Literarishe bleter · 1931-07-17 · 29 (17.7.1931) · p. Seite 554

ליטײרארישע בלעםער נוס• 29 (376) זײט 554 דעדטז אזא, זד ת ניסט געוזעןנ... א קל״ץ, נ־שפדק ײו־ל, אן איכ וזארנ-הענ־לער, אן הענדלער ם.־ן אלש א־יק א־ן נױ״יארי, םיט א זאק אויף ױ םלײצעס• דו געדענקםט? געדענקסט? - און דו, װ געדענקספ קעשענעױ און דאש געװעלבל פ.•; דײן םאפעד, דעם װאוכעדנ־ק *־ן דעד ײדשער גאס? דאן האע ניע־ ױך נישפ געתםן גלאדיא, גלאריא א־ז נאך דאן נ־־דם געוזען... כאזקע: כא.זקעו... און עפ האם ףך געהעױט א־ן צימעד א קללה אױף ײױ ג. ער א־ז אױםגעשםרונגען, אר*עהױנן ױ םויסט, און א מאך נעפ>ק אױף איר... ד האט אים געכאםט פאד ױ םלײצעמ מיט דע: קאפ א שטוים געטאן אים א־ן נדוםט,׳א־ן נאמ־ט צו םארשפ־לןן ױנע רןלות.... און עס גײען שאי־פע, שװערע ױיד צװ־עק מאן און װ־־י זי שוינט אים נישט: ״איך האנ ױך קײנמאל נ־שפ םאדדאפז... פארראטן קאן טען א םאן, םיט וזעלכן מען שלאםמ ודעלנע- גיט ױר םארגעניגן... אבער תז... שױן יארן, וד ת נ־םט אן אי־ טער קראנקער טאן... א שמאפע... ת האספ םארגעםן... ש־־ן אכצן יאר, ודי ת קוםסט נישט צו מיר..." און גלאױא תינט אים צו דאם לעצטע, װאס ער פאו־מאג״ תד גאלדער דערמאנט דעם נאמען םון דער טאנטער. און;־ רײצט זיך טוט א־ם: - אט א־ז זי אװערךעםארן. געלאזט ױך אן אלטן, קראזק;. ז־ װעט טאנצן אויך א־ן טא,. םון ױין לװ־ה, אידיאט און זי דערצײלט אים דא, אז די טאבטער איז נ־שט ױנע. זי קומט פון גא־אםען, איר געליבטןז ״ת האםט נישט באמעדקפ, װי מיר אלע לאנן, װען ת ק־שט דזשאיסן, ױין ״טאכטעדי: דאם צעברענט .גאלדעק אינגאנצן עפ הײבט ז־ך אן םא• א־ס א לעבן - א קאשםאר. ער םייניקט זיך, געםינט םאד זיך קק ארט נישט, ער װערט געטראגן װי אין אן עולם-התוד,־, און קומב אום ענדלעך אין דער פרעמד, אײנער אלײן... אט אזױ שטײף, שנײױק שילדערט ד• ױנג־ע אירענא נעמ־ דאװסקא ױ סכינה םון ױ אױםגעקוםענע גכיױם, ױ אוםק־לפ־• רעלע, אומעט־קע פארשוינען, וואם םארשװענק גױני.-אנגעקומע:ע פאדדינסטן אויף א הםק־-אוםן. נעמ־ראװסקא אױ אוםנרחםנותד־ק ז־ שו־נט נישט אירע נםשות, ד ש־נרט םון זײ ױ ה<יט, א־ן װייזטד אין זײער גאנצער העסלענקײט. עס א־ז א מין ״שמיגלארם״, :א־ םון אן אנדער, ״העכערער״ םבינה. װי דארט אױך דא, שארפע עפיזאק, שטיקער ודע וױרקלעכקײט, װאס זײנען דא און דארב; געגענן אין אן איבערגעטר־נענער םארמ איער, משמעות, אניע־ש קאן מען װעגן ױ נישט ױיק. אזוי זעען ױ אויס א־ן ױער העסי לעכקיט און סאדוז־לרעתנ״ ״תד גאלדער״ א־ז א ײױש װערק, עס גיט א שטיק ײדש< סנינד״ הגם עס איז געשױנן םראנצױדש און תרך א פר־, װאס איז װײט םון אםת-ײױשן לזבן. * +־ װילגער פארלאג כון ב. קלעצקין ־♦ א. פ. טשעכאור~ געקליבענע דעונײלונגזח, נארזמע קלזןסיעע םשעכאװ־נזןותדז 1. קארשןיגארסן״ קזמריז *ץ 4 1קסן, ״יי• <4 װ*רז< *ון ק. סקיקר.סוג2 2. ״די םײװ״, ק*םקייק *ין 4 *קםן ... . ס*2 3 םעסער װאניע, ײ*םק *ין 4 *קסן. . . . ס*2 ז .ב2 1ז1זװ316א ,סױבננזב^ו ,"זםוופץ^״ .נ1ז61ק5י ד, ױ אנצניאריקע םארנט דך שוץ. ״גאט מינעד - ,־עדט אין אים א שםים - צו װאם דארף ד עם? זי האט א נלענדנױקע הויט םון א בלאנױנע, א־דע ליםן דינק װי נלוטען, און ד םארנט זיך אין נלוס-דױטער פארנ ד די טאכטער לאשטשעט זיך צו אים. דוד גאלדער פ־לט, אז מס־י״םא חצ־ף זי װידער האבן .;עלט אויף אירע אױםנ־ענגענ־שן. אװ• איז טאקעי נײ דער ערשטעד נאגעגענ־ש - פארלאננט ד פון פאטעד א גרויםע םומע, ז• ודל םאק מיט א־ר געל־נטן קײן שפאגיע אין דער אײגענער םאשין. גישמ וױיג־קעד עגמת-נםש און פארדראם פא־שאפט גאלדע,־ן ױ נאג־עג־עניש מיט דע־ םרױ גלאױא. קין עטלעכע װערטער האנן זײ נאך נישט אױםג־עדעדט, הגם ער איז שוין דא דעם צ־דיטן טאג. עד גײט א־ײן צו דער םרו־. ױ רנעױן נרענגט זי א־ן אדדענונג, צ־ט ארױף אײף איר־ע גראנע םים די גרנגע באל- ט־פלי־עמ ,.גלא־יא דרײט אוים צו גאלדערן דאס אלטע, אנגע- שד־דט־ע פג־ם, .דאפ א־ז עגלער א־יף א פינאנ־ע,־ג־עפאדנמ-ע ט־ע- ל־עד״. - ־א־ד־, א־ך האנ ױך גאך הײנט נישט ג־עזען ק״ן םינף מינוט נישט, - האט זי געזא־.ט מיט א שטאך, - שטענױק די רא־ט;... וױ ג־עפ־נסט־, זע א־ך גוט אױם? איך ק־ש ױך גישט, מײן פגים א־ז שדן ״געםאכט״.... ד ד־ערצײלט אים, אז ז• געםט אן אלע םיטלען צו װערן ־אר. זי האט א נײעם םאםאזש;-םאכעד - א נע:ער. ז״ ז״נען ־י סאםע דעדםארענע. אלע םרױעל זײנק משוגע פון א־ם. עד םאנט אלעטען דא־, אנער ער קאםט זײער טײער... ױ טאבטער און טוטער קאגען זיך נישט אננץקן. ױ מיטעד פאדגינט נ־שט דער טאבטער א־ר ױגנט, איר דערפאלנ נײ מענער, און ױ טאנט־ער זא;ט דעט פאטעד װעגן דעד םוטער: - זי איז נאך א גדעםערע קאקאטין װי איך, און זי האט קײן פאדענטפעתני נ־שט, ד א־ז דאך שױן אלט, העסלעך, און איך:... א־ך נין *ונג, אמת דאד? <אזוי רוםט זי דעם פאטער, װען ז־ דאדף צו אים אנקומעןי. תד נאלױערן װערמ אלץ עדגער. עו־ װיערט אלץ קראנקע,־, עד וױעדט אן א־נעדיקער. ױ מת• מאנט א חשנ־ן, װאם ת קדענק קאן אפקאםטן. ״צי װאם טויג אי־ אט דער עול — א שטאדננ- ד־קער, אינעױקעד מענטש אױף אי,־ע םלײצעמ איך דארף גײ- טיק האנן, ־ער זאל נאך אפלענן א םוסצן יארי" - תםט זי אוים םיט צא־ן. :ישט נעסעד איז ױ טאנטער צו אים, זי א־ז או־ך פד־עך, פא־־א־כן, זי םא־םםט א־ם ר לעצטע חדשים און טע־.. ־עם גײט זײ נ־שט אן זײן קרענק. נלאד־א דע־ט צ־ א־ם אפן ,־דעגן זײן טױט. עד פדוװט ז־ך אםלעק: - םײן טדיט• םק מ־־ט• א־ך כץ דאך נאך נ־שט ג־עשטא־כן, דאנט זיך• האט ־עד א געשדײ ג־עטא; א־ננאנצן צ־טערנרק... ש,־דיג, הערסט, שוױיגו... אנער גלאױא, זײ; פרו־, צעלאכט דך נ״ז: - יא, יא ת נאהאלטםט דאך דײ; קאפ, ,־ד דער שטרוים אונטעק פלינל: דו װילפט נ־שט זע; :א־ג־שט, ,יױלםט נ־ט פא־- שטײ;!... נו, אלץי עדיעד פאר דיד... ־׳ האםט א נתםט-רךעכמ ט־י- עדער מײנע,־!... ת קאנםט םארכן שטארנן: זי פארלאנגט פון איפ, ער זאל זי נאװא־ענע;, יער זאל מ־אנטן, דאם עם קאן זײן פון זײ נאך ז־ן טױט. זי פאדלאננט מץ א־ט, עד זאד דאם הויז אפש־ײנן א־יף איר נאמען. נאלדעד ג״ט א־ו־ם פ.ץ ױ נלים, ער טוט א זעין מ־ט; פויםט, קערט א־נעד אויף דער פאדלאנע דעפ לאמפ םיט דעד טאץ. ״נלא־יא שרײט אױס: - חיד,!,.. ח־ד,1... הונט:... ת האםט ז־ך גארנישט געענ׳