Literarishe bleter · 1931-07-03 · 27 (3.7.1931) · p. Seite 522

ליםעראדישע בלעטער נוס. 27 (377) די םעװיליער אדנװא־ינער, וואם האבן דך איצט נרדפ ארן קל״ן, ױנ; און אי׳ט, אראיבעלאוש פאראדירן אינער ױ שמאלע נעםי׳עך. אדעש און ױיך נ-ארט און דייש איצט אין דעם אןזםוסיקן פאראד. מען פארם אין ױ ױיכםטע אױטאמאבילן, אין ױ ארעמטטע װענענער, אין געשפאנםע דראושקעמ אין אטענע קא־עט;, אױף פערד, אױף איױעלעך. אל׳ע װעניענעד זיינק דעקא־ירט און 3א> האננעז מיט ױ קאטטבאדםטע, נרײטפארכיקע שאלין, נעהאםטענע פאדהאננען, געשטיקםע טעפיכער אדער פאםירענע צאצקעמ אין *עדן װא;ן אדער אױטאמאביל געפינען דך גאנשערס מיט װײן, װעל׳כן דען ג־סט פון מױל צו םדל׳, מ־ן האנט צו האנט. ױ פנימעד ב״ אלעפען וײנען ליכטיקע. ױ ק־לות א־ן צותסן הײטערער. ױ או־ג; לאכן און טויכן אויף, פונקט װי ױ ראקעטן, װאט קנאלן אױף א־בער ױ קעפ טיט א שיטעױרנױקער ליכטיקײמ. יעדער סאד׳ נ״פאדנדיקער װאגן, װאט אױ נאועצט מיט ד אױפגעפוצטע וינ׳ גערס, ברעננט םיט דך א נײעט שטראם, א נײעם נאט פון ױ קאפלאס, ױ נאציאנאלע קורצע קופלעטן, װעלכע װ־עדן בא־׳לײט ד־ט דעב אל־׳עמײנעם ױטמישן האנט״פלעםקעױי. אנער ױ גרעםטע התפעלדת הסן ארדס ד ױיטנױקע גרו- פעס, ד• קאװא ושעראם אויף ױ פערד, בא;לײט םון וײעדע בעניא• ריטאש. ער - אין נאציאנאלן העל-שפאנישן קאםטױם, מיט דער באםברערא, דעם נױיטן ד.־ט װאויל־דנגעױש אנגיעצױנן איבער די אױנן. ױ פיס םעםט באזעצט אין ױ טרעטערס, און ר הענט נ־א־ ציעו האלטנױק דאס צײמל. הינטער איס, בײם ואטל, ויצש ויק דאסע, ױיטנױק פרױענמעסיק ױ סיס אין דער זײנג ױ מאנ- טילא ם־ט רעם הױכן קאס באצירן איר ױנגן, שײנענדיקן קאפ. איר לאנגער שפאנישער שאל פאלט שטאלין און חנעװדיק אראפ אינעד אירע אקסלען און סארדעקמ מיט זײן נאנצער לעננ און ױ .יענװאלעטע פראנזן דעם רוקן םון דעס סעדד. מוט אײן ד,אנם האלט זי ארומגענומען איר קאװאליר, ױ צװײטע איז חנעװױק םאר- ל־נט אהט איד טאלע. אלע דױי - נײדע רײשער א־ן פערד ועען אויס װי סון אײן שטיק נעגאםן, און זײנען ױ פא־קערפערוננ םי־ן נדאציע, שלאנקײט און געש־קטקײכג עכ דרענכען זיך צ.װישן עזלם און שײנען מ־ם ז״ערע מ־נ- דיק סאלו־אטן, פאלציאנטן, ט־לימער־לײט. אבעד זײ זײנען אױך נלויז א ט״ל סון ױ אנטײלנעמעד א־ן דעם •זם-טוב. אלין איז פרײ, נ־שט ױםצײפלינירמ, אומגעצװאונגק. םיאיז נאך פאר דער כדאצעם־ע. ד דא־ף ערשט אנקדמען, א־ן רער סאראד םון ױ םעװיליאנער צ־ט זיך אן אױפד,ער. אלץ נײע װעגענער, אויטאמא־ בילן און רײטער-גתפעס ציען פארנײ און גיסן דך אױין אין דעס נ־וױנױקן שטראם פון פרײר און לײכטן נעטיט. א־ן אלנעם־נע דערלײזנױקע םױיד האט אל־ן און אלעפען אתמנעכאפט. שםאט און פאדשטאט-לײם מישן דך אומנאמערקט ארמ ניששא מעד ק״ן דײנער, יהסנותױקער םעױל־אנער און א־עמער, אינטערטענ־קער טױאנער. אפנעשאםן זײנען אלע מודצות. ם׳איז :א־ דא א״ן וױלן זיך אױסצ־ולעבן. אײן שטורמישער תף לױז צו לאזן דעש גאנצן שטראס פון סענסחדינר ענעדג־ע, װעלכע דריקט באד׳אלטן שװער אױף ױ הערצעך. אט אױ א רײך-באצירטער, אסענער אױטאמאנל פאדנומען כ-ון א ױננ מײדל םיט אידע צזדי העדן נאנלייטעדמ ד - יאין ט״עין שפאנישן נאציאנאלן טראנט, ױ העוץ - אין שװאו״צע פ־עק און הויכע צילינדערס. זײ ז־צן בײדע אין די זײטן, מיט האלב-ערנסטע, האלב-שמײנלעדניקע פנימער. אנער זייעד ־וננע םענ- יאריטא אױ אין פלאקער. פון איר פרישן מױל רײסש דך פרײ איר געזאנג. ױ פינגער אירע קנאקן צו ױ נאנלײטונ:. אירע אקמלען ה״נן דך עלאסט־ש, און ר אדגן װא־סן פײעד-סנאפעס אפשר שמורעממ זי א־צט אױס ױ נאנצע נלוסשזננ אזן אוטדו, װאם םוזן אין איר סעװיליאגעד שט,־עננער הײם אונטערדױקט װערן. זײט 522 ׳י ם׳האט ז־ך נמעמ נישט נעקאנט נלױבן, װאנדערנױק איבער די שטעט און שטעטלעך םון שפאניע, אז אט ױ װאונדערלעך גזטהאדצ־קע מענטשן זאלז פא־ זײעד נאציאנאלן שפיל דװקא האנן אש ױ טאלעדאנטע, גאפטםרײנד- דעם נלונדקן אר,םז-קאםף. אז שזידעד* זיך געשאםן ױ מוראױקע, לעכע נ־רכעד זאק האנן בײ ד פדײ״ יר;עװען ז־ך צינײפפארז לעבע א־נקװ־זיצ־ע. ם־איז שװן ל־םט־קע עדע פאלקם־פאראדן מ־ט ױ לעך-העלע ־ום-טוכרקײט פ־ן ױ שװאױן- ױ ערנםט-פײערלעבע אזן טענץ פרײלעכע ל־דעד מיט ־ םאנטא םעמאנא. פינסטעדע פדאצעם־עם פון רע א״ף שױט און טױט װאדפט זיך דא־ט אױ ױ אדיגן דער מאדנעד יעמיש פון ראמאנטיזם אין טאנ-שעגלעכקײט, פין אסקע- טױב און פולנלומיקײט, פוז הלוט א.־ן װאר. דאס היטליש-םאנטאם־ טישע א ן פדאקפיש-ערדישע גײעז דארט האנט בײ האנט. א־נער ד־ :אםן אײ װענן פון שפאניע שפאצ־דט נאך הײנט דעד מדױמע- ױשער דאן קישאש נא;לײט םוז זק ניבשעדן םאנטשא פאנצא. אנעד הײנט איז א ױשיםונ אין טריאנא, א־ז אי,־ע נעםלעך און א־,־ע א״נדאױנער דינען איננאנצז פארכאפט געװארן םון דעד ק־נ- דעדשעד פדײ־ אזן גרענעצלאדער החפעלות. ד :אכט דאט ד־ א־אפנעלאזט אינער דעד פארשטאכ אזן ז• אײננעהילט א־ן אזא ידלדע־ לינט־קײט, װאם גיםט זיך צז- זאסען מיט ױ טױזנטעד לינטעד, מיש װעלנע עם זײנען נא- צ״דמ יעדעס פענסמער, יע־עד נאלקאן, יעדע עפענינג צום נאם א־ויש. עס ברענען פשוטע נאפפ-לעםפלעך, עלעקטױשע לאמפז, לינט-קאנדעלאנרעם א־ן אננעצ־נ־ענע גײפלא־טענע ג־רלאנדעס ױ איגטעױארם פון ױ ה״זעד זײנעז בלענרנד נאלױנטן אדן שײנען אפן אין גאם א־דט טיר אין םענםטער זײנען אױפגעפדאלט, ,־ד ױ הערצער און געמ־טעד פוי ױ טױאנעד אײנװאוינער, װעלכע נאלענעוץ ז״עדע שםאלע, אנער איצט רחנותױקע געסלעך. מען ז־צט אױף ױ פענסטעד־דאמען, או־ף ױ נא־׳קאנעי, אײף ױ שמאלע ט־א־טואדן, אױף ױ ױנשטאקן, ױ ס־ם אויםנעצוינן איגמ־טן נאם א,־ײן. יעדעט שטיקל לײד־קע ,זאנט אדעד נאלקא; איז נאפוצט מימ ױ םאדשיידנםטע קאל־רטע :אצײאנאלע אדן קירנלעכע םענער, נעװאנמן, קאלדרעם און שפאנישע שאל;. יעדעד האט אדױםגע- האנגען דאם שענסטע, ,דאם ער פאדםאגט. ױ לזפט איז פ־ל מים ױ פא־שײדנסטע טענער און קלאנגעז. עם שפילן גיטארעם, נ,־א- דאפאנען, שפיל-קאסטנס קאטעױנקעם איז פיאנאס װאם םען האט א־ױםגעשטעלט א־ן גאם ארויט םוז אלע זײטן טראנן זיך כאד-אין- גתפעס-געזאנגען, נאגלײט מ־ט דעט קלאפז פ־ן קאםטאניעשן, פײק- לעך אדן סאמנור־נק, ,דאם מישן זיך ארם מיט ױ ק־ל־ת פון ױ ק־נדעד א־ן ױ שד־סן אדעד ארעמם םון ז״ערע עלטעק. יערעד אײנער איז אױסנעפ־צט א־ן ױ פא־ש״דנסשע פאדנן, װאס קאנען נאד דערמאנען ױ נאציאנאלע קאל,־;. עט נל״אנצן ד־ שװארצ־ע טשוםר־נעם בײ ױ מענער, א־ן עס ם־נ־ען ז־ך ױ ,דײסע א.י; תיטע ,־רזן א־ום ױ הוינע קאמען אין ױ פױזדק נײ ד־ פ־ויען. או־ך ױ קינרעד ז״נען ארםנעפוצט װי ױ גרדםע. אט איז א נרעקעלע םײדעלע אין ר ארעםם פון איר פאטער. אםשר :אך ק״ן צװ״ יאד נישט אלט. ױ שישעדע הערעלעך אױף א־ר קעפעלע האט םען קױם נעקאנט צוזאמעננעמען אױינצוששעקן דעם;רו־םן קאט. אנער מיט ־ער גאנצער נראװודע פון ױ דעדװאקסענע ט־אנט ז־ ױ נרױםע ררטע רויז אױפן קאפ. אירע קינדערשע א״- :עלעך כ-־נקלען ב־י־ט, סונקט װ־ נײם פאטעד, װאם האלט ז־ אױף ױ הענט. פונקט װ־ נ״ ױ טו־זנםער, װאם נאלאנעדן יײ זײט;-ט,־א טואדן, װעלנע זעען איצט אױם ,־ר צדײ לעבעױקע, ש־מעױרנ- דיקע נרעגן, ױאם קלאמערן אין ז־ך אײן א פר״לעך-פליםנױק;, שױמיק-שװימענױקן טײך. דאס גיגן ױ טריאנער פארשטאט-לײט א האדציקן נרוך־־הכא