Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 32 (7.8.1931)
- Date
- 1931-08-07
- Page
- Seite 618 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804681--06891-4801991- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליםערארישע בלעטער נום. 32 (379) איק 1י זײט 618 נ ד ה ו י ז םפעציעל פאר די *ליט. בלעטער״ א ב ל (דערצײלונס אין גאס ד.$ט ד איעד מררא נעד.אש צד ג״ן אל״ן: פ׳האט זיך איר געדאבט, אז מ׳סארט זי א־גער• דא לױםט א שזהןרעד .װאגן, דא יאגט א מאשין, פון אלע זײטן לױםט מען נאד אײף א־ר. ד רערט צעטרטלב אדן נלייגט שטיין אינסיפן גאס, ס־ט צעשפר״שע דיענמ. אמאר נעמט זי לױםן אין א זיג-זאג, ד כאפט זיך מיט די הענט סארן קאס א־ן ד שדײט אייפן קז־ל; אדער ד זעצט דך אידעי, אױפל אמפאלט, וד א דערשדאקענע הון. זוען אינדחױםן איז װארעם, קדיכמ זי אראפ נל־נדע־הײט םון די מדעפ, האלט זיך יאן אן םארענטש און לאזט א־ונטער לאנגזאט די ם־ט םון טרעם צו טרעם. זי שאדט זיך דודך דעט בלינדן קארידאר, קזיםם אחיים אינדרדםן און שטעלט• דך בײ דע.־ ,־ואנט. מיט־אגכ איר אונטער א הילצערן קעטטל און מישטעלט עס אוועק ב~ דער װאנט האחט בײ אירע םיס און ד זעצט זיך אויף דעט. אינדערםרי םאףט-צו מיט א גערדיש צום קאםטנהדז דער גרוי- סער װאי.ן מיט דעד פארםאנטער בײד *ץ נל״נט שט״ן נ״ דעד;אט-זײט. עס דערהערט זיך דאם הילכן און ה־קען םון זעליקן מימ ד צװײ גוטע בו״דעד, די ארױסהעלםער. דער אםגעזעגטער םאטיע, א נידעדקער ארן א בריטעד, װי א פיען םון א יױם, א טענטש םיט אן אונטעתעהאקטעד גאמנע. כ־יט שװערע נרעםען און מיט דקע װאנצעס װי נײ א םעלדפענל. מאט־ע שפאנט שױן ברוך-השט אין זעקסטן צענדליק ארײן און עד קוקט נאך אויס, קײן עין-הדע ניט, א ײד א כעל-נוח. ער האט א קארק פון א םרעטעד און ער האלט םארמאנט דנע קלינע אױגן אזוי וד א ״םעםער״• ער גײט מיט א זײט, ם־מ געדולדיק- בעל-עגלהשע מדט. בײ ד טרעפ בלײנט ער שט״ן א װ״לע, קלערט עפעס, פארשאחט דאט היטל *ן שטערן און שפ״ט אױט פאם־ע האט צעלאזענע ק־נדער, און ער שלאגט דאס װ״ב פארװאס ער שלאגט זי, װ״סט ער אליין נ־ט. נסדר א־ז אים שװער אויפן הארצן, קאלעמ־טנע, דער ט״װל זאל עס נע׳ מען. אינדערפד שפײם ער א־ן ד םויסטן און דיבמ א האנט א־ן האנט, און ד, דאס װײב ז״נס דדיט ז־ך א־ט אונטעד ד פ־ט קדכט א־ן ד א־יגן... מאטיע א־ז טאקע א נ״זער ײד. וד נאר א האד, הײנן דך שױן נײ א־ס ד הענט. זעליק טוט אפטמאל נײזערדק א װארף טיט אן האנט: - מאטיע, הײב נ־ט ד הענט, סיא־ז ניט דאס װײב. םאטיע והאלה אלײן או־ך כעװאלט װים;: ״נו, טאקע, װאס האמ ער צום וױיג?״ אנער עד האט מורא צו פדעגן עס איג- דעדהױך ער איז אלײן א שװייגער, א םענטש יאן א צוננ: און עפעס דדקט א־ס כםדר אונטעדן לעפעלע. ער צעעפנט חאס מ״ל און וױל עפעס דאגן. נאלד אנעך האט ער חחטה, עד פארמאנט דאס מױל און ט־ט א פא״ ט־ט ד הענט אינפאודיס, אװי װי עד װאלט װעלן אםשטופן םון דך א שװערע משא, און ער לאזט זיך גײן אײף ד טרע£ נאך איס גײט דעד ױנגער מלך, א ױנג אינגאנצן אקסל און פלי־צע. מלנס קל־ינער קאפ א־ז א־״נגעזעצט א־ן דער אקסל־ פלי־צע. ד ארױסגעשפראצטע װאנצעס א־נער דעי א״גערשטע־ ל־פ א־ז װי דער פוך י״ א :אנז אונטער דער פאנװע. ד דרײ מאנסנילן זעצן ז״ערע שװערע בעל-עי״להשע ש״ך אױף די טרעפ, טרײבן אונטער אײנס דעם צװײטן, ם׳שטורכעמ דאס הױז א־ז גע־דען א פידשפאק־ק, ם־ט א סך סענס- טער און פ־ער־טרעפ צוס י.אס>צו. עס איז או־פגעשטעלט גע- װארן א־ן אמאליקע יא־ן ב־ליק און א־ן א״נלעניש. דער גויעד פון הײז האט זיך װ״נ־ק-ױאס גערענגט מדט נאקװעמלענק״ט און גע- שמאק. ז״ן ד״ײפט-זדל איז געװען - האבן א הײז מיט א דאך ם־ט צ־מעדן און מ־ם ט־עפ, מ׳זאל עס קענען פא־דנגען און קריגן דערםא־ װאס םער דו־ד,-געלט. נאטש דאס הײז האט פא־םא־-כ א סך פענסטעד, האט עס דאך געמאבט דעם א״נ- דרוק פו; עפעט א בלינדקחט. א טױט-שטומע בלינדק״ט האט םיט שטא־ע או־גן א־ו־עעקיקט, און עם האט ז־ך געראנט, אז ד אלע םענמשן, װאס װאױנען א־ן דעט פידקאנט־ק הײז, װאס זעט א״ג װ־ א גדו־סעד קאםטן, דנען םונקה אװ־ שהא־-נלנד, וױ ראס קאסטנד״־־ז, װאס א־ז צהאמענגעשטעלט פון רדהע ציגל, מ־ט א צעצונרן-קראנקעד פא־ג פון אפגעלעגטע װיינבלעטער. נ־ דעס אדינגאנג דגען נעװען צ־ײ הילצערנע ט־ק. רער װ־נט האכ ו״ א־מגעװינט או־ף ד פאתשאװע־טע א״זעדנע זא- וױעסעס און געד,לאפט אן ד האלץ־אוסאקעס ג״ ג״דע ז״טן. דעד לאגגעד א־ן ענגער קא־ידא־ האט ז־ך אװעקגעצו־גן נלינ- דעדה״ט אויף גאטס גא־אט א־ן דעד װעלט א־י־;, ור אן ענגע און גלאה־קע נעסט פ־ן א ס־קס אונטער דער עדד, א־ן האט פאדשלונגען ד אדײנגעקוםענע א־ן דעס טיפן אינעװײניק. דער שאט;, װאס האה ז־ך לבהודלה גאדזן גײס ארײנגאנג פון פינםטערן קא־־דא־, האמ װך או־ך אזױ וױ פאד עפעס דערש־אקן און אדעקגעל״כה דך א־ז א ורנקל בײ דעד םיד. גײענדק א־בער ד קדום-פינסטעדע טרעפ, האט מען ז־ך נעמהם אגהאלטן נ״ דעם גארענםש און טאפן מים דעד האגט צ־ געפ־נען א ט־ר. אױפז ערשטן שטאק האט געװאו־נט זעליג דעד געל-עגלה, א הױנער און א גרײטער ײד מ־ם א געזעצטן קאדק, װאס האט שדין אױסגעגעגן ז״נע א־לג קיגדעד און איז צוס סוף פאדבל־גן אל״ן מ־ט ז״ן ,־ד־ב ״ד בלינדע שקאפע״, װי ער האם זי גע׳ ר־פן. ז• א־ז געװען א תױנע ארן א מאגערע ״דענע מיט אן אפגעטרזכעגעס ב־זיס א־ן מ־ט א סך קגײפשן אױף דעם בדױג- ה־־ט־ק■ געדגט. זי האט געהאט א קאפ מ״ם געדכטע האד, װאס א־ז ,װײם געװאדן פאד דער צ״מ. װען זי האט דך געס־נען אין א פארלעגגהײט, האט ז־ך ױאס גת־נהדםיקע געזיגט געדױטלט מ־כ א ק־אנקעד פאױג םון אפגעלעבטע גלעטער. ױי ײדענע א־ז געדעז גל־נד אװף דער .װײסעד ־גשא־. ד האט שטענדק גע- האלטן אםן ד אױגן. װען ז־ האט צעשטעלמ דאס ה״טלדקע װ״סד א־ן געג־מען פ־נטלען, האט ז־ך :עדאנט, אז װ זעט אל•;, װאט םיטוט ז־ך אדוט א־ר. א־ן אמד״ן האט ד־ נ־ט יעזען ד ליגט־קע שײן פון דער זו;. בליגדערהײט האט זי זיך א־װמגעק־קט א־געדן שטוב פון א״ן ודנקל צוס צודיטן. אין הױז איז זי שוין געװײנט געװען צ־ אירע חפצ״ס און זא:;. ד האט געקענט גײן און אײפ־ זונן װאט זי האט נעז־ארפט, נימ טאפן םיט ד הענט ארום זיך ז• האט געװאושט װא• עט שטײען ד טעפ און ד טעלער, װאו עס ליגב ױאס גרױט און ,דאו עס געפינט זיך דעד אויװן. בלינ- ױערהײט האט זי געקאכט און פארטיק געטאכט ױאס עסן. ,װען דער מאן א־ז געקומען, האט ז• געגרי־ט צום ט־ש, דעדלאעפ ראס עסן און;אנ־עס צוגעג־מען דאט געשיר א־ן צעװאשן עם ב״ט קראי•