Literarishe bleter · 1931-06-26 · 26 (26.6.1931) · p. Seite 507

5^\£א .א.£.ק 8ט.01 .א.£.ק 5£1וםטו¥ 1£־ו7 ״זס פ.ע.נ.-נייס פון דעם יידישן פע״ן־קלוב ווארשע, ווילנע, ניו־יארק £ א 0 \ ,׳\\^5)1*'\ 19 3 1 ווארשע, יוני דער אינטערנאציאנאלער פע״ן-קאננרעם אין האלאנד אפגעהאייטן נעװארן. סק ױ:ם דך אױף אס6צ-סס3 אנש״לנעמער. פון פראנלךיך אל״; האנן זיך געמאלק 30 םיטכל־דער, שטארק פאדטראטן װעלן אויך זק ױימשלאנר און ענגלאנר, צוױשן ־י עק־געםט װעלן זיך נעםינען דזשאן :אים״ארמי, מים־ם דאוםא;* םקאט <די גדינדעױן פון פע״ן>, ש־׳ום אש, יאקא: װאםערמאן, טא״ מאם מאן, זשאריש דיהאמער1, לוידזשי פידאנדעלא, פיליפ־מלעד א"א. די ײדישע פארשטײערשאפט אויפן *ו אינטערנ. פעץ־קאנגרעם דאם ארםטעידאמער בױרא האט םאריעטן װי אן ע־ן גאםמ דעם עק-מיטגליד פון אינטערנאצ. פע״ן-קלוב און ערן־פארזיצעד פון ײדײגק פע״ן־לדוב שדיום אש. די דרײ יױשע םע״ן־קליובן אין נױ־יאדק, װארשע און װ־ינע האב; אױםגעדל־בן פאר דעלעגאטן: ױםף אפאטאשו, ריר מ־:אל װײנעדט, זלמן ױיזען. אחו־ן ױ דעלעגאטן האבן בדעה צו םארן צום קאנגרעם װי געםט נהרן מ״זיל <װא־״י.זע>, םימה שאליט <װילנע>. באריכט װעגן דער ײדישער ליטעראטור צום או אינטערנ. פע״ן־קאנגרעם םארן אלגעכיינעם באױכט, װאס װערט צוגעגױיט צום קאנ־ גרעם חרך דעם גענעראל־סעק־עטא־ םון דער אינטערנאציאגא־ לער םע״ן-פעדעראציע, האט ח צענטדאל־םארװאלטונג פו; ־ידישן פע״ן-קלוב צוגע׳נזיקט קײן לאנדאן אן אויםםירלזמן באױבט אין רעדט ארום ױ טעט־קײט ם־ן דר״ ײד־שע פע״ןיגרופעם (.װאד־טע, װיי־ נע, נױ״יארק>, די װילנער באראטונג פון ־אנואד ה״י, און אנט־ האלט ױ רשימה פון ױ װ־נטיקםטע ב־:ער, װאם ז״נען א־ן ־1עצטן ־אר ארוים איל יױ־יש, װי אויך ױ ניבער, װאם זײנק איבעדגעזעצט גע- װארן אויף ײדיש אדער םוז ײדיש. אחוץ דעם האט ױ צ״ם זיך געװענדפ צום קאנגױעס־בױױא, אז אנשטאט רי אין טאגארדענונג םאראויעעזעענע 5 :אריבטן פ.ץ ױ ־1יטעראטוח זאלן אין הםבם םיט דעם מנהג ם־ן לעצט; קאנ־ ג,־עם אפגעגענן װערן באריכטן םון סז ליטעראטורן, און צוױש; ז״ או־ך - םון דער ״ױשער. דער \.ז אינטעתאציאנאלעד פע״ן-קאנג־עם קומט פאר א־ן ױ טעג םון 21 ניז 26 ױני אין ד,אאג און אמםטעדדאם. אויםן טאג־ארדענונג ם־ן לןאנג־עם שטײט: 1> באױכט פו; גענע־אל־םעקרעשאר הערמאן אולד, 2> רעםעראט װעגן נײעם .־ע־ גולאמץ םו; דער םע״ן־םעדעראציע, געד,אלטן דורך דעם מיטגליד פון דער םראנצויזישער דעלעגאציע בענזשאמין ק־עמיע, ס רע־ םעראט װעגן דעפ לישעראטור-פרײז םון דער םע״ן־םעדעראציע, ג־ע- האלטן דו־־ דעם מיטגליד םון דעד ד״טשעד דעלעגאציע, האנם ללים. סבאױכטן םון 6 דעלעגאציעס װעגן דעם םצב םון ױערע ״ל־- טעראט־רן און אינערזעצונגען אין זײע,־ע שפראכן. 5> םאדשלאגן םון פאדשײדענע צענטערם.־ דער ,יםטאנישער צענטער לײגט םאו־, דער קאנירעס זאל אנ- נעמעץ א באשלוק אז עס איז געװא־נטשן, אלע צענטרען פון פע״;, בםדט ױ צענמרען םון ױ קלײנע פעלקער זאלן ־עדעם ־אר פאר־ ט״לן בעתן םע״ן-קאנגרעס בױלעט־נען װעג; דער ליטעראױשעד טע- ט־ק״ט אין זײערע לענדער א־ן אײנער םון ױ הו־פט־שפראכן. דער ענגלישער צעגשער טראגט אריץ ארעזאלוצ״ע ננגע דע,־ טאלעראנטער באצױנג מצד ױ רעגיתנגק צו ױ םאל־ט־שע א־ן רעליגיעזע ארעםטירטע. דער אונגארישעד קלוב לײגט םאר, אז דעןר קומענױקער קאנגרעם א־ן יא־ 1932 זאל פארקומען אין בודאםעשט. אויך דער ײדישעד םע״ן-קלונ האט בדעה אױינצוטו־אגן א ,־עזאלוציע װעגן דעם עםנטלעך־רעכטלעכן גלײכשטעלן ױ קולטורן פון ױ שםראד-מ־נדערהײמן. אין םראגראם םון קאנגרעם גײען אױ־ן אח־־ן ױ דױ־ אפי• ציעלע ויצונגען: א באגױםונגם־אװנט און אלונטש םון האלענױשן פע״ן־קלוב, קנלז-םניפ םון דעד האלענױשער רעגירונג, שטאט׳ פארװאלטונגען פו; האאג, ראטעדדאם, אמםטעדדאם, טעאטער׳פא־• שטעלונג, נאזוך שון דער בילדער-גאלעױע, מוזײ און שלום־םאלאץ אין האאג, שמאט און האםן אין ראטערדאם, אמםטעדדאם, שעװע־ נינגען, אינול מארקן, םארשײדענע אויסםלוגן אויף שיםן און אויטאם. װי דאם-קאנגדעם-נױרא אינםאדמירט אונז או־ף אונזעד אנ פרעג םאי ױ ײױשע ״םע״ן-נײס״, רעכנט מען, אז דער הײאדיקער קאנגרעם װעט ױן דער גרעםטער םון אלע, װאם זײנען ניז איצט די ײדישע שולן און דער ײדישער פע״ז־-קלוב פאדבײג״; םיט שטילשװתן אזא שדיט, װאם צ־לט א־ן םאמע הארץ םון ־יױש״ שולװעזן״. ״ױ שול א״נ ם־ן ש. פרוג א־ז אײנע םון ד־ עז^טםטע װעלט־ לעכע ײדישע םאלקםשולן, װאם זײנען אויעעבו־ט געװא־ן רורך ־ער שװעדער אפערװ־ל־קעד אנשטרעגגונג פו; ר־ בױ־טע ״ר־שע פאלקססאםן, און געניסן נאך עד-הױם נ־שט םון םלוכה־א־נטער־ שטיצונ״ דער לעדער־םעמ־נאר איז דער א״נצ־קעד אנשטסײט אץ שו־ל;, װאם ב־ל־עט או־ם לערעד פאר ױעם װעלטלעכן ".רי־עץ מ־ט דער ״ױשער לערנשפראך״. ״דער ״דישער םע״ן-קלוב שראטעםט־רט דער־בעד װ־ צום שארפםטן קעגן דער דאנדלונג ם־ן דער ,־דלנעד שולמאכט, װאס האט ארויסגעתפן א פארשםענדלעכע םארביטערונג ב״ ױ שר״נ־ אין צוזאמענהאנג םיטן שליםן ױ םאלקםשול או־פן נאמען םו; ש. םרוג און אװעקנעטען ױ קאנצעסיע בײם ײדיעץ לערער־םע- מינא1י אין װילנע, האט דער װילנעד ײדישער םע״ן־קלוב באשלאםן צו רוםן אקאנפערענץ מיט דעך םוילישער אינטעליגענץ ארן װענק זיך צו דער צענטראל-םארװאלטונג םון דעם ײױשן פע״ן-קלו:. אויף אזיצונג םון צ״ם דעם 7 מאי אין װארשע, א־ן װעלכער עם האנן זיך אהוץ ױ װארשעװעך- מיטגלידער םון צ״ם נאט״ליקט או־ך י. אפאטאיןד <נױ־יארק>, ז. ױיזען, מ. שאליט (וױלנע>, א־ז באשלאםן געװאק צו דעלעניק קײן װילנע ד״ר מ. וױיכערט און םיא־ז אנגע־ נוטען געװאק אם ױ רעזאלוציע: ״וױ אן א־נםמ־טוציע, װאס א־ז באתםן צו שטק או־ף דער װאך םון דער ״ױשער קולטור, קאן דעד ײדישער םע״ן־קלונ נישט