטעלט א־בער א יטטול און זי נעפ־נט עם אױט, דעדקענט עט םיט ד־ נלינדע פ־ננער און ד נ״זערט ז־ך נלומ־־טט: - מלכקע, םלכקע, א קלאנ צו דיר, הער-אויף ד״נע שט־ק־ לעךז דער טטםוט־קער מלך א־ז א־ר דערפאד דאנקנאד א־י ע־ זא:ט עט א־ױט אויף ז״ן שטיייער - ם־ט א נ־וט. מיט .יא קאמפל־מענט, אז זי קאכמ ז״ער נוט: - א״עדע םאנליט, םום־נקע, און ער פאדרא־נדערמ דך, א־, א־, א־ ז די בל־נדע מױ<ט א־ט אונטער דערפאר נאך א ־ט־טל גע קעכין, אדער א מעלער קארטאפל: נא, מלכקע, נעט און עט נאך. אמאל יטטעלט זי אװעק דעט נאנצן מאם אויפן ט־ש און םלך יטװ־צט. ער לאזט אפ דעם ר־םענעם פאם, םא־־טארט ד־ ט״,דפ רינע. ער האט ל־נ דעד ״מומינקעט״ געקעכ•;. װעק ער ־עםט אפ, נעמט זי עו דעט ,ל״ד־קן טעפ־1 פ־ן נר־ט, צע־טטעלט די ־טטא־-בלינ־ע אוינן, מ־ט דעט ה״טלד־ק; וױ־טל, אוץ זי נאםט: - מלך, ק״ן ב״ז אױג זאל דיר נ־ט ז״;: עד װערמ רויט און פא״ענטפעױט ז־ך םא־ דעד ם־פ־נקע;: - א־ט א־ט עט נ־ט, אדאנק נאט, עד קען עם;. נאבן עםן מראנט מלך אױויף א ־טט־ק א״ז און ל״נט ענ אר״ן א־ן א־ז־קאםטן. אמאל ־טטעלט ער א־נער א ־ט״ערע זאך. א קאנאפע יאדעױ א נעט םון א״ן וױנקל ־טטונ צ־ט צװ״טן, װ־ די מומינקע ה״סמ. די מאנטנילן ג״ען נאכדעט צור־ק אװעק א־נע־ ד־ טרעפ, פא־םאכטעד ב־־ד, װאט שט״: דער װאנן מיט צגט גדו־םן : טדיט קע בעלעגלהשע :ט ר געדולדי מזעצ אױפן גאט. קאטטנה״ז י פ־נ מישמ־דכעט ז־ן קע־־ מרעפ, מהוי א־בעד ױ זעל־קן, פ־ן דעט ד׳־יכן לאכט װײםעד םען ױ ז״טן און דאטנ״ א־ן ״ערט :־; באלד באלד י אױשן ר.א£ > ן האר שוין נ־ט ק״; װאט האט; דע־ םוזן אדז־סװאדפ 1* *•< ***•^* >1>• [ ס״״גכ* א -* ״יי ו ויט ״זכר״ אז ער שױן א פא־ פ־ן דער חנרה ״שװאגערפ״. ד־ נל־נדע בלי־נט ׳טטי־ן א וױ־לע ה־גטעד דעד פארמאכ־ טער ט־ד און ז• הערט ז־ך צ־ װ־ די מאנטנ־לן קלאפן מ־ט - פים אוז מומלען. זי נעמט נאנדעם צוזאמען דאט נעפעט פ׳־; ט־י־ט, ז־ ראםט אפ ד־ ־ט־ט־קלעך נ־ו־ט, טר״םלט או־ט ד־ נדעק׳ זיך מ־ם ױ האחטע נ־על״ענלד,שע םינגער א־ן ױ ז״טן און מען לאבט כ<; דעט ה־יכן זעליק, װאם האט שוין ניט ק״ן האר א״פן קאם אוז נאלד, באלד, װעדט ער שדין אױס ״זכר״ און מ־װזסט א־ם שױן פ־זן א־דסװארםן דעדםאר פ־ן דער חנרה ״שװאנערס״. װעי חנרה שפאנם א־בער ר טרעפ, קען עס ,דעד נאלענאס ניט םאחטראנן - םען צעהדגעט א־ט ױ ט־עפ. םען עסט ז״ ממש אױף ם־ט ױ שװערע שיך. ער עפנט או־ף ױ טיר, ־טט־עלט ארויס א ד״־־לן קאפ, ם־ט א ־עװנוכן׳נערדל, א־ננאנצן גרױ און עד םורמלט א־נדערשט־ל: ״א, װ־ מע,י עסט, װ־ םיעטט ױ טרעפ״. און ער םארמאכט באלד צוױק ױ ט־ר - ע־ האט מו,־א פא־ םלכקען א־ן ער װיל ז־ך ם־ט איט נ־מ אנה״נן. םלך װײסט, אז דער יעװנוך מ־מן כעדדל וױל עס נ־ט ל״דן - זעצט ער ם־מ א נ־װן נאך שטארקעד ז״נע שיך אן ױ א״ועדנע נרענן פון ױ ׳ה־לצענע־ טדעפ, קלאפט אזױ װי א־ן א נא־א־ באן. טאט־ע העלםט׳צו. זעל־קן א־ז עס נים נעפעל/ - ער א־ז א טאט; םון או־סנענעבענע ק־נדער, נבלל באלענאס. נעםט ער שר״ען. - מלך, מאטיעז עד טוט א װארף ם־מ דעד האנט און לאוט א־ו־ט אן ״א!״ מאט־ע ה״נט אן ג״ן שט־לער. אנעד טלך ודל נ־ט או־פ׳ הערן קלאםן מ־מ ױ פ־ס: - דעט יעװנוכל או־ף צ־פויקענ־ש, זאל עד צעפלאצט ודעדןז... זעל־ק נעםט א־ם טוכרן: ט־א־ז נ־ט ש״ן, םלך, םדא־ף פירן שטאט. י - װאט שטאט, װען שטאט - םארהילכט םלך. - ער האט עט אין דער עח־: ער װעט מ־רא האנן פא־ דעט ־עװנוכל? װען װעט ער עס דערלעבןז ער האט א־פ פארםאקט; זאל ע־ נאר םחװ; זאגן איין װאחט, און ער נרעכט א־ט .גל־יך א־נעד א פ־ט־. אבער װען מען פ־רמ א־בער אםאל אן א״זערנעט קאטטן, הערמ םען ז־ך יא צו צו זעליקס הױך קדל, ב״ ז״ װערט אל־ן נעטאן םיט גבורד״ ם־ם כוח, נאר טען ה״בט און מ׳שלעםט, װ־ ױ םערד. חנרה לאזט אפ דעם שװעדן קאסטן, םינל״בט שס״ן, מיוױשס דעט שװייס פון שטערן, םון קאיק און מען קלערט. זעליק דר״ט זיך ארום א פא־ מאל ארום קאסכן, ער שפי־ט או־ס. װי ער װאלם זיך גענרייט צו עםעס און פארשארט דאט היטל, װי אן א־בעױקע זאך, װאט שט״ט א־ן װעג. נאכדעט נל״נט עד שט״ן, ל״גמ ארדיף ױ הענמ אױף ױ ה־פט;, שט־עלט אויט א פאר עלנבױננם װי ארעק אױף א קרונ א־ן עד ק־*ע,־ט. חברה כאפט אפ דעחדיל דעט אמעט און מען צעוױנט ז־ך או־ף ױ ם־ס, ם׳ציט מימ ױ אקסלען, מען טאשטשעט ױ פל״- צעט, ם־ה־יבט אונטער ױ הױזן און מק םא־צ״ט דעט נא־טל ארוט בױך - גױים א טו טאן. זעלינ געס־נט אױם א ט־טל. - ם־ט נכ־רה - זאגט ער - װעט םען עס ניט נעטען. מ׳דאדף דא ״א ספאסאנ״, מידארף עט נעםען סאר ױ ם־ס און ארונטעדטראנן םו; ױ טרעפ. װע; ױ םאנסב־לן קוםען או״ין א־ן הױז, שט״ט שו־ן ױ בל־נדע נ״ רער מיר. ר האט געהערט ז״ער הוקען און טומל או; דערקאנט ז״עדע מריט אױף ױ םדעפ. דער אפנעזענטער םאט־ע לאזט זיך אראפ מ־ט דעס שװעדן געזעס אזש דע־ שטול צ־טערמ אונטער א־ם. זעליגן נעפעלט נימ, װ־ םאטיע האט ז־ך אװעקנעזעצט. ער, אין סאט־עט ־אר;, האט נאך װעלטן נעקעדמ ער צעעפנט סימויל - עך, מאטיע, מאט־ע, דו ב־סט דאך שוין א־ננאנצן אויפגעשפילט״... ער ה״בט אױף א שװערע האנט און ער װיל אדאסלאזן א ״בענםש״ אויף פאט־עם בד־יטער פל־יצע - פלוצלוגנ האט עד חרטה און נעםט זיך קראצן אין קאפ. מאטיע א־ז עפעס ניט אײטנעלייגט צום עסן. אבעד ע־ װעט