Literarishe bleter · 1931-05-19 · 25 (19.5.1931) · p. Seite 484

ליטערארישע בלעםעד נרם• 25 (372) זײט 484 נ פ ת ל י ־ ה ע ר ץ ק א ן פ א נ א י ט א י ס ט ר א ט י צוױיפלוננ, פרענמ םאנאלט דעם פעטער יאנע װעגן אמ די אומ׳ םאר׳נ-טענדלעכע װערטער. ער דרםט איפ קויפן א םרעמדװעו־טע,־' נוך, און דאס װעמ אים אלין אויםדעקן. םון איצט אן בלײין ז־נע איינציקע םר״נד דאם םרעמדװערטער• בוך און דער פעםעד יאנע, ודעלכן ער האט אזױ װאונדעדבאר גע- יטילדערט א•; זיין אױטא״ביאי״־אםישן ראמא;: ״פארגאננענה״ט און צ־קונפטי־. איםטראט• קאן דא לאננ ניט נל״בן. דער אומדו האט גע- טדיבן א־ן דעד װעלט אױין. ױין מאמע ארוםענעדין און ז״ן טאטע אגו״ך, - אט די צװ״ םאדטיידענע כאראקטעדן, דעד א״ביק-רולאזער און םון דעד אנ- דערער ז״ט אייביק-נעזעצטעד כאראקטער. א•; א־ם א־ז עם פא־- א״ניקט - דאם באםיאק״ט־רוםעני־טע, נעל״טעדט דורך דער קלאר- ק״ט פונם נדיכ״טן אינטעלעקט און פאדם״נעידט ־ דודך דער א״דל- ק״ט פונם דיכםעדישן נעםיל. םיקומען איצט אן •ארן פון ארבעט און װאנלענ״טן א־יעדז א,~ענט. נײטטא א״ן אדבעט, װאם עד זאר׳ נ״טט האבן נעטאן, ל ע ב נ ם ־ ו ו ע ג א•; בראילא ב״ ז״ ברענן״ םון דעם בלױען דונא•, װאם פל־סט א־נטעד אנאך ביו־ערן ה־מל, א־ז נ־דטטאנען א־םטדאט־ש וױג. םון א־■;;־ט דאם קל״נע דעדפעלע, צו װעלכן ט־פ־ק ־צװ״ ־1אננע װענן ם־ט אר״־װ-םנעקא״כטע ה״זלעך, װאם זעען םונװ״טנס או־ם װי צע- װארםענע ק־נ־ע־׳כזפ־לעכלעך, א־ן פון דער אנדערער ז״ט — דאם ״.״טעדע װעלדל, װ• דאכ צע־ױלדעװעטע בעדדל םון אקאצאפ, און א•; ־ער מיט - דעד בלױער דונא': ם־נ״ען ארום אםך דענענדעם ב״ ד• א״נװאױנער םון אט ר• ד־זלעך, .װאם ז״נען ם״טערם. מען דעחנ״לט ז״ לענענדעם און מען װ״םט אל״ן נ״טט םון װאנען טען קאן ז״. ״נע עו״טטע םכ־בה האט א־םטראט• פא־בדאכ ק״ן א״ן עבודה-זרד״ צו װעלכער איםט,־אט• זאל נ־ט האבן גע־ ד-נט. און דע״צו נ״טט דערעםן, נ״טט ־עו״טלאםן און נאך אזו־נע זאכן, ײאם עכ לעבן איבעד מענטװק, װאם דער ה־מל א־ז ז״ער ראך און דעד פ״םט ז״ער צוקאםנם. נאך אי׳אנגער צ״ט פון װאנלענ״טן קומט עד צװ״ק ק״ן רומענ־ע, וױ ער פארנעמט ױך םימ אױםםא־טען הױױם, און א־ז נל״כצייטיק םעקדעטאר פונס פאראק םון ױ םארט״ארבעטער. ס־ברעכט או־ם א־טטױיק, א־טטראט־ איז דער אנפ־רער. דעד ־טטר״ק רערט פארטפ־לט, א-םטראט• •טד״בט אן ז״ן ערשטן ארטיקל, װאם האט נרוים דערפאלג. עד װערט אן אננעל״נטער נאםט א־ן דער דומענ״טער םרעפע. צול־ב םאל־ט״טע טעמים מוז ער םא־לאזן דאם לאנד, ער פארקויפט די הױיים און םארט אװעק ק״ן פא־־ז. דאם ט;ל טױ־בק אהיז. און אהער. מ־מוז אפנ־ם דורכנ״ן אלע ניהנוממ כױ צו װעדן נעל״טערמ... אננעקומען ק״ן םאױז, פאױטםארט ער ױך א-ן א בױדעם-יטטיבל םיט װערק פון פדאנצו־זישע קלאםיקער, װאם ער האט פאו״טאםט ױך. אבער ער האט נישט מ־ט װאם צו צאי1; ױדה-נעלט און,װאם צו עםן, נ״ט עד וױדער זוכן ארבעט. •טפארט עפעם אפ און קןיפט ױך א םאטאנראפ״טץ אפאראט, און לאזט ױך קק א־טאליע. אױםן װעג װערמ ער •טװער געפריװט פון כלערל״ צױה, ער מאכט אפך אדורך און םאלט אר״ן א•; טיפער םארצװ״םלוננ. רךן אנדער אױסװעג איז נ״טטא - זעלבסממאדד. א*ן לעצטן מאמענט ׳טר״בט ער אבױװ צו ראמען ראלאן. דער םדיװ איז א דין- וח־טבון םאר זיך און װידוי פאר •ענעם... ער באנ״ט זעלבםטמארד; דער בו״װ קומט צוױק - אשלעכטעד אדרעמ - און טרעפט ז״ז יטד״בעד אין גסיםה. איםטראט• װערמ נעראמעװעט, דער ױרעקטאר םון שפ־טאל יט־קט אפ תם בריװ אױם; ױכטיקן אדרעס, דאמען ראלאן דע־קענם מיט ױץ טיםן און װ״טן קוק דעם שדייבעד פ־נם בױװ. ער קרו־נט א־ם מיטן נאמען: ״דער גאררן םון באלקאן״; עד שר״בט צ• א־ם: דו ,װעםט שד־בן און דו מױט שױיבן... (ס ו ף ק ו מ ם) כ וון ,־אמאנט־ק פון דער נעננט יעד נשמה פון קינד. אפעטער, אפױער, האט נעװאױנט א•; אדארף ׳ט פון ב־א־לא. ב־ א־ם האט א־םטראט• פארבראבט א פון ז״נע ק־נדער-־אדן און דא האט עד ױך יאקענט מיטן •1 -<־ו• ־1'?"־■י י * -'< יע ן א־ר נעליבט א■־״;. ז״ז מאמע ״'* •יך•* —,י פלענם אפטראנן ױ רעש ק״ן נרויםע ־ערפאלנן. נ־ך מאטעו״עלע לאנע האט ״ך שטאדק ך א פאנא צ״עז וש א■ ע ל״נע מאכ ־אנק ־וי נ־טע מאמע האט ױך א*בע,־נעא־בעט, א- נ־ננ־קע כאר״א־ םא־ע־נז ••••••**• ױ•*■• א־ר נעליבט קינד א״־ן צו םארױנען. ׳״ נערא״נט א•; דער ״ױשער נאם, א־ם• דער ״שבה•;,״׳־, און דאם;עלט, װאם ער האט עד אפנעגעבן ז״ן מ־טער. און נאך אפדנםה נעװא־ן א•׳ א-ן ירא־״א האכן ־אט־ א־ז ־ארכ־ נעװען בױװ־שר״בן. פארל־בטע פאדלעך, .װאם ,האבן שט נעקענט שו־״בן, האבן צװ א־ם נעװאנדערט, ער זא־1 ז״ שד״בן ״,־. א•; דע־ ערשטער צ״ט האבן ז״ערע בױװ נעהאט נרױם רער־ יהאט, האט ער •!■•ן. אבע נעװאק םו; ז״נע ״קונים״ א•׳ דער או; פאד א״• ערנאך װעו , ,װ״נ־קעד, ב־ז ז״ האבן א־ננאנצן אױפנעהעדט קרכ״גן. ״ ט,״״ װעױ א־מפאדשטענדלעך פאר ױ אדרעס־רטע, צופ•״ ״•ט״נ־אט־ר און םאעױע פארמאגן ז״. ױ מוטער;•ט אים אפ א•; אשענק פא־ א דער״אננער. עם ה״בט ױך אן אנ״ קאפיטל א■ א-םט־אט-ם לעכן. ע־ אדבעט אםופצן שעה אטאנ א•; לעבט מ־מ דעד האפענונג, אז יא־1־ ,װעט װעדן צװעלף ב״נאכט, װעט עד קע־ נען ב״״בן א״״; מ־ט ז״נע ביבעד, תרד״״פט פון פראנצ״ױשע און דום־שע אױטאר;. איער ־א שטויםט ױך ־אם קינד אן אױף אסך װערטער און א״םדרוקן. .װאם עד םאדשם״ט ױי נ־ט. װאם מוט מען? װעמען פרענן? דער יאלעבאם טאר נ־ט װיסן, אז ער ל״ענט ב״- נאעט ײד •איד אי• ♦*יייײ א****•^ ער ד.אט איט מדץ אמאד געמ־עגט, װאס עד מיט דורך די זען ער ד.אט א־ם ב־טאנ דערטאפט שט״ענױק שי׳אפן.; די אלע מענטשן פון שענק, ,װאם מוען א־ם אן נע• ׳;, איז דארטן געװען אקוכער, אב־יך, װאם באצימ ױך צװ אים ז״ער פאטערלעך. א*ז א־ן אמאמענט פון שטארקער פאר• א הױ;