Literarishe bleter · 1931-07-24 · 30 (24.7.1931) · p. Seite 580

ליםערארישע בלעטער נום. 30 (377) זײט 580 - קר־נסט דאך א נײעם ר$קנ - און שט־װל, צי די אררף און םאדט-ק. א שוף, ודאם ־לערםטו? מרדכי דאט נעזען, אז סינייט א נאנג, א־ז עד עו צו משה םארך• - - םשה, דו םאדשפײסט נישש? ת םא־שנמםט דאך די בלוק און א כלה טא־ מען דאך נישט פארשעמען. חנרה א־ז נישט אפ־-עשטאנען, אננעהוינן ארײנרײדן א־ן משה;. די םנימער זײערע האבן צודק נענומען אױפלעבן. משה סאדך האט זיך נעלאזט א־בעדרײק. ער איז ד־נענאנגען צום טת־־ן, און דאם נעשעםמ צו׳ נעקלאםגז. - חײםז - האט מרדכי א־י*עשױען. - א־צט זעסםו, ברד- דער הארציקער? חײם האט אױשנעשטדעקט זײנע שװערע הענט צו מרדכין: - ב־םט מ־ר א בחידער, מדדכי, אן אמתער במדער. צװײ ט־נקעלע םון דער זון-אפנעברענטע פנ-מעד האבן ז־ך צונו־ב־נערוקט, צװײ האלב־נראע נערד האבן דך צונויפנעםלאנמעדט. דעדפאד אבער הזןט ז־ך זײן חנר מרדכי קאטעױניאזש נישט פא־י־־ר;. ער אױ צונענאננע; צ־ ח״מען, סארלײגט ז״נע הענט או־ף ח״מם אקםלען און א־ט נעשאקלט. - סודעט נוט זײן, זא־נ נ־שט, ח״ס נ־שט דר װעם שאדן, און נישט דײן טאכטעד; אפ־לו דאם נעבעקם װעט נ־שט ־אל־ע װערן• - חנרהז - האט םרדכי או־פזע־שו־יע;. - װער םון אײך גײט נא ״אכאטנ־אק־״? חײם א־ז א נ־טער טאטע צו זײנע קינ- דער. װער פיװעט א־צט פ־ן א״ך, חג,־ה ־וננאטשעם, נײן מיט זײן טאכטעד צ־ דער ח־פה, דעם װעט װאו־ל ז״ןו בײ חכדה יוננען א־ז נעװאדן א באװענ־ננ נעשושקעט ז־ך א־ן די א־־ע־ן, נענומען מ־רמלען א־ן דעד שט־ל, ע־, םשד,! - רשה, משד״ ־א, יא, משד,: משה פא־ך האט זיך אפנעשאקלמ: - םארװאם עפעם א־ך, אז א־ך האלט נאך נ־שט בײם ת־״ונד, האב;. - װאם הײםט, דו האלטםט נישט? האבן אננעהו־בן שטו- רעםען דר״םטע־ע ק־לות. - װעםט דאך האבן א ה״ם, האםט דאך נ־שט קײן שטוב: יצקים זכרונוח יניטש. לאם־אנדזשעלאם נא־דאן ראט מיך צז צו סא־לאזן רוםלאנד, נאר טצ־ט מ־ך נ־שט אין דער װײטער מדינה. פרץ ד,אט גשעת-מעשה נעבלעטערס א תנ״ך און מיטאמאל שרײט ער אױם: - ״זעט, װאם א־ך האב אדפגעבלעטערט: .עינ־ך תרא־נה אר־ן מרחקיםי׳ - ״ח װעםט נאך זען אן װײמע לאנד״. ״לבך יהנה א־מהיי- דײן האר־ן שרעקט ױך, ״איה מ־םר, איה שוקל״ - אויך שױ־בעו־ און דאלאדן װעט איד דארטן אנט־עםן.א־די ס־פר את הםגדלים״ - װאז זײנען די שױינעד, װעלכע זאלן אגשדייבן לוםט-בנ־נים״. ״את עם נועז תראה״ - שו־ײבער עזות״פנימער קען םען א־ך דא־טן טרעם;, ״עם עמקי שפה משמוע״ - װעםען עם איז אפט שװער צו פאי־שטײן װאם זײ װילן אלײן. ״נלענ לשון אין בינה״ - אמאל כאד קײן שפראך ניט און געשרבן אן א ברעקל םאדשטאנד. יעקב דינעזןזן - נישט געזאתט, דאליצקי: םארט קײן אמעױקע: דער ע־קר איז מוט, ענערגיע און גלדבן א־ן ױ אײגענע בוחות! לעבעדיק און פ־ײש איז אין מ״ן זברון דאם בילד םון ליבן אלט־טשקן ױנעזאן. נעמאםטענע שט־לע ט־יט, א םענטש, װאס א־ז דורננעדתנגק מיט צארטקײט, גוטםקײט אן א שיעור, װעל- כער אנטלױםט פון בבוד און עקםיםטירט ניט פאר דך. נאר אזא לינעד מענטש האט געקאנט אנשזײיבן אזעלכע ביכער, װי ״דעו־ שװאוצער יוננערמאנטש־ק״, ״אק נגף״, ״יאםעלע״, אײף װעלכע איך ד,אב םוארגאםן נענוג טרעק. םיהאט מיך גערױקט אױםן הא־צן לײענענױק אט ױ סענט־מענטאלע ביכער. װאם פאר א פודאר האם ־אם נוך ״יאםעלע״ געמאכט, און ניט אומזיםם איז ער באל־בט נעװארן בײ סיל םון ױ לעמר. זײער שײנע טאלאנם- פ־דע זאק האט ױנעדאן צעשױבן. און מ־טאמאל האט ער ױך צוױקנעצדגן פון שדײבן. נעוזארן פרצעם א ״נושא בלים״ -כזײן רעכטע האנט. שטענױק רוט אים, צוזאמען פארבראכמ, װענן אלץ פון מ. מ. דאל פארצײכנט דורך נחום <ס י ף) מיט י. ל. פרצן זײענױק אמאל אין װארשע, בין א־ך א־״ן באזוכן פרצן. צו מײן ־ערשטדנוננ האט ער מיך ארפנענומען דיער קאלט און נלײכ- נילט־ק. - ״א־ך מע,־ק עפעס, אז א־ד האט א פא־ררום או־ף מיר, האנ איך דך נעװענדט צז פ־צן. אדדבא, לאזט מיך הערן, א־ך בץ נר״ט םקבל־פםק דץד פ־־ן האט מ־ך אפנעמאםטן מיט א תרכדױננענתקן בליק א־ן נעלאםן געזאנט: רעדנער פון א׳ האב א־ך נעהעדם לעצםע װאך - ת .מה טיכ נעדוננענע םארםײטשוננ אויפן פם־ק: , זײער א דא ברי- םיאיז נם יחר״ - װק שבד״ אח־ם נעים וםה עם איז. הא־מאנ־ע און אתרורי, וױ אננענעם לעכקײט. דעי־׳ יפן לעבן בשלום ײױשע שד־־בעד דאו םארשט״מ, ראליצק־? א־ר ן דעם צװײטן...;,־ :אל ענכ מאכי נ־ט אײ;־, אץ :זטײט מײן נאך אלץ נ־ט אין װאם בא־: יער, א־ך ,־דים — ״א: דע,־צײלמ, נר מ־ר ענדט צו םרצ;. האט ז :־ א־ך זיך נעװ *, — ־> דנד ־נענעק, ב. האם א־ם א־בעו דע־ ש־ײבער לו־ט ור אז מאםקדע. םיהאט ער נעמוזם פא־לאזן א םםי־די האט מײנעד ל־ב ר נע- דיאבן מ־ , הענט א־ן ם־ס אױפנעקאכט ראם בלוט א־ן מיד ־ער- דצן אלץ ליק. אי־ דיאב פ העדנ־יק אזא נעםײנעם צ־טערם, געהאט יך האב מאםקװע, ,־ױםיל א׳ א־ך האב נעלעבט אין צײדט. ור ח ר״ר קאז װאם פאר א <־־כצושטײן. אבער רארט י ט־ערן רגה... נױעױקער מה רײבן צו אזא מ־ן צ־ רעױ־ :ו־םגע- מ*ר > אוינן, ער דיאט י באורזן א־ן פ־צעם האכן ז־ך ״אנט- מיט א ציטעתדיקן קול: זײן האנט און געזאגט שםרעקט כװנה שלעכטע האב דערבײ קײן ברורער ראל־צק־, איך ־נװלױק, .. מ־ד וט, נאד איך האכ נעװאלש קלאר מאכן דעם ענץ:״. :־ט נעהא י. ל. א,־; אז צערערפ װענן מײן פארן קײן אםעױקע, האבן ז־ך