Literarishe bleter · 1931-05-01 · 24 (1.5.1931) · p. Seite 458

ליטערארישע בלעםער נום. 24 (371) זײט 458 מאבן - לעין... מדא־ף אבער דעם שדײבער באפר״ען ם\ן םאר־ סױיןשקײט... ם. װײכערט שטעלט זיך אפ אױף דער איבער־בײבטונג פונם לעזער און פונם ײדישן לעזער. דעד הײיטײןעד לעזער שטעלט ארױם נײע פאדערונגען. מ. וואנװילד רעדט וזעגן ד• םאליטיקעד, לאם םא,־לאני.ען אלעראל, אז דער שרײבער זאל זײ זײנען. אבער תר •טרײבער ראר־ האבן דעס ציל, צוליב װעלבן עד שרײבט. נאך דער דיםלן־ם־ע, װאם האט נעדויערט א צװײ ש;ה, בא קומען ש. נינער און י. אםאטאינד זײע,־ע שלום״װעדטער. ש. נינער שט,־ײבט נאך אמאל א־נטער״ אז א־־ענטאצ־ע אױםן לעזעד הײסט אין א נעוױםער מאם אויםשליםן דעם שדײ, בער. אין רוםלאנד נײט זײ אדיענטאציע אײף דער רעזאל.־' צ־ע. מיװ״־, אז דער ש־ײבעד זאל העלפן דורבפ־ק דאם, .דאם די מלובה ,יױל. בײ ױ פריערדיקע שרײבער איז ױ או־פ-קלעתננ נע> לענן א־ן שרײגעד נופא, םיא־ז נישט נעװען קײן קאנםדיקט בײ א־ם. או־ב אבעד םיקוממ אן ארױםצװאננ פון דרויםן, א־ו נישט נוט. דער שרײבעד קאן ױן אױך א טדער, אבער םיא־ז נ־שב נוט, אויב מיצורנגט עס אדדף פון ךעד זײט. יעדע א־יענטאצ־ע ב־• אדינםטלער איז אשעדלעכע זאך - אלץ א״נס צי קאםוניזם, יױ׳ שדב אדער ק״יננ־ד״בדוננ. אמתע ליטעראר־שע ,זערק האבן צו טאן מיטן םענטש נ־שט ױ צ״ט א־ז דער עיק־ נאר דעד מענטש. אין ,־וןקע צײטז זײנען מענטשלעבע א־בערלעבוננען מער נעבונדן .מיטן ארומיקן לעבן. א־ן צײטן אבע־ פ־ן רעװאלוצ־ע, םון מלחמה זײנען ױ אויםערלעבע אלגעמײנע מאמענט׳םראנן זײער נרױס... איך בין נישט קענן טענדענץ, װאם ד.אט א װערט, ארדבא, ל־טעראטור דארף פרײױקן, אבעי װיבטיקע זאכן, ניט זײן געםענטעט מיטצײטמעם־קע פאדערוננען. איך קאן דערוױיזן, אז װאם׳װײױקער דער ש־״בער האט דך אױענט־דט א־יף דעמ מאםענט, אלץ-בעםערע ,דע־ק האט ער נעשאםן. םיםוז זײן א נעםיל פון אומשטעדבלעבדךט בײם ק־נםטלער, נא־ אט דע־ שרײבער קאן האבן א בארײטוננ. י. אפאטאשו אנמורקלמ דעם געדאנק װענן דער אױענ- טאציע פון א .־ײ ש־ײבע־ אויף דע־ צײט. ער דע־מאנט א״נ־קע שױב-טשטעלע־, ,ײעלבע האבן ז־ך יע־אננלט אין זײער שאפן מ־ט קולטודן, שעלקעד-װעדטן אדן צ״ט-ב-ראבלעמען. אױענטאציע א־7- דער צײט איז א ,־דבטיקע זאך, אױב דע־ ש־״בע־ לאזט דך נ־שט אדאפ און צעט־ענצלט נ־שט זײן טאלענט, ז״ן א״נענעם נ״םט... סיא־ז שרן שפעט. - ױ דיםקוםיע איז געענדיקט. ױ פע״ן-מיטנלידער דױקן או־ט ז״עד .װא־נטש, אז אזעלכע ־־ם־־ם־ע אװנטן זאלן םארקומען װאם אםצע־• מ. ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין עס איז ארױס פון דרוק: אן אויסגעבעםערטע אויפלאגע דער םובקעלעד קאפ פאראדיעס פרײז 5.00 נילדן .< י .23 1ז1זו\6|3א ,3זװ523ז3׳\\ ,"ז6ו1סץ8״ .6102^5 או־אפ;־דעױקמ און אראפגעלאזט דעם סטאזש םון אשױיבער. עם איז גע- װען אבאהעמע א קלײנשטעםלדיקע םון ציניזם, פון הפקר א,װעלט, פון ״יאך מיש מיך נישמי" און ױ ם־רוה פון אמ דעמ הפקר זײנען :עקומען. דער ײױשער *טר״בער — ער א־ז אנהית-דדנא, ע־ א־ז עפעמ אבידגער פון אצװ״טעד םדוײד.. און װער עם װיל - דעד צ־לט א־ן אים. און דעם שױיבער האמ עם אפילו אײפנעהעדט צו ארן. ־ען דארף דעם ײדישן שױיבע״ אויפהײבן פ־ן ז״ן;ישמיקן מעמד. דאס איז נעװען די בװנה פון ױע־ װ־לנער פע״ן-באדאטוננ. מען דאדף אר״פרארפן אויף דעם שדײבע־ יעזעלשאפטלעכע ק־נסטלײױשע ײאםמן. ער דארף אנקניפן פעמטערע באצױננען ריטן אדומיקן לעבן, פילן אהד־ות, ראנען קודם-־ל בײ זיך אלײן...; ה ם ר י ל ו צ קי: ם איז:עװען א מאדע צו ז־דלען װארשע. םריער האמ עם געמאן װילנע, רע־נאך - מיד אלײן. שפעמער - א־ן ראטנאפדיאיד. איך װאלט נע־אנט דערװײזן, אז אלע אנט־םעסיטישע בארראו־פן ׳נ־טאמען פון ײ־ן נופא. אבםטדאקטע ױםקום־ע ,ײעט עו נאדנישט פירן. אװדאי איז ױ צ״ט א־צט ז״עד אשװעדע. אבער םאד ױ לעצטע 15 יאר ז־נק נראד א־ן פו־לן נעשאפן :עװארן פ־ל ,װיכט־קע װע־ר״ א*ז .־אטנפארבאנד א־ז ױ אדיענצאצ״ע;ישט אויפן לעזער, נאר אױף דער םאצ־אלער באשטעלוננ, װאם װערט ױקטידם פון א״ב;. נרא־ אין .־אטנפא־באנר זוכט רעד עלטע־ער לע- זער <און נ־שמ;אר רער ײױשער> די פר־ערדיקע קלאםיקער א-ן װיל נישט לײענעז ױ נ״ײ שרײבער. רער װאם ש״ײבט ספעציעל פארן לעזער, איז נארנ־שט װערט. ־עדע־ אײנער פון אונז א־ז פארבונדן כימ מױזנמער פעדעמ םימן ארומיקן לעב;. אפ־לו דער •;זדײבע.־, װאם איז װ־ פארמ־פט בלויז אין זיך און שדײבט :אר פאר זיך - שר״במ פונפ לעבן א־ן פארן לעבן. אשר״בער, װאס הערמ א־יף צו . א־ן ״צ... -<׳ אד אפ,; א־ *^יריר״רידי י*•*^ ^•׳^*•••ן•*• קדנסט לגאן כי׳גז דיטט דער וױסניטאםט- ראדיע האלאדאױסקי: איך פדעכ אפט דך אלק׳ ױא לזאי רױיױוילירר ־ײױ ינדדי־יבעד צר *טדייבן? אפיטד אינזעד פאױלאנ״װעז; . . , ו <<• -ו -< .*ו -ן : י}.^1<ו 2אי 7א.*װ< װאס לעבט א•; אזעלבע א־מנא־מאלע באױננוננען און קאן בש־: א־םן :־שט באױנען רעפ ש־־בער. אפשד רער לעזעד? אבער ••••■••••••• **.*^*•* <••• <•••• •<<•׳*>.■•• •••■ ■••■ •••••••■>•■ <•• ••— שױיבעד. בד• צו צ־ען אפצ־ען אים פונם; אץ א־ן בא־אדף מען;עדערן ־ענער פארטײ - עד א׳ <ד פא־ט״זשק״ט. םיפיעלמ : באקעמפן אט ױ ... מ׳-אײ ש־״בער. און א-נזער •••>**••• . |4. . ,1_.* ׳ •%•*•*^*•• ־ '1<• >**•**• ••••■••• •••••■• ׳ <■ 1 . <ו <-1 - ־ :יידט איז ײעם : ־כיפצ זיןי י •••••*• ■••■ ••••••*••■ ■• •••׳••••• •••■ * .4^ 1 <*4 •<! 1 •0^ '*■9 מען לע־; פאו פארטײען או־ז —■>••••., — ■ 1 ^ן.4** —*•^•^••^^•י•— *• י ױאדס י '1' ••••״•• ^••׳— <• ••••■<■ "׳'־• ׳• 1 ל• ײי־ ו '. ר- נ־טאן־ איך ודל ־־־; דענן ב־־דד, דאם האט אננעשױבן א לידל, און ע: בא־אז א־־ך קדיט־בעד, װאם װ<דן מ־טן ב־ח פון דע־ _ , :אזיק. קומט פון פאלק א-ן פאדן *פאלק. אחד תעב דאט אמאל נעשױבן װענן בושת, .װאם ־ומען פון פאלק א: ױש.;ט פון פא־ר,: װא־ באט״טז ־ 1 1 ז < 1 ' ־־(־־־ ש א־ז;עװען נ־ױם, װען םיא־ז נעװען א פאלקם-שפדאך. א־צט װעדט ״ױש צופ־ל פא,־א־נט<ײ1-י.ע:טעװעמ. מידארף ינעפן פון פאלק.;אנא־ האט נעזובט פון פאלקס-ד״ל, אױך שלוס-עליבם, אױך - ׳־ל־שע װעלדע,־. פון .׳, - יייײ־״י — אט נע- גענומען לענענדעס אבאטאש•, װאם דיא: או־ב מ־ײ־אנען פארששײען — א־ז נאך נישט מ•;; א״ף מ־ױאנען טשאפלינ־ק. ײ־מע־אטור פאד דעם ב־בעד-שדא: נאד װ־במיקעד א־ז ל־טעדאמור פאי־ן לע־ן. ױ פױעדי ״־1 איז ױקע האבז געדאבט פון לעבז - קונםט, א־צמ דארף מען פון קונמ