Literarishe bleter · 1931-05-01 · 24 (1.5.1931) · p. Seite 466

ליטערארישע בלעםער נוס. 24 (071 אױפנעװאכט אין ײ םיםענישן פון ראטנפא־נאוד, און צוש סוף םון דער דאזיקער אונטערערדישער ארנעט ד,אבן זיך :דינע װארצלעי נאגעגנט פיט נאדקיט װארצלען. און דארט ־אנן די זיך נרידערלעך אינערגעפלאנםן. און א־צמ, אלם תנרים, פישן םיר פון איינעט און םון צודיפן עק אייראפע צונויף אויך אונזעד בלום. לאט־ר פאראי־ניקן אויך אונזער ענערגיע אוי אונזער יטב־1. דער טענטיטלעבעד פארעוטאגר רדינגט ניט צו זען אר־ין אין דער גאגצער ידעלם. זאל ער ד־ן ײ זאפט און קראפט םינט נייעם םי םין רער גאנצער טענטיםהייה זײט 465 ־׳י װאט איט דריקן ניט .נלערליי פאראורטיילן, נלערלײ םאנאטיזפען, א פאלק, װאם זאל דין ז־ין אייגענעד נאלענאש אין זיגער א־נם קאטף, װאם װערט איצט געפירט״. דאם דאזיקע םאלק האנ איך נ־ט געקאנט געפינען אין מעדנ. איך ר.אנ געװא־ם אױװ אים, איך האנ א־ם גערופן פון דעד םאטע קינדה־יט אן. רער נארן איז פארארעטט און אויםגעטריקנמ געװארן אר־ם פיר. אנער איך האנ אויםנעשטרעקט פיינע װארצלען אונטער ־ער םאפע א־ראפע־, בײ צו נאהעפטן זיך צו די פרובטנארע פלאםטן פ־נם דום־־טז פא־׳ק, צ־ם קאלאםאלן לענ;, װאס האט ל. פיאך / ה א י ' װ א ו.ד גרעטא גאדבא און מעדלין דיטדיך צונױף רי ליפן און לאזט א־אפ די לאנגע, לאנגע או־גףדעקלעך■ און טו־זנטער םוחר״ ,װעדן פא־שלאס;.;ארנא א־ז די פארקערםערונג פון א פדד־ פ־ט א־׳ע ,װ־ינע• רײטע שטיק. גע־קר - דאם ׳טאטנריקע, געה־־כע, פא־וד־לענע. ד א־ז נ־ט שטיס־עריש װי קלאדא נאם, און דעדפא־ נעפט כען קלארא נאם נ־ט ערנםט. פען האט הנאה םון אירע שט־ק און י- טען פארגעםט. נאדפא מאלפערזש שפ־לט, .דאבט ז־ך, וױ ד־נע ,־ד־םע ,װאיאלן ,װאלמן הענגען פאר ־איר פג־ם. אנער גדעםא גארנא האט ניט נײט־ק אט די אלע װאואלן, זי אלײן איז דאם מ־םכער• יעזע, ראם נ־מ אנטםלעקטע א־ן א װעזן. זי א־ז במעט די א״נצ־קע פילם׳ק־נםטלערין, װאם םאםט איף איר שםלן איף א מארערנעם אוםן פון רעםילעקם־עם, מן קלײנע אפש־ינען, פון ^ײי-ער?3* דערכײן פין דע£ או־םלענדישק שלאנר י־־גזאם מ״דל, װאם רעדט נאך קײן עבטן ענגליש נ־ט א־ן נא זאל זײן ,װאם־פ־עפ־ער, םונקט װ םא־ אלעמען װײט אין פרעפד אז דער ד־אײעק לעבן א ו ׳־*־ו ־־ 1 יי-־ גריעטא גארנא דארף האנן שטיפונג, אוז איז א־ר שט־מונג׳ זונער״ א־ז ד זײער קאפד־נע. די פי־ים-פאגנאטן ג־נן נאך אירע קאפדזן, הגם עם קאםט זײ ד שדערע מײזנמער. פאר א,־. ארום גרעטא, דאם םשוטע י ו יעדער האט פ־קפארד פיט א־ר קינדעדשן נ־שט מעד א־צט דער צו־נעך פון דעם ו■^•** ^ן*•^• ןן•* לארד• ד שקאצעװאטע קלארא נא ארן :ישט •>* דער ב־־דכ-קאייא: הן פון , , ד ..פאהשטוםטע־־ ל־ליאן ג־ש און די ־ערשט׳ארו־פגעשװאומעגע אװן שױן פאהשװ־גענע האלאדעם דעד ר־א - ז״ פארנעמען נ־ט קײן סך אײםפערקזאמק״ט. רער שטעלן דעם טראפ נאד אױף דעם פונקם, ,װאם זאל אונטערשטריי.ן ד דראפע און די עצפדקע האנדלונג פדן רעד דראפע. גרעטא גארנא סק־צ־רט, לינירט, גימ פל־עקן אפאל העלע־ע און אפאל טונקעלערע, נאר תמ־ד קאנצענטדרטע, און ניט נאר װאם ד שפ־לט פיט יעק אבר אירן, נאד אילוםמד־רם, שאפט םנינה אװום ז־ך. נא־ חוץ איר שםילן, א־ז דא עםעם אזױנם א־ן איר פעדזא;, ױאם א־ז אפשר נ־ט װינציקער םיקאנט און געהײמניםפול. נדעטא גאדנא א־ז א פארשלאםענע אין דך, א שװי־ננדקע, א־ן דאך א־ז ד דער צרנעד פון דער םילם-װעלט אזן נפ־לא פדן ד אלע, װאם דדיען ז־ך אדדם דער פילם-װעלט. כ־ען האלט אײן ד אטעפם ארום א־ד, מען פאדשט א־ן ד־ אר־גן א־רע. ז־ א־ו שט־ל און פא־שײאם;, און עם נרענט נא־פא פאליפערזש א־ז װ־ א־ן רעד אײנ־קײט א־י־ן. גא־ םון צײט צװ צײט ג־ט א־ר גאמען א נלי־ן אױף א שײלד פון א טע- אטער און װען פאלא נ־עגר־ם ״נערזענלעך לענן״ .װאלט נ־ט גע װען א נ־םײ םעגםאצ־אנעל א־ן פ־ק־אגט. װער װאלט ז־ך אין א־ר ־ערמאגט.<■ ד ק־נםט פון שאטנס, - שאטנם פון שפ־לן און שאפנם פו ״ו װארט א־צ־ט, א־ן ה־עם ד־הנדקן פילם, - האט נ־ם קײן האפט, ד װערט שגע־' אויםגעװענמ... א־נערן האליװא־ד-נולװאר דדיק ז״ ז־ך א־ום. טײל האלטן נאך אן :ײעד ״ש־ק״, זײער אנשט־עײ און אנדערע זײנען ז־ך ײ■ ו א־יםו-עפא׳■ פאנטא י ו טעדגטאױי*ט ־גאדטראכטע :,־ל■ ה־לם, א■ ה ן *<וו < ־עפם־ע פאדאצדעד א.י *< < 7<-ן •*. ן ״נאהעפ־ש״ א־ן הענדם קאיע ײ־־ז, װאם א־ז נאקאנם אלם ר־ ל,א .*י ן- *־׳ ־־'1 און נאך אנהעדע נאודזן ז־ך שיין א־ן ם־מאנם •קאפעט־עד־ע. >1' עםטא־אן פא־ אד־ע אנ מ־ט ז א־ר א האדיװא־ה הארף װ־עגן א״נעם ה־ענ־דכצ און אז האד־װא־־ א־ז פארא־גטעהעם־רט, האן א־ז שו נ-אהא־נטערעם־רט ד װעדם ד; ו ־־ י ־י ו םע. רער ערנע־ן א־ו עדד-קיגל. ./ ן , <• '1<׳־ - ו האד־װא־ה האהף האנן א געט־ן. א םעזאן-געם־ן. א־ז ־פו־ן ־עטלעבע ־א־ װי גדעטא גאהנא א־ז ד ק סדאנר־נאוױשע פײדל, הערשט א שטילער עקםטאז, צ־נו־פגעמ־שט מ־ט י,־אה. גרעטא גארנא שפ־לט פ־ט א־נערלעכער פעחענלענקײט און נאװאוםטזײ;. זי א־ז קעצ־ש און לײניש. ד איז אנעד נ־ט שעפסל• דק. זי קאן מיט א ביסל ,־ױך םון א ציגארעמ אװעקלאק אל־ן, װאם האמ איר ניז איצס םארזיםם און פארבישערט א־ר לענן. א מאך ם־מ דע־ האנט, א־ן - א־ר טראגעדיע װערט א״נגע- י ן *י ן <׳-* <״< פון רע־ פ־לם׳װעלט. עם האט ק״נע־ נ־ט געקאנמ וױםן, װאם א־ז אײגנטלעך דער :ו־ פון אם רעם פשוטן שװעדשן, אדער נאדװעגישן פ־דל. נ־שט א־ר ארט שפ־דן, נ־ט ־אם נאזונ־ערע אינעולענע פא־ט־םן דך, נאד א געװ־םע אױםערלענק״ט, פען נאן זאג;, אז נ־ט ד, נאר א־ר קערפער א־ז... טאלאנטפוד. ־עדער אנ־ א־ן א־ר שפ־לםז א צוק פ־טן אקםל און עם פארנאפט, א צ־ מ־ט ד פל״צעם און עפעס װערן נעפלד־קע זאנן קלאר. א שאקל מיטן קאפ, א זשמדרע