Literarishe bleter · 1931-07-17 · 29 (17.7.1931) · p. Seite 560

ליטערארישע בלעםער נומ. 29 (376) ד נעיעפן אסגעבן טיר, מיר און נ*ט ק״ן אנדערן, דעם לעצטן טאג פון איר װאונדערבארער ױגנט. איך געדענכ ניט אלץ, װאס איך ד,אב איר דאמאלםט נעזאנמ. אבער נײינע .ײיד זזאבן ז־ ט־ף געדירט און טיט אפאר טעאטראלע םראזן האט זי מיר דערלויבט זנן זיין איר יעעטער;עליבטער. אײן טאג נאר, םונקמ אין אחודש ארום. און זי האט מיר באשמימט די יטעה״ דא, אין דעד זעלבער װ־י׳ע. יטטארק צעטומלט, האב איך זיך געזעגנפ מיפ איר, געק־שט די בלאסע, דא־ע, אי׳טע הענט אירע. אויםן זװױקװענם אהיים האפ נים קיין םוריע לבנה אן אויפהער געקיקט אויף מיר םיט רחמנות, אבער איך האב זיך נ־ט אומגע־ קןקם אויף איד, אזוי טיף ב־ן איך געעװן םארטאן א־ן די גע- דאנקען װעגן מיין װאונדעדבארער פרינצעםין. דער חודש ד.אט זיך געצויגן נעמאי״־יק לאנג. דאם איז געװען דער לענגםטער חודש אין מ־ין ל׳עבן. א־ך האב מ־ין צוקונםט־קער געליבםעוי צוגעזאגט זיך ניט צו זען נדט איר ביז דעם אםגעדעדטן טאג. און איך האב געהאלטן מײן ױטעױש װארט. םוף-בל-סוף איז דער טאג אנגעקימען, און דאם איז געװען דער לענגסםער טאג פרן דעם לאננן חודש. און װען עם איז ענדלעך געװארן :אבט, האב איך זיך אויםנעפוצט און מוט ניט קײן זיכערן טראט און םיט א ציטער אין הארצן האב איך ז־ך געלאזט צו דעד װילע. שוין פונדערװײטן האב איך דעדזען, אז די פענםטער זײ- נען העל באלויכטן. זײ זײנק ק״נמאל אזוי נ־ט געװען באלויבמן. דאס פ־,יל איז געװק אםן, און דעד א־ײנגאנג - םול ם־ט בלוםען... װי נאר איך בין אױ־ן א־ן שלאס, האט מען מ־ך אױינגעםירמ אין זאל. אין צװי־ פאנטאםטישע לוםמרעס האבן דארט געברענט צװ־ ל־כמ. מען האט מיר געהײסן װארטן, און א־ך האנ געװארט. אבער ק״נער אױ ניט געקימק. אמאדנע שטילקײמ האמ געהערשט א־ן דער גאנצער שמוב. אשעה צ״ט האב איך אן או־םגע־עגטער ב־ז גאר געװארמ. מעד האב א־ך ניט געקאנט או־םהאלטן, בין איך אל״ן אריין אין צימער. דארם אױ דער טיש געװק צוגעגױיט םאו־ צװ״ מיענטשן און איז געװק פול מ־ט בלוםען און םרוכטן. איך האב ױך געלאזט װײטער, דורכגעגאנגען נאך א״נעם אקלײנעם, צארט באלויכטענײס, פוםטן צ־מער. למיף בין איך צונעק־םען צו דעד ט־ר, װאס האט געםירט (איך האב עם געװאוםט• אין שלאף-צימער פון דעד פױנצעסין. צװײ אדעד דױי מאל האב איך אגגעקלאםט, אבער ניט באקומען קײן ענטםער. דאמאלם האב איך זיך אנגע- נומען םיט מוט. אגעליבטעד םיעג פאתעםן דעם עט־קעט, האב איך געטראכט. - און איך האב אן עפן געטאן ױ טיד אין בין געבליבן שטײן אויף דער שװעל. אין צ־רער זײנק אומעטום נעװען צעװארפן םרעכט־דע קל״- דער, צעװאדםן װ־ נאך אן אנפאל םון באנױטן. ם־ד הענג-ל־־כ- טעדס האבן פױ־לעך און שארף באלויכפן דאם צ־מער. און ױ פױנצעס־ן ■: ױ פױנצעסין איז געזעסן אויסגעצוינן אין אפאטע•1 אנטקעגן דעס שפיגל, אנגעטאן א־ן אײנע םון ױ װאונדערבארסמע קלײדער, װאם עכ איז מיר נאר'אױםגעקומק צו זען אין םײן לעבן. איך האב זי אחף געטאן. זי האט ניט געענטפערט. איך בין צוגעגאנגק צו איר, ױ אנגעדירט. זי האט זיך קײן ריר נים געפא;. און דאסאלפ האב איך באמערקט, אז דאס םנים אױ בײ א־ר קלײן און בלאס, אזוי װי שטענדיק, נאר אב־סל טתעדיקעד און א ביםל דערשראקענעד, װי שטענױק. איך האב אנידעתעלײגט ױ האנט אויף איר כויל, און ניט דערםילט קק ־אטעם, אנ־דעתעל״נט ױ האנט אויף א־ר האױן און ניט דעדהערמ קײן קלאםן. ױ ארעמ־ע םױנצעםין איז געשטארבן, - געשטארבן, אט אדי וױ ז• איז נעזעםן אנטקעגן שםיגל א־ן געװארמ או־ף א־ר ש״נק״ט. ױיט 560 ׳י איך האב אבער אגתנט צו טראכטן, אז ער מאכט נײע הלװאות. אבער װעד זײנק ד־ םרויק, װאס ער אנטל״ט בײ ז״ ױ טענ אויף או־סצאלן מיר? ם־ר װאלפ זיך זײער װעלן קענען א״נע םון ד־, אב־ער ,יױ קונציק און אפט א־ך פר־עג ז־ך נ־פ נאך, קאן א־ך גארנ־ט ױערגײ;. אפשר קדמפ ־עם בײ ז״ אלץ םא־ נ־ט אזו־ או־סטערל־ש, װ• בײ מיר. ״י־עדנפאלס פירט ד־ער אלט־עד ז״נ־ע חשבונות זײער ם־נקטליעך. א־ר קאנט ז־ך ניט פארשם־עלן, וױ שדעקלעך מ־ן לעבן א־ז געװארן, װען ־ער האט מ־ר מ־ט ארױק״מ םון אבאנק־ד דערקלערט, אז אין מײן רשו־, ז״נען געבליבן נאר עלף ט־עג. א־אר צ־־פ נאך דעם האכ א־ך צ• א־ס קײן א״נמאל נ־ט ג־עשר־בן. א־ך ב־ן ג־עשטאנק פאר אנסױן צו שענקק א־ם ױ עלף א־בעת־עבליב־ענ־ע ט־עג און ז־ך מ־ער נ־ט מאטערן. א־ר פא־שט״ט דאך ױ ס־בד״ נ״ן? מיט יעדן מאל א־ז מ״ן א־־פכאםן ז־ך נאך ױ םא־ ־ונגע טעג געװארן אלין פײנלעכעד און פ״נלעכער, װײל דער ח־לוק צװ־שן מײן געװ״נלעכן צו- צדשטאנד אין מי־נ־ע דױי-און-צװאנצ־ק ־אר א־ז מ־ט ױער צײם גע- װארן אלץ באױיםנױקער און גרעסעד. פון דער אנדערער ז־ט א־ז אוסמעגלעך געװען ב־צושטק; אױעמע א״נזאמע אלט־טשקע אז אן טראכט;, א־ד אםילו .יױ קאנט ײב־ע, ם׳־ן א־ן ־ י טעכ מד״נרךט ד ררי־ צדײ אד־, אפזאגן פון ־ע- י־ד געגל־סמ , ז־ן נאטיצ אײן טאג ■? ז״ן ג־ע ױנג־ער פר״ז ׳־־•; אין צו ־ונג, ז־ענט כאטש־ א־ן תעז א־ר גל־קלעך , .ע,״ ז , כאטש א• צו פא־שטײ בר־ יע־ ז־ך ג־ך ,דעט - מ״ן קרעױט או־ס לאזן ז־ך;ר ד־ טעג אבע א־ך לןאן א־ן: אל. טראבט ז־ך אײעמ: ר־ק, או־ף או־ף שט־עג: פארכאכן שץ ז״ן א־ך :אך דעם װעל טאג. -א־נצ־קן;אר א״ן־און באדערן ל־כט־קער א״ן צוס טו־ט. :אך משפט זק פאח : אלמ. ש־1 ענ־דלט־ב ק קענט א״ב־ פ־נסטער או־ף ן ל״ ױעט שר שפ־עטער טאג, און א־ר דען באכ־־־פן ױ גאנצ־ע א־מדערװא־טע ט־אגע־־ע פון ם״ן איצט־קן דעבן א״דער א־ך פאדער או־ף מײן ל־עצטן טאג... אבער ־ױען א־ך װעל א־ס ש־ן ־א אויםמאנק, װאס װ־על א־ך טאן מ־ט א־ס? עס זײנ־ען שדין אױ־עכ דר־ ־אר פ־ן ז־נט א־ך ב־ן צוס ל־עצטן מאל;עודען א־ן װ־;. דען האט שד־ן מיך דא־ט כמ־עט פאתעםן און מ־ען ,דאלט פיך דא־ט באג־עגנט װ־ א ג־עשפענסט. און דאך װיל א־ך נאך א־נמאײ האבן אגעליבטן, אדר־סטן פ־ערױקן געל־בטן. א־ך װיל אזו־ ש־טארק :אך אײנמאל דערפ־לן, װאס צ־עדטלעכקײט ה״סט. מ״ן געקנײטשם םניס קאן װ־עק :אך אמאל פױש און פארב־ק, און נ־־נ־ע ליפן קיענק צוס לעצטן םאל או־פױ־צן ״ענ־עם. מ־ג־ע נעב־עכױקע, כאןסע, צ־עקױמט־ע ־יפןו זײ װעלן :אך א״ן טאג ז~ ת־ט און ,דאױעם, װ־עלן ז״ן אזו־ א־ן-און-א״נצ־קן טאג צול־בן ײ־עצטן ג־על־בטן, צול־ב ד־ לעצט־ע ל־פן... ״אבער א־ך קאן מ־ך אבעד נ־ט באשל־סן. א־ך האב קק מוט נ־ט א־־סצובר־ענגען מ״ן לעצט־ע קל־־נ־ע מטבע פון ־עכט ל־עבן, װאס א־ז מ־ר נאך ג־עבל־בן. א־ך װײס ניט ,די אזו־ ז־ או־סצוברענגק, און דאך בר־ען איך מיפ אװילדן װילן ד־ מטב־ע אומבאדמשט או־סגיעבן...״ ײיכע, אומגײיקלעכ־ע פױנצ־עסין, ז־ האט א־־םגעהו־בן איר של״עד. ט,־עק האבן ג־ערונק םון א־דע או־גן און געסאכט סטעזשק־על־עך אױף א־ר באפוױערט פנ־ס. װ• א־־סטאקראט־ש זי האט ז־ך י־ט באמיט צ־ באה־ערשן א־ר ג־עװ״ן, האט ז• ש־ן װײטער :־ט גיעקענט רײדן. םונס גאנצן הא־צן האט ױך מ־ר דאמאלס םא־װאלט ט־־סטן ױ אײט־טשקע. און א־ך בין צדגעםאלן צו איױע םיס, - צו ױ פ־ס פיז דער צעקנױדעדטעד שדאױן-געקל-דטער אלטיטשקיעד, - און איך האב א־ר ג־עזאגט, אז א־ך װ־על זי ליב האבן שטארקעד םון ד־עס װילדסט; ג־עליבט;. מ־ט ױ צ־עדטל־עכסט־ע װערם־ער האב א־ך