Literarishe bleter · 1931-07-03 · 27 (3.7.1931) · p. Seite 517

זײט 517 ליטערארישע בלעםער נוס. 27 (374) די סארש־ידענע דערקלעחנגק, סעםטשםעלונגען, דערןלזזראציעס סון די אנטײלנעםער. סײ די זרוניםטישע עלעמענמן און םײ ױ םאר- שטײער םון די ארנעטער׳ארגאניזאציעש זײנען נישט געװען צו׳ םרידן מים די אםשטי£־נגען און רעזאלחרעט םון דער קאגסע,־ענ־;. און יעדער אײנעד םון אט ױ צרדים האט זיך באסיט אזוי אדער אנדערש אראשצוװארםן םון זיך ױ םאראנטװארטלעבקײט םאר ױ אנגענומענע רעזאלוציעם. אט ױ אלע דערקלעתנגען און םעםט׳ שטעלונגק ױנען זײעד אינטערעםאנט, װײל אין ױ דױקט זיך אוים ױ גאנצע םײנונגם־םאדשיידנקײם, ױ אלע םתידות צװישן ױ אנטײל־• נעסער םון דער קאנניערעג־ן. עם איז געװען םון אנהײב אן א נאיװעד טתיפ אײסצוזאםלען םארשטײער סון םא־שײדענע קעגנזעצלעגע ד־כ׳ טונגען און װעלן םארנינדן זײ און נאהעפטן םא־ אײן ארנעט, םאד אײנע לאזונגען. םען דארף דאנקנא־ זײן ױ צונױםשטעלעד םון בוך םאר דעם רעםעראט םי; מד״תיהו מ־זעם, װעג; דער ײױ׳ ױשער שםראך, װאש א־ז דא אםגעדדוקט א־; זײ; םו׳ לער גר־־ם. דער רעםעראט האט געהאט אויף דעד קאנםע־ענ־; א גת־ס דערםאלג, מען האט א־ם א־יםגעהעדט מ־ט א שטא־קן א־גט־ערעס, און י. ל. םרץ האט גל״ך געמאבט א םארשליג, מען זאל דעם תםעראט ארױסגעבן א־ן א נאזונדע־ בוך, - און דאס האט געזאלט זײן דעד אנה־־נ םו; דער אדױעענע־־שעד א״־נעמ םון דער נײ׳אויסנעװײלטער עקזעק־ם־װ. און עס אױ א־נ׳ םערעסאנט, װאס דער נאשלום םון דער טשעדנאליצער קאנסערענץ איז ערשט א־צט, אין 23 יאד ארום, אוי*עםירט געװאר; תרך דעם ײױשן ודסנשאםמלעבן א־נםטיטוט אין ,־ױלנע. נאך א נא- װײז װענן ױ צוזאמענהאנגען צוױשן דער ערשטער ״ױשער שס־אך׳ קאנםערענץ אין טשערנאװיץ טיט דער או־נעט םון יװא אין װילנע. כיט ױ םארשײדענע או־מיקלען, - שאדםע, קתגעתשע און אױך נא־־ײסטעדטע, אנטציקטע - װאס האנן דך געדתקט נאך דער קאנסערענץ אין דער ײױשער םרעסע או־ף םאדשידענע שםראבן װעגן דעד קאנםערענץ און נע־קר װעגן ױ רעזאלוציעס - ענױקט זיך דאם אינטערעסאנםע בוך. תר יװא האט געטאן א װ־נט־קע ארבעט, װאס ער האט ארו־סגעגענן דאס תרק אלע םרײנט פון ״ד־שן װארט תל/ גע,ק און מימ א־נטעתם לייענען דאס נוך, װאט תקט אויף אן אינ׳ טערעסאגט נלאם געש־נםע םון אונזער נאענט־עד םאדגאנגעגהײט. , — װילנשר פארלאג פון 3. קלעצקין — י שוין דערשינען: הענדי םאדד מײז לעבז אוז מײנע אויפטוען םון ענגליש — קאליא טעפער. 1 אינהאלס די םודרת סון םײן חדר, — רי ■רןדרקגיע הײבט ייך *[.—ם**'נען *ון םענטסן.—נלײן הוי,סווױעע.-די ערעסע | סריס.— װ?ס *יך נין וערג*נגען *ין דעי •'*װקעיע. — וןם ן [ געשעסם הײנם ,ן *ו גײן.— דער םע־*ר םון וער פוםין. — | [ *רגעסס-לוץ• — ס*רװ*ס וןל םען ניסס ססענדיק סוןכן נוםע | נעעעםסן!—געלם *ון םהורה•—געלס-םיר*ן *וער װערקעץג.— ן י עוליב װ*ס ז*ל פען וײן *רעםז — סר*קם*ר *ון עלעקסרי• ן *יסעס *ין דער ל*נוװירסם*סם.—*ולינ װ*ס *דקה! — *ײונ• [ ב*נען—*ױף סםרשײוענע סעםעס• | | דאס בוך איז םארשפרײט געװארן אין םארשײדענע שפראכן 1 | אין םילןןנען עקזעמפלארן. •— פרײז —.ך גילדן נישט׳דבערע טריפ םון די, װעלכע האבן גענומען ט־דמען װעגן א צונויםםאר. פאר ױ אלײן איז נאך נישט גענ־ג קלןנ־ נעװען, תר עס דארף דך צונױםםארן, װאוהין און צוליב װעלבע קאנ־ קרעמע אױםגאבן. ױ אידעע האט נאך נעשתבט אין תד דוםמן, זי האט ערשט אגגעהדבן אױפצונעמען אױף זיך סלײש און בלומ. שםעטער קומק ױ אײנלאתנגען. און אט קוםען ױ ערשטע אם- תפן אין תר סרעסע: יא׳נײן, מען איז עםעס נישט זיכער, מען האט מורא זיץ םאר, און טען קאן אױך נ־שט א־דסטי-עטן קעגן. און אט לךמען ת םעכנישע הבנ־ת, תלבע תק געםאבט אײליק, גישט מיט קיץ א־בעתק׳םעסטער סיסםעם. איער דאך האט תר געדאנק אין אלגעמײן אימםאנירט, געתקט האםענונגען, ע־ רעגט אן. תגט אױף און טען ם>גיט אץ מען קימט צד דער קאנםע־ רענץ. וױ מחותנים צו א גרױםער משםחה׳םײערונג. א גרױסער קאםיטל צו אט תר ערשטער אםט״לונג א־ז ,ת ס־עסע צו תר עםענונג־־. ת צוגרםשטעלער םון דעם בוך האבן דא גענראבמ גאנצע ארם־קלען און ארך גױסעת אױס־ צוגי םון תם, װאס ױ ײױשע ס־עסע א־ן אטעריקע, אין געתזע־ נעם תסלאנה, אין נאליציע האט געשרנן ־צו תר עסעניגג פון דער קאנםעתגץ־. װי געזאגט, האנ; ױ צונױםשטעלעך םון בוך געהאט גרויסע שװע׳ ױקײטן בײס שאםן תם םולן, םולשטענױקן בא-נט םון תד קאנ־ םעתנץ, װײל ױ םראםאקאלן זײנק םארלאק געגאנגען. םק האט געםוזם םון שט־קלעך־נרעקלעך, םון ױ םא־ש״דענע נאױבטן א־ן ױ צײטונגען אױםשטעלן אגאנצע זאך. אסילו תר צעטל םון ױ אנטײלנעמעד איז נישם אזױ גרינג געװען צונויםצושטעלן. עס האבן זיך באטײליקט אין תר קאנםערענץ אס5 םעו־זאן, אויסער געסט און צישויער. צװישן ױ װיבטיקםטע טוער און שרײנער ױנען געװען: שלום אש, ז־׳ד נתן ניתנוים, ז״ד חײם זשיטלאװסקי, לײבל טױבעש, ל. כאואנאװיטש *בתריאל), מתתיהו מיזעס, ד,. ד. נאטבעדג, נח םרי׳ לוצקי, י. ל. סרץ, אםתר סרומקץ, אברהם ױיזען א״אנד. תר פייערדיקעד םלאן םון תר שםראך׳קאנםעתנץ איז גע׳ תן אויסגעארבעט און םונאנתתעשיקט צו ױ אײנגעלאתנע און צו ױ תלעגאט;. אבער אויף תר קאגםעתנץ האט דך ארויםגע׳ װיזן, אז ױ ס״גינגם־םארשײתהײטן, תלכע הערשן צװישן ױ ת׳ לעגאמן, ױנען ױעד גרוים, ױ װיבוחים ארום ױ ױער וױכטיקע םראגן האבן אתקנעװמק םיל צײט, אזױ, אז םאר ױ אלע םחזגן, תלכע ױנען. געשטאנען אייף תד טאג׳ארדעװנג, איז שוין נישט סארבליבן קיץ צײמ. האבן תױבעד אײניקע תלעגאטן אדויםגע׳ זױזן אומצוםרידנקײפ מיט תר איבעט סון תד קאנםערענץ, תלבע םאטערט אומדסמ עײט אױף גלאט־םראגן און קומט נישט צו ױ םונקטן, תלכע עס אױ נײטיק צו באטראכםן. אבער עס איז יתר וױכטיק געתן אװעקצושמעלן םאר תר עםנטלעכקײם שראבלעתן פון ײױשער קולטור און אתיםרוםן אין תר ברײטעד עםנטלעבקײט און אין תי םתטע תס אינטעתם צו ױ. עס איז תדיבער געתן םארשטענדלעך, װאט מק האט דך נישט געהאלטן שטתנג בײ תר אגגערערי&ער טאג-ארדענונג. דאם אתרכױידן דך איז אױך נעתן אזוי װיכמיק װי ױ םרוקענע באשלוםן. אץ תם ביך תרן געבראבט ױ גענויע סארהאנדלונגען םון תר םאר-קאנםעתנץ, תלכע האמ באדארםט אויסא־בעטן תם גאנג םין תר קאנסעתנץ. תרנאך קוטען באריבטן םון די צען קאנםערענץ׳זיצונגק, עם תרן געבראכט אייםצוגן םון ױ תםעראטן און םון ױ תבאמן, װעלכע האבן ךך אתם די תםעראטן אנטוױקלמ. בעיקר זײנען אינטעתסאנם די תבאטן ארום תד םראגע םון דער נאעיאואלער שםראך בײ ײדן, - ױ םראגע, װאס האט אתיסגעדוםן הײם בלוט אויף תר קאנםעדענץ, שיר נישמ געשםאלטן און אױפ־ געױםן ד. אץ בוך ױנען געבראכט ױ אםקלאננק םון תר קאנטעתנץ,