Literarishe bleter · 1931-05-01 · 24 (1.5.1931) · p. Seite 467

זײט 467 ליטערארישע בלעמער נו:־. 24 (371) ד םאגכט א־ם, וד א ם״ט אײנ-ן האשעױר, ארן •טם־לט דך נדט אי=, רױ א פ־ש׳יפאנגעד שםילט דך כדט ז״ן רךנן, לאזט א־ם צאי־ לען אר־פן שטייקל■ מארלין דםױך ײזם־לט אין א געװ־פן ז־ן אלב כא־־בט־ז. ו 1ו קערםעדלעבע, :א־;ייטטיקע. ז• ־א־ר ין־נן א־] ארי ו ד ד.אט ליב אנצרטאן צרור״, א־ז ווי יענע דדד״ וראט אז פעש. צעברעבט ד איט א־יף טויזנמער שטיקלעך, און אל־ן ר־רט ז־ דך נ־ט צד צום קרבן, צעברא:ענערד,ײט לאזט ז• א־ב ל־;י און ג־ט זיך װײטער איד װעג. הץ* -■ז- זי>~ -יו 1 <■ 1 ~ יםירט זיך ■י> ־צפי ״ט בײם ז־ ווארםט ז־ צו א באםערקוננ צו א־ם, עד זאל זיך אדאםנעםען ראם ה־טר, ארב ער א־ז ארײננעקיפען צו א ראםע אין ציםער... א־ן דער דאזיקער נאםערקונ־. ליגט איד גרו־םער בוח, םיט דעש אײן ,דא־ט האט ד אנגעצ־־בנט א־ר נאראדם־נ־ אלם טים, ם־ט דעם אוםן װ־ דאם ורארט א־ז אדז־שגעזאגש האט ז־, דאם קאבארעט מ־־דד, דעם שטאלצן, ח־גדנן פראםעםאר ארםגעלאנט םון זײן א־נ׳ טעל־נענטישדףט און א־ם אזױ געםאנט ־ם־םל. מארלין ױטױך האט ז־ך אירע װעין א־ן םםעצ״על־ע דוי־ בערישע װעגן. ז־ א־ז וױיבלענדךט. גרעטא גארבא נעםט א־ר דאל אלם װ־יב ערנשטער ־און ט־םעו־, םארל־ן ױטדך - ל־נטעד א־ן ־ם־פ־לעװױקער. גרעטא גארבא א־ז ז־בער םע־ םערזענלענ׳ ד־־ט, זר א־ז שטאל־;, װאם ז־ א־ז א פױי, און דיטױך הער־טט ־;־:•־ י׳־עװױק. גארבא האלט ױ מענעד א־ן ז״ער באצןונג צ־ םרויען אײנ אר־שװאורםן ז־ פירט דורך ױ מים־ע ם־ן נקםד״ און ר־ט־יך הא־ט םון ױ פענער אזו־ ־ערנםט און װ־באלד ם־ענטװ ־נזלאםן אין דך, ד װעט זי טראגן מיט זיך, א־ן ז־ך, ארן - .ד־עט דך קײנםאל נ־ט אוםקערן צו דעם. גױעטא גארבא א־ז פאנ-רלער. נײס א־בערגאנג צװישן שטוםע־ן ארן ,־ײדנד־קן פילש א־ז גע־ױען די פדאגע, װאם װעט זײן מיט גרעטא? וד קאן םק ז־ ד־ערװ״טערן, וד םען האט עש ג־עטאן ם־ט וע־נױערטעד אנדערע. גר־עטא ,־עדט א ־טלענטן ענגל־ש. אבער ־עם האט געלונט צ־ו מאבן א ־עקםם־עױמענט. םיט ־ו־ז־ג״ן אניעלנ דראםע ״אנא ק־־שטי־׳ א־ז ד־ שטרמע גױעטא או־םגע־טטאנען צ־ הדדת׳הם־ים. זי האט רארט. אםר,, מער געשװיגן װי גערערט, אבעד א־ן רײדנױקן פײלם האט זי די נעלעגנהײט ארױםצװדיזן .װ־ טאלאנטםול ז־ קאן... שװײ;ן. א־רע ם״זעם צ־דשן װארט ארן װאדט א־ז א־ן א״נקלאנג ם־ט א־רע צ־קן פ־ן ױ גל־רער און ם־ט א־ר גאנ־ן ורעז־^.. ארן גױעטא גארבא ק־נ־גט א־צט נאך םער װ־ פר־ע־. * * * א,־; אז גרעטא דארבא א־ז באלינט ארן םאפולער ארן צ־ דער קאם־ע א־ז דאש א םגולד״ - האבן זיך אנד־ערע מאננאטן םון דער פ־לם־װעלט אװ־עקגעלאזט ארסצוזובן נאך אזא גרעטא, און - ם־ען האט גענונען• ערגע־ן א־ן ױ־טשלאנד האט מען זי אפגעזונט. און א־ב־עד א״ן נאנט א־ז דער נאד,ען פ־ן דעם דײטשן ם־דל םארעל־ן ױט באלר א־בער *ו ״׳ו ד באר־םט געװאדן א־נע־ האל־װארד א.׳ .11 ואם פירן א מענטשן, : וױיאלר קעפ, און ם־ט ליסע קעפ, און אט ז־ך יאװ־זן, אלן בא<נ1ן, פ־לאטאפן פאל־טיק, ודעלט, פ־רן םלחםוד״ און םאנן ד א־ז נעװע־, פארױםן קל־־רל א־ן אן נאך א ,־דנא־ד זײ אלע װערן ױ נפדה ן עמ־ל יאנינגם שפײען אויף •*י• י*י ״• 1 ו״ י *י םנזה צו אפנעדעקט פ־טל, איז א םצװד, זײ רער םלאך״, א־ן קושן רעם •** ******* **• י *־" ״•*ו ד ל־םע קעפ, זײ ־אנ־דערצוװאדפן און מאױלק ױטרך. שצריב נ<ן ד שיכלעך..״ י עט געװען אן די מ־ש־ע. אדן דימריך פירט זדדך אט צו ז־ך, ז־ האמ -— — האלנ־א־נטער׳ גאנצער ,דעלט. יער בלו־ער םלאך״, װאם א־ז געשר־בן געװא־ דאם ב־ל םאר עם־ל 'אנינגס, האט ד־ ביז דאםאלט נאך אוסבאקאנטע םא,־ל־ן געװארן א ״םטאר״ א־ן ייי^יז 1 1 סאדלייז דיטױך איז שו דזארד. ראב א*ז קײן ספין איז אידע אגדינדע צליי נילךעך אר ד״ -ן א׳ ,• א - . •׳״ א., געװארן. ״םאױאקא״ האט האט ז־ שד־ן אםידו אראפג־עשלעםט צ־ ־ער אםער־קאנע ״ו־ .יערםליענליעך, נא־ |*14 ״*••״•**^•**• **•*^ ,- מ <**><- <., ,. . א ־ינד-אנארד ירי ב:א:יףט׳ איעד דער פלם״צ-־יצועױ *צפאנט :אך אדן :•אל:ט :אך ־־־ט,־י:€ דעדיט־יגען אױפן לי*ל:ט *יץ..ייץ *%^*ן*^** איו א:י םא־טיםט און א״גנארט־ק אױפגיעםאנט, אזוי , איר שפילן א־ז ניט ק״ן צופיעל־ק״ט יאדן קאיריז פון ױױע־טא,־, :א־ עס װ־דקט ױ א״גענע באצן־ננ צ־ם א־נהאלט, צ־ ר־ העלק אין צ־ רעד סב־נר״ א־ן װעלבע ז־ שפ־לט. םארל־ן ױטױר א־ז געבענםשט ר־ט א מר״נה, דאם םאנט א־נטערעםאנט זי צר זען שפ־לן. דאס א־ז ראט אייסערגעװ״נלעבע ם־לרק״ט פדן א־ר םנים, אפ־לו רער םא־פ־רעױשע־ שם״נל טױםט נ־ט מ־ט ניפמ, נאר ם־ט האניק, א פאר אםענע לינטיקע איינן ארן נ־ט םא :א־ניו .ךן שפיזלױקע, שטע נא־ אודסשטראלונגען פון אן א־נעװ״ע־־םא—ױלענענ און פאװ באדיענעט ל־במ. טערװעלט-מ״דל, נאר מיט אזױ פיל ר״מ־םות און ק־נדערשק״ט. א־ן האלנע טענער האט ד;עשאפן אן אוםפארנעםלעך געשטאלט םרן רעט טים ״ריװםלא־לאלא״, א פארם־רער;, װאם א־ז א״נגעטונקק בלױז אין צנ־עור״. און ניט ק״ן נעםאבהע, נא־ א א־נע־לעבע א ט־םע, א ש״ן נעשטאלט, א שטילע, אבער א פ״ער צ־נרט אן און צענדענט א־ן םאװשר־ט ױ, ,װאנ רי״ק ז־ך אן א־ן א־ר. םארל־ן ױםריך שפ־לט ױאש מ״רל ״לאלא־לאלא״. ז־ אױ דיי־נ ״א״ננטרם״ פון א צ-ק־דרעקטאר, ז־ אױ םון אן עננל־ש ר״רנ־ ק לאנד <אנ:, ז־ ,־עדט א פ״נעט, ש״נעט ענגל־ש. א־ן רעם םרט דאט ז־ מעד םזל װ־ גרעטין גארבא, װאש ,־ערט ם־ט א אריםלענױשן• דיאלעקט>. עם צ״ט ז־ך צד א־ר ױ לער״־וננט, װאש א־ו פון אר םארנאפט. לאלא׳לאלא ש־קט םארקױפן א־רע םאםטקא־טן א־ן פא־נאגראם־שע פאזעם, ד שטאט ודערט םארפל״צט בון ױ קא־טן א־ן קלאס־צ־מע־ נעפ־נען ז״ ז־ך אין ױ לער׳נ־נער, לאלא־לאלא האט ארוםגעבאפט ױ שטאט װ־ ריט פלאםק, און ױ שטאט נרענט. דער פ־אפעםאר <־אגינגס> װעדט דאט געװאו־ר. ער רארף גײן .־א מעװען ױ ױננט, ער דארף זען ד לאלא-לאלא, ער טוז או־מעפינען א יג־פררך צו דעם שד, ער ג״ט און ױ :עםלעך צר רעט ״־לױ־ ען םלאך״ ארן - יאניגים, דער פ־אפעשאר, קרמט פנ־ם אל פנ־ש מ־ט אט דעם םלאך-שד.... דט־יך פאננט א־ם מיםן ערשםן םאםענט, װען זי זעט א־ם, און ניט מים ודינערשע שטיק, נ־מ םיט קאקעטערײ און חנדלעך.