Literarishe bleter · 1931-05-01 · 24 (1.5.1931) · p. Seite 469

4*>9 ־קן ליטערארישע בלעטער נו:*. 24 (371) בו׳,-״״,- וו/בלט^ל־ט/בראט^ד ו■■■■■■■■■■■■■י■■^]■^ו■יי■י■■יי■■■■^■י■■■■^^^^^^^■י■■יי װאם לײענט מען אין טשעכאסלאװאקײ? ד ״לודאדע נאל־נ־״ ד,אי; א־גאנ־דדה אן אנקעהע צל־שן ־־ ט־״־ענ־־עע א־נטעלעקפועלע זדעכן ד א־נטערעסאנטסטע י־נעד *ײ לעצטן ־א־. ס־ן ד אדסלענד־טע ־פדפט־טטעלעױ ז־נען ד בא׳ ל־בפסטע אנדרע םארועל, רעמאדק. דדגאטעל, ם־נק־עד לדב אין ססעפאן צר״כ. די עלטסטע צײטוגג ד עלמסמע צ״ט־נ־. פון דער דעלט א־ז דע־־צ־נען א־ן בי:ע אנאנה־־ב ׳״■זמן ־ארוצנדערט. אין סארמאט פון א קל״ן ב־בעלע, <1 ז״טייעך אלע מא־... א בוך װעגן בראנדעסן ד דענ־־טע שדיםם־טטעלעדן געדטתד ח־נג ראמ ארו־סגעגעבן א בוך ודעגן געא־ג בדאננדעס. דאס בוך אנטראלט נ״ע א״נצלר״טן פון בראנדעםעס לעבן און שאסן. די טשעכישע צענזור ד צענזוד א־ן ס־א; ראט סארבאטן או־ססצוס־רן פדדר־ך רא־סס באקאנטע שט־ק ״צ־אנקאל־". א־ן צוזאמענראנג דערט־ט ראט דער טשעבישער שדםמשטעלער־סאדבאג־ א־גאנ־ױ־ט אס־א׳ טעסט״אקצ־ע. מאלער * םטאטיםטיק י סארטאגט ו.2 טו־זנט ״נ־קטע שטאטן - ■־־ צ ט־־זנמ. םעסטגעשטעלט, אז םראנק־״ך שלאנד — ו.ו ט־־זנט, םאדא ־ך, אונגארן און ־אםאן - צו טיראט מאלער, ד־ג טו־זנט, עסמו דער נאבל־פרײז ־עדע םון ד ם־נף נאנליפר״זן וזעלן א־ן ר״נט־קן יאר בא• טדעפן צו 177,200 שוועדשע קראנען - דער לעבנםװערט פון דער דיכטונג דער ד־טשעד ל־טעדאר־שעד זשורנאל ״דעד ב־בע־׳ראו־ב״ האט א־־נגעארדנט אן אנקעמע ־צוד־שן ד ל״ענער א. ר. ט. ״צ־ ראט נאך ר״נט ראס ל־דשע גע־־בט א לעבנסדערט?־ פאשיםטישע ליטעראטור ד םא־שםמשע רעג־רנג אין א־מאליע ראצ באשענקט ם־ט ס״ מו־זנט ליר דעט באקאנטן א־טאל־ענ־שן שדםטשמעלעד מא- ד־א קארלו םאר ז״ן ראמאן א. נ. ״רער םאש־םט״. דאס בוך א־ז א לו־ב־נעזאנג םאר מוסאל־נ־ן אזן דעס םאש־ס־ ט־שן רעזשים. אן אפערע ״טורקםיב״ דעד ד״טשער ש״־םםשםעלער בעדמ ב־עבט און רער מוזי־ קער עהאנב א״זלער ראבל סאדםאסט אן אםע־ע א־יםן םאן םון ד םאקכן ארוס ב־־ע; ד בא־״טטע טורקעסטאנער באן. לי באקאנמ א־ז אױף דער טעםע םאראן שו־ן אגלענצנדקער טאװעט־שער ם־י׳ס, װאס טראגט אויך דעם זעלבן נאםען. אינטערנאציאנאלער ליטעראטן־ קאנגרעם א־ן םאדז א־ז פארנעקומען אן א־נטערנאצ־אנאלער קאנ• גרעס םון ליטעראטן, צונרםגעריסן דרך וע־ פראגצו זישע־ שד־םט־ שטעלער-געזעלשאםמ, װעלבע ראט ז־ך גענ־טען ד־ א־נ־צ״אט־ד צד פארא״ג־קן ד שדםפשמעלעד פ־ן דער גארער ,דעלמ. תד ד״משעד דעלענאמ ר״גדך מאן א־ז ארבגעקל־בן גע• דא־ן אלס צו־צ־ע־םארזיצעד פונט קאנגרעט. א־ן ז״ן ,״ע־ע ראט עד צודש; אנדעק געזאנט: ״א־ך בין גל־קלעך, װאס א־ך קק דעםרעזענטידן ד בעד• ל־נעד אקאדעמ־ע אױף דעס קאנגרעס, אײ־ דעלבן םינעמען אנ- ט״ל אלע םעלקער ודרך ז־יערע לימעראר־שע קאדפאראציעס. א־ך ראף. אז יג״ף תש װעג סון אינטערנאצ״אנאלע־ צוזאםענארבעט װעכ ם־ק תס שדפטשטעלער קענען פארז־בעדן מעד רענט א־ן םא־בעסעדן ז״נע לעבנם-באדנגוגגען. א־ך בין אױך;ל־קלעך דעדמ־מ, װאס מיר ראבן ױך דא אלע צ־נױסגעקליבן און באד״זן אזו־-ארוס אונזעת שטתבונגען צ־ו געם״נזאמער ארבעט״. דאםטזןיעװםקי װעגן פושקינען ד. נ. לדבימאד האט םארעםנטלעבט לעצטנס ז״נע זבדנו־ דענן ראסטאיעדסקיס באדטטער רעדע, װאס ער האמ א־ן יאר סא<1 נעראלמן בער״ ד פושק־ן-פ״ערונגען א־ן םאשקדע. כאדאקטעדױתדק טאטיאנען, ראט דאסטאיעדסק־ אונטערנע־ שטראבן, אז אס תר מ־פ ש״נע םרו־ א־ז שו־ן טער נ־שט אדז־ס־ כעט,־עטן א־ן תר שםעמערדקער דסישער ליטעראםור. ראסטא־ יעדסק• ראט ז־ך א װיילע םא־טראבמ אדן צדגעגעבן: ״נ־שט רע׳ בענענדק פארשט״מ זיך ליזען םון מורגעניעװט ״ארל־נעסט״. אלע האבן א־ן תט דאזיקן םאמענט ז־ך א״םגערר״ט צו טװכעניעװן, ,דאב האט אנגערו־נן צו םאבן מיט ד הענט, ז־ך סא־ררטלט, דערנאך ױך םארשמעלס דאס סנ־ב און ויך שטארק ־צעד״נט. דאסטא־עװםקי האט פאתנדקט ױין תדע מיט ד דערטער, אי ״פושק־ן א־ז א נביאישע 'רעדש״נונג״, און אז ״ט־ר אנטדעקן א־צ־ט דעצ סוד, װען עד א־ז שד־ן נ־שטא צדישן אונז״. ראסטא־ יעװסק־ איז אראם םון דער עסטראדע ב~ א מויטעד שטילק״ט. דעד גאנצער זאל איז װ־ אםגעשמארב;, גלייך ור טען װאלט געװארט אױף נאך עםעס, װען םלוצ־ס האט צװישן ד לעצםע דיען ז־ך תדהערב א ה־םמער־שעד א״םגעשרײ: ״אי־ האט דעס ס־ר אנט- םלעקטד דער אדסגעשר״ א־ו נאלר א־בערנעחזרט געװארן רר־ך א גאנצע ,־״ םרױען. םיראט ױך אױפגעהױבן א שמורעם ס־ן אםלאדסמענפ;. אקסאקאװ האט ז־ך צעק־שט ם־ט ראםטא־עװסק־ן. טװדענ־עװ איז םאמעלעך און אומגעלומםערמ וד א בער צונע- גאגגען צו דאסטא־עװסק־ן און א־ס געװאונטשן. עםעס א יזנגער־ מאן א־ז צ־געלאםן צו תד עסט־א־ע און אױסגעשדען: ״דאסטא־ יעװסק•: דאסטאיעװםקי!־ און ער א־ז נעפאלן אין ח־׳שר־״. מאקבעט - רעהאביליטירט תר ענגל־שער געלערטער עדםקין האמ פאתםנטלעבט אן א־בעט, א־ן װעלבער ער באװ״זמ. אז ק״ן איינעד ס־ן ד מאררן. װאס שעקםםיר שדינט־צו מאקבעטן, געפ־נט נ־שט ק״ן באכדנ־ דונג א־ן ד היסטאר־שע קןדעלן. םאדקערט. צול־נ מאקבעטס טרט ראט ז־ך םאדשםעט־קט אױף צװ״ ד״ונרערט יאר ד םארא״נ־ק־נ־. ם״־ן שאטלאנד.