Literarishe bleter · 1931-05-01 · 24 (1.5.1931) · p. Seite 459

זײט 459 ליטערארישע בלעטער נום. 24 (371) ב ר ו ך ג ל 8 ז מ א ן בײ ד״ד יעחק געליבטעד אין זאמאשטש• (צום אנדענק פון ניט־לאנג פארשטארבענעם ד״ר י. :עליבטעס נעבױענט לעבן.... א.ץ ,זא£ א ל־א־ע דדמענד-קעד טא: לןאן עס שױן מאבן צױשטעט. - 'א. ב־װײם... - תיבערט ער בשעתן שמועב באב־ראס נאך פאפ־דאם. - אלע לץמען זיי צו מ,,־, ארטגעטעען עטעט ,לענן לי־בדשן... אנדמעלטן א־ו דא ביי םיױ געודען ױעױ וד״דױשט׳ ער-ױארט... ױער שױ־פטיטטעדעױ אברהט רײזנעױ... ד,א? יא, ר־יזמא;.. (א־ך ־טטד־ב מ־ך א, אז ױאב מ־ינט עױ גאױ זלמן רייזע;, דעב מחב,־ ם־נב ״לעקם־קאן״). א-ך האב א־ט א םך דערציילט... עױ האט מ־ר םארשםראכן עם ערגעין צד בא־טרי־בן... אלע טראגן ז־י דך אר־ב מ־ט פרצן, אלע... א־־צט ־טלאגן זײ ז־ך א־בער א־ב, ־ערער א-נער שלעםט א־ב צד ז־ך... װאו זײנען זײ געזען ב~ זײן לעבן? צדנ־םטן, בונדיסטן, קאמ־ניבמן... מק תפט אן אלערלײ שדלן, ב־בליאטעקן ארף זײן נאמען... אפ־לד דא ב- אדנז האבן זײ א ב־בליאטעק, די ״פ-ן-ביבליאטעקי׳ תפן זײ עם... און ראם באר א ב־בעױ האבן ז- ױארט? א, םיא־ז א ח־לדל-השב, א :ת־> םער םד)אנראל... ילנגלעך עפעם, ארתא־פרחא... װען פ־־ן ,דאלט אד־פנעשטאנען פון קבױ ־אד; דערזען ודעױ עם טראגט ז־ך עם א־צט אױדם ם־ט א־ב, ,דאלט עױ ז־בעױ נאבאמאל געשטארבן פדן בדשה... ,־אס ראבן אדעלבע יןנגלעך צ־ טאן מט פ־צעם גרו- סע אדיבגעחלומטע ײױן׳ אט די״א ג־נ־יבטן... ,דאם לײגן אד־ב ״שאבעם״ ם־ט א םמך, ״עמעם״ מיט א םמך... אדמז־בט פרדד א־ך א־ב עפעם ױערקלערן... ע־ העדט נ־שט. ער רעױט אלײ;. ער םדז רײױן... עד רעױט אבעױ נ־שט נאב אנאנױ דעגן א-ן זאך: ער שפ־ינגט פון פדנקט אױף פדנקט. אט צענױל־קע־ יארן ־צדתק, — אט צענדל־קער ־ארן פארו־ב. א שאד גאר, װאב ד־ שנעלע װערטער קימען א־רם פדן זײן אנ־ צײנערדיקן זקנישן מו־ל אזוי ניט־ױײטלעך, אז בײ מ״ן ג־עבטעד אנשטרעננ־ננ גײק א םך פדן זײנע דײד פאד מ־ד פאױלאר;. - א גת־סער שטיפער, א שארפער קאפ געװען נאך יןננל- װײז... ם־ר האבן געלערנט צ־זאמען א־ן ביה-מױרש... דעב ״עקיױ־- יצחד״, דעב ״מזרה-נבוביב״... בונב ״מורה-נבדביב״ איז ל-בדש גע ■ רען גא■ באג-םטערמ... אנדםלטן באמערקט ער עפעם א שטע- לע א־ן ,־שביי־ן, װאד דער ־עצטע־ פאלט שטארק אן אדיפן ״מוױה- נבדביב״ — נעמט פ־־ן אין שטױ-בט מ־ט א בלי־שט־פט אד־ב ־־ ױאז־קע שטעלע... אזא שנעקז א־ך האב מיך אדש אלײן ױער־ ש־אקן...;אר פ־ן ק־נױװײז אן ג־-יװען א ברען, א פלאמפ-ע־... םעל האט גילײך געזען, אז בידדאקםט אן ע־לד־, א ־ענ־... ז-נע ערשטע העברזךשע ש־ר־ב פדעגט פ־־ן פא,־ד״ענען פאר אט-ױעב ־וגנט׳חבד זײנעב, ױייד געל־־טער. א־ן שפעטערתקע יא־ן האט ער געפױיװט אד־ך ש־קן זײנע א-גענע ל־דלעך צד פרצן אבער פ־־ן האט נ־שט געװאלט נדשא-פנ־ב ז- .ענעב חבר, ער האט ז־ך פארה־אלטן שטארק ק־י נ־ט געװאזלט ױדדקן. דייד געל־בטער האט אבעי ק־־ן װארשע, אפ־לד אן א־ ,װעגן זײ נאך עד-הװם אן אנדער םײנונג. ער ה־־נט זײ טאקע גל״ך אן פארצדזאגן פא־ מ־ױ... נא״־ אינמיטן דערינען הוםט ע־ ז־ך שטא־ק פונאנדער, װע־ט רױט װ־ א מיל־ן, ז״נע את־בשטא־- טשענתקע א״-גן ק־־בן םסש א־ננאנצן ארד־ב פון ד־ לעבער... ױע־ אלט־נקעד שט־לט אײן זײן הדםט אדיף א מארנע-אתג־נעלן א־ד;: ... א דאלןטארם װאדט-צימער, אין װעלבן, א־ן פא,־ל.־־ף פון א ה־פשער װ״ל^נ, קײן אנ-ערער מענמש װא־ט ניט, חױן מ־ר... נא־ איך קאן מיך ענדלעך נימ דערװארמן. איך עפן אל־־ן אױף ת מ־ר אין צװײמן צימער אתין. א־בער א טיש דצט איבערגעבדיגן א נ־ױער־קע־ ג־־־טער מענטש, אנגעמאן א־ן א װײםן דאקטאדשן קיטל. דעױ קיטל אבער איז ניט םרן דער עדשטער רײנקײט - עם דערמאנט גיבער אן א קצבם ״װײםיי, כאלאמ, א״דער אן א דאקטאוע - גוט-העלףז קײן ענטסער. אפנ־ם, דער מענטש דרעמלמ... א־ך באגתב שױן א ביםל העכער, נאר דער רעזדלטאט א־ז דעד זעלבער. א־ך נעם אן אלע אױבגעפרוװטע מיטלען א־ן אזא סאל - א־ך הדםט, א־ך שא־ מ־ט ת פיפ, א־ך עפן אײף סונױאבנ״ ד־ ט־ד אדן גיב םיט א־ר א זעץ - אומז־םט... װען מײן פארלעננהײט דערגתיכט שדין דעט העבםטן ס־נקט, ד״־יבט דך לאנגזאם אײף םון ט־ש א מאס־װעד א״נדױדקבפולער קאב• - א גרד־סער, א פג־קאנט־קער במעט. ױאם ,־״;•געגאלטע פנ־ם, דאט װענדט זיך א־צט צד מיד, א־ז בשדב-אדפן ניט ק-ן פא־שלאפנזצ ת אױגן - גרדיםע, א־ױבשטאדטשענתקע. איבעד זײ - שטארק-געתכטע ברעמען, װי בעדשטלעך צװײ. ־ינטלעך גרדיע האר א־ן ת ג,־ױםע אםשטײענתקע אויעדן. א פלײשיקע נאז א־בער אדיך אזעלכע פלײשײקע ליסן — תקע, ב־״טע, מיט פארטתקנטן בלוט״שוים אײף זײ. - װאס דא־סט א־ד? - שט־ט ער מ־ר אױף אנטקעגן. א־ב א־ז, װײזט אױש גלײך קלאר, אז קײן פאציענט בין איך ניט. איך דערקלעו־ א־ם. ער שרײט װידע־ א״ס מיט א קדעפט־ק אבער צװגעתשעט קל: - א־ר זײט געק־טק צ־ מ־ד נאך געלט? גײט א״ך געדונ- טעת־תט, גײט אײך... מ־ט דערשטדינונג חזד א־ך נאבאמאל איבע־ דעם צװעק, צד- ל־ב װעלבן איך בין געק־מען צ־ איב... ער װײזט מ־ר ענדלעך אן א־־ף ז״נע גרדסע אפשט״ענ־־קע םיט האד-פארװאקםענע אױער;: - ,־עדט העבעד... איך בין טױב... אדן זײנע תקע ל־פן שמײבלען ז־ך פדנאנדעד. — ט־ב מיט נאך א ביבל מער... ענתיעך געל־נגט עם םיד א־ם קלאר םאכן דעם ציל ס־ן מ־ן באזדך. בת ער זאל דערד,עדן מײנע װערטער, מוז א־ך ש־־יען הױך אױף א קול. עד א־ז טאקע ״טד־ב מימ א ב־םעלע םער...״ אבער םײן ש־ײען װײזט זיך א־נגיכן א־דים פא־ איבעתק. א־ר שנעל דױ אים איז קרא־ געװארן דער ציל םון מײן באזוך, האב איך שד־ן אינב ־װײטערדיקן געשסרעך זעלטן, זעלטן װען גערארפט אד-נשמעלן א װארם. ער האט געדעדט ת גאנצע צ-ט - גע- רעדמ נאבאנאנד, מ־ט א זקנ־שן חשק צד תידן אלײן - את־ס- בדענגען װאם-מער םון דעם, װאס עם ליגט באגראבן אין ת ט־פםטע טיפענ־שן םונם געדע־בעניש, אונטעדן אש םון אן א־־ם- * ן סראגפענס סון ו גרעסזרער ןןרבעס ״אײף סי־נעס שפורן אץ רעדי זןמן^סע״.