Literarishe bleter · 1931-07-31 · 31 (31.7.1931) · p. Seite 603

ליםײרארײשע בלעמער נום. 31 (378) זײט 603 אל <״ 4 *אר דא״ך־־מ־פ נעװק. אנער ש־<־ דע.־ צי־ט - ז ־אד נא״ דעפט מיט ז״נע <״■׳״־ רן עקפ־שטענין האט ער £ין דעד זעלנע ר א־נטע־עפן רזן, אז עד א־ז אװפן געװען באל־־בטן ד־ *אלט . ער האט געװ ב־״רנג פ־ן דער ״רשער ־וגנט. ע־מ״נעפ און; אלג :ט־קשטע םראבלעמען פון ־עפ מאמע־נט א־ן רנ דער ײדיעדנר %•• ״רשן לעבן. ער האט ז־ך באמ־ט צ־ שאפן א־ן צז אקכױדער "<׳ון ױגנט אן אפט־ם־סט״שע ,װעלט-אנשו־ונג א־ן ױ . א־ן סאר- זעלבםטפגג־פולקומוט :עט או־פן געב־ט םון ז״ער אי־; א־ו־פגעגעבן אי־ך ־ ־ש־רנא״ האט נ־צ־ן פ־ן ר םאלקםימאם;. דע; ד• צו באקענען פרוװ געװען א מין זאמלבוך ״שט־א־1;״. ־אפ א־ז א א״ראפע־שע־ דער שנשאפט״ מ־ט דעפ ל״ענער ם־ן ״לעבן א־ן וױ ■••^••*•■י•*••••*■ י*■ -<. <^ ■ -ן. לטעראטור א־ן א־־ך געבן א ב־פל ארג־נעלע _••••*♦•••••• •*.* אויך;עפלאנט געװארן א־װפצוגעבן א שערע א־ז ־״<״' ־ו• . אבער... ב״ דעפ א־ז דאפ * ־״״.1 ז\. אין מעוך םון אט דעפ ״לעבן-און׳זויפנ־טאפט״-פעריאר א־ז א״פגעװאלןטן א נעין ם׳ין גרופעט צו םאד־טפרייט; ד• יירי־טע לי- טעראטוד. עפ זיינען גידטאםן נעװאדן םיל אומלעגאלע ליי-ביב- ל־אט־עקז אין םא״ט־דענע ־טטעט אין יטטעטלעך. עפ זיינען צ־רק א־־פכע־טמעלט געלא־ן ארבעטעד-קרײזלעך. נאבקומענד־ק דעב םא־- ־אנג םון די םאױטםד״טער, האבן די םא־לעכער אננעד״־יבן ארױפ־ געב; װאגיקערע ב־בער, װ־, למ־טל, ־ט. נ־גע־פ ־ט״םטן, בעל- מוז־טבות, על־וא א־ז־טע־טקא, ־אבמאיעדבק־ב ״פא־ב־עבן א־ן ־טטראף••, א באנד דעהדילונגען ם־ן ל. טאלפטא־, אאז״װ. מעדקװע־ד־ק איז או־ך דאפ, װאב א״נגדט־ק האבן ז־ך ב״ אין ק־טינע־װ, ט״ א־ן ק־עװ גע־טאםן א־דעל־טע םא־לאגן, װעלבע האבן ז־ך אלב ע־־טטע אױפגאבע גע״טשעלט א־ו־פצ״געבן קינדער-ליטעראטור. דאפ ז״- נען געװען די םא־לאגן ״םא־ א־נוערע ק־נדעד״, :עגד־נדעט ד־רך ד־ לערער ־טנ״דער און א. מ־יזל. די דאזיקע גרוםעפ האבן געגעבן די מעגלעבק״ט, עפ זאל װי געהעריק נאבדעם םארטםר״מ װערן ״די ײדי־טע װעלטי• און דער ק־נדער-ז־טורנאל ״גרנ־נקע ב״מעלעך״. ר דאזיקע גד־םעב ז״ נען געװען ר באזע פא־ ו. מלמדפ םרבטבאדעד אדבעט א־־םן נעב־ט םון ״.ראגן דעפ ,־עקא״ד ם־ן פא״טםריטן דאפ ״ר־טע ב־ך א־ן דעפ ״ר־ק ז־טורנאל. ױ ,װעלט-מלחמה האט איבערגעמאבט דאפ אל־ן. א־ן דעד פך-הבל איז, אז אלע םריינמ ם־ן בעפעק ״רשן בוך, אלע קולט־ר- טוער, װאפ געם־נען ז־ך נאך צעז״ט א־ן צע־טםריט א־בער אלע װעלט-טילן - ר אלע האבן אמאל א ש־יבו־ געהאט צ־ ד־ גדוםעפ צו םא־־טם־״ט; דאפ ״ר־טע ב־ך. א־ך האב דך דא ניט געיטטעלט םא־ אן או־םגאבע .צ־ דע־צ״לז בם־טױת זברונות װעגן יענעפ אינטע־עבאנטן םעראד. און א־־ב א־ך האב ראך אױםגעמ־־טמ א בלעטל םון ־ענע יאק, האב איך עפ געטאן דערפאר, װייל א. ליטװ־ן האט א־ן מאי- נומער ם־ן דער אםערקאנער ״צוקונםט״ דערמאנט מ״ן :אמען א־ן צוזאמענהאנג מ־ט דעפ דטורנאל ״לעבן און װ־בנ־טאםט״ - האב א־ך;עװאלט ממלא ז״ן א״ניקע םרט״פ, אנװ״ז;, װאפ עפ האט מ־ך;עטרבן צו ־טטיצן דעפ זיטורנאל א־ן דעד ע־קד - א־ן א־צט קן מאמענט, װען דאפ ״ריטע ב־ך, ,װען ר ״ד־־טע ז־טורנאלז האבן ז־ך דעדק״קלט צו דעפ א־צגדקן מעמד װאלה נ־ט צ״ט געװען א־ן םו־לן א־ן א־ן אנדעדע לענדער א ע״, - 1ו ר־ף אט דאפ א־־נםיד *1 ״ ו - אם־טד א מראבמ צא|׳ מ ו י1י | 1 ן״ . ן אויף דער םראװינ־ן אזעלבע גרםעפ םר״נט ם־ן ״ר־טן בוך, ם־נקט רי אין ד אלסע טטע צייטן טיט א צװאנציק יא־ צוד־קץ אויםגעזעענע מנ־עות םארהאלט ױך דאם דערטיינען םונפ זבװרנאל. בלו־ז א״ן םאל האט ש. הותדין אנגער־ם װעגן געלט-סאננל. א־ך האב געבעטן םיד אנרוםן דעפ פבופ, װאפ איז נ״מיק, בר תר זשדרנאל זאל רעגולער דע־ש״נען א־ן דע־ב״ אויך אנגע- וױזן, אז עס א־ז ררבאױפ נ״טיק צװ םאדפיינערן א־ן םא־ט־ע פערן דעב זשורנאל. נאך לאנגע קװענקלענישן האב איך, ז״ענ- דיק דעמאלמ א־ן אדעפ, באשלאפן ארינצוםארן ק״ן .דלנע און אוים; ארט ז־ך באקענען מ־מ רעד ל>גע. געטדאבט און געטאן א־ן א״נעב א במ־רנעם הא־בסט-טאג ב־ן איך געקומען ק״ן ,־דלנע. ז\ו. ר רעדאקצ״ע - דעפ םעק־עטאר ם־ן דעד ,־עדאקצ־ע ב. ארשאנפק־ - האב א־ך דעמאלט געטראםן ב״ א םענפטער ם־ן קלעצקינק דרקע־־י אױף קל״ן-םטעםאן-גאם דאפ א־ז נעװען אין ־א־ 1911, עס האבן ז־ך שדן דעטאלט געג־״יט צופ דערטיינען ױ ערשטע ביכער םון ודלנער םא־לאג ב. קלעצקין - אגב, םאד- נאטיר איך דא ר דאטע, דען ה״א־ דא־ף געם״ערט װערן דער ־וב־ליי םון דעם דאדקן פארלאג. - ו. קאלםאנאװ־ט־ט האט זיך דע- מאלמ געבארבלט ב״ ױ קארעקטן םון א נימער םון ״לעבן און ,װ־פנשאםט״, װאפ האט געדא־סט דעדט״נען. א־ך האב אנגערם; מ״ן נאמען. ב. אױטאנפק־ האט ם־ך אװעקגעם־רט צו ש. הור- װ־צן. ער א־ז גראד דעמאלט ניט געװען אין רלנע. דא־ט איז באלז־ אױך געקוםען ם. ק־טא־, ל. נ״דום און א. י. גאלדשמידט. א־ך האב דך גענוטען נאבם־עגן, װעגן דעו־ לאגע םון דעפ זשור- נאל םאדװאפ ער דערט״נט אזו־ זעלטן. א־ך האב נאך ר ענט- םערפ באשלאםן אםציװארטן ש. הורװיצן. אויםן דרטן טאג א־ז ער געק־מען צו םארן. א־ך האב א־פ סאו־נעל״נט, אז ער װעט מהױם-והלאה באקומען ס״ז רובל א ת־דש, בתנאי, דעד זשװרנאל זאל םאתדעסעחט װערן און באק־מען אן אױפעדלעבן שענערן או־פ- זען או; דער ע־ק־ - ע־ זאל דעױטיינען ,־ד״ולער: דעפ וטן אדער גזטן םון יעדן מאנאט. מ־ר ז״נען געקומען צד א הפבפ און איק משך םון איינ־קע חדשיפ האב איך רעגולער גע־גדרט ר סוםע, װאפ א־ך האב זיך מתח״ב געװען, הגפ דער ׳צװ״טעד צד האט דאפ ,װא־ט נ־ט געהאלטן. ק״ן טענות האט מען נ־ט;עקענט האבן, דען דער רעדאקמאר, א־יף װ־םיל דאפ א־ז גע- װע־ אםהענג־ק ם־ן א־ם, האמ אל־ן געטאן, בר צװ האלטן ,װאדט־. דער זשודנאל האט זיך ,װ־יטעד געמאטעדט בע.־ך א ־א־ צ־״ט און נאכדעם א־ז עד אדאנק א. ל־טװינפ אפםא־ ק״ן אויפ׳ לאנד צ״טװ״ליק אםגעשטעלט געװארן א־ן עד-ה־ום הזזצ ליידער האב איך א־צט נים נוםערן פ־ן דעפ זשודנאל. נא־, בױ דער לעזער זאל האבן א םארשטעלונג װעגן א־פ, קאן איך דא בלויז אנװייזן, אז אין זשורנאל האבן ם־םגעארבעט דעד אומ- דערמ־דלעבער א. *. גארדשמידם, אונטער א שלל םשעװדאנימע;, א. ק־חשנ־־ן, ב. א־שאנסקי, ש. ניגער נז״ן אדבעט איבער שלום- עליכמען, איבער פרצעם ״םאלקםטיימלעכע געשיבטן״, װעגן ״ד־שן פנהדרן, װעגן ר חשםונא־ם א"א>, א. ליטוױן, ש. ,רדניאנסקי, נח פריל־צ־ק־, ז. קאלםאנאדטש און אנדערע. דער ,־עדאקטאד האם ױך ם־ט אלע בוחות באמיט צ־;עבן װאש-מער צומרטלעכן פאפולער-װיסנשאםטלעכן זשותאל. ז־ך באמ־ט על-םי נוםח ״װעםט- ניק זנאניאי׳, ״זשורנאל דל־א װסיעך״ און ״זש־זן דל־א װש־עך״ א״נצושמעלן א קאנטאקט מיט ר לעזער. ר צ״ט א־ז דעמאלמ געװען א ג־נפט־קע, ־<; ד־ אלע בא- םץנגען ו״נע האבן 'געבראבט רעזולטאטן. דאם האט ו־ך ל־יביט געלאזט מערקן םון דעם גװאלד, װאפ האט זיך א־יפגעד״־־בן צ־רשן דעפ לייענער-עולם, בשעת דער זשותאל האמ ז־ך געהאט אם- געשטעלם. א ױי גהםעס, װאפ האבן ױך געבילדעט ארופ דעפ זשורנאל און איינצלנע לעזער, האבן מימ התםדה גע״־מען קלייבן