Literarishe bleter · 1931-05-05 · 23 (5.5.1931) · p. Seite 446

ליםערארישע בלעםער נום• 23 (370) זײם 446 ם. װאנװילד / װארעע זוך נישט אומזיסט קלאץ־קשױת, שפרוכן, שטימונגען, םענטענצן, מאקסימען און באטראכטונגען 'ה 0 ש י) און אלין איז או־ף א־ס צו גריויבן, און ער אנםלײסט אױך אינערלעך , פון איעדער פאראנטװארטלעבידט, ער לעבט זג־יף גאטם באראט, לא' װארעפ כאראקטערדאדקייט איז דאם זעלביקע, װאס אומםאראנט׳ װא־טיעכרךט, דאכ איז םאראנטװארםי׳עבקײטם-פחדנות. ז״ אמענט־ט, ד״ה זײ פאראנטװאדטלעך, זעליבםט-פאדאנטװא־ט־ לעך• לז. תח־װת יארנ־־טט, ־טפעמער דאט װערק. פד־ער באאב, ר.װע דערנאך ־טאפ־נג, דערנאך םדטה בראתױת; דעדנאך דער :ד .*<••?*? ראט םאין. א־ן א־ <־■ י ( ראר ׳א א 1 ־א־־ב מ־ט מ״נע ס־ז״טע אויגן, װאט פארנעםען אזו־ ודינ־ק ארט, זע איך אזוי םיל: מיט מ״נע ג״םט־קע אויגן, װאס פארנעמען :אר דךן ארט ני־טט, זע איך פױי מער נאך. לח. װאם אנבעלאנגט דער מאטער־עלער װעלט האבן מיר דער- גר״כט א־ן דער פאר־טװנג ביז צו אלעצטעד א״נה״ם, פדן װעלכעד די מאטער־ע ־טטעלט ז־ך צונויף, צו דעם אטאמ, צום עלעקטרא;, צו א קװאנט. די פארתװנג האט אזו־ לאני צעלײגט די מאטער־ע ביז זי האט זיך צים םוף אפנעיטטעלט ב״ אהוילן פדינצ־פ. די מאטע• ר־ע א־ז ארוב געװארן דעמאטעדיאליזירט. װאב אנבאלאנגט דער ג״םטיקער װעלט האבן םיד ־אין דער פארעװננ צו ק״ן ־1עצטער א״נה״ט נ־־טט געקאנט דע,־ער״בן. אלע םריװן צו קאמבינ־רן עפעב אן א״נה״ם האבן נײטט אױף װאב ז־ך צו יטט־צן. דאב פראבלעב איז: דעב ג״בט דעב גסזוזוק^ צו דעבפידיטיזירז, אויב ביאיז דערלויבט צ־ מאבן אזא װא,־ט. אבעד אזא או־פגאבע איז אומדענקבאר. ד־ אטאמיבטייטע פביכאלא־־ע, װאב װיל או־םבױען דאב באװאובטז״ן, דאב ג״בם־קע, דאב זעלי׳טע םון די א״נםאבבטע עלעםענטן, טאפט א־ן דער פ־נםטער און בלאנדז׳טעם נ״טם געפינענד־ק ק״ן װעג. צװ קאמב־נירן ,װערטעד װי םב־באיד, מעםא־פב־בא־ד אדע־ אן אנדעד װארט, אדעד אויבצוקאמבינירן ״מעטאפיז״טע םונקטן״, אמאנאדע- לאגיע, דערמיט װערט מען דא ג״טט;עהאלפן. דאב פירט אונז נ־שם װייטער. דעב שטאף בויען םיד אויף מיט דעב קעגנזאין ם,ץ יטטאף: םיט דעב א־מאטעריעלן. אויף אויפצובויען דעב ב־בסטאנצ׳ לאזן ג״בט םעלט דער װענ, װעלבער זאל אונז צדפיק צו א העבעק קעגנזאץ. לט. עכטע קינםטלער האבן קק בו׳טה נ״טט. ז״ ז״נען אויבגעלאבן ־אויפריכםיק און צ״בענען זיך אויב ס־ט דער גרױזאמבסעד ער- לעבק״ט. פון ז״ רעדט ארויב אגעװ־בנלאזע װארהאםםיק״ט און אין ז״ער אומװװלד ז״נען ז״ אומםאר׳טעמט. ז״ ,װעק ריתד אוים׳ געבדאכט און ז״ קאנען דך אזוי הפקרדיק מוםר נפש זיין. ב״ זיך אליין פילן ז״ זיך װי געק־װינטע קעפ, אבער דאב שטערט ז״ נייטט צו לעבן וױ די הינט און זיך אױםצום־רן װי די הינמ. ז״ פארשט״ען פאלש צו ז״ן מיט דער םאלשק״ט םון אקאץ אץ ז״נען שרעקעװדיק װי די האזן, און פאר דער קלענבטער;עפאר אנטלויםן ז״ וױ די מ״ז. אלב יעװאלוציאנעק היטן ז״ אפ די טרא׳ר דיצ־עב און אלס קאנבערװאטיבטי מאכן ז״ רעװאלוציעכ. (ס ו ף ק ו םס) ע״־נג? א־ן דער ב-אלאגיע ז״נען מ־ר שו־ן ןענטעניש פון ס״ו״ ס!״ס״ו״ 6חחוס (הארװי) א־־,יר 13ח1ס^ ס נ1ח1סס 15ח,ח0 יל־־באװו, צ־ גאר 1חו11חח813 סחוח0 ק״ן פאדשע פא דעדגאנגען צ־ דעו א*ז אטאל כדט דער מג ס1ח״3זצ ש יאלטמאן רעב פא־ ־ינזע אױטפיק ז־׳ינען אין אײכעכע? אכט*טעטי דאכ װאב מ־ר ־ד דדפן פאזיציע אין :א־ל. ױאס ד־ י <׳ :•ון אונזער ז״נען בלו־ז פ־קצ־עב : נעכאצ־ע, דאד רופן אבער נישט **•••^••••• •••••^*•••••4••• .-*-ן• ^ו•••••^•• _•*•••* < <׳-׳<״• <-׳ן -גאי א׳^י<• < חי כ־*כט, ל־טעטן פון ••*•••• •••*% ל•—יקײע ילא״^ *בבאלוטע אטר־ב־טן, 7*1 י' ב־בבטאנ•;. נ־שט ק״ן קאבמ־שע עלעמענטן פון דער װ־רקלעבק״ט. קו־ב קאן ז־ך דער מענטש נ־שט פארשטעלן װי םאר דער שאפונג ־א־ז א־־ך געװען די שאפונג, א־ן װיבאלד א־ב א־ז ־טװער מיגױג צו ז״ן אױך דעב א״דער מעשה-בראש־ת וױ א נאך מעשה ב־א־־-־־ת, ־עב קאן דאב ז״ן אבאװ״ז פון דעב, װאב איז באמתי די א״גנשאפטן פון דעב מענטשנס באגרענעצטק־־ט נו־טװענ אדעד גרעסער אדעד :ל, ־אב ־ארף ז דער ־ערקענטענ־׳ ל3. מק ז־ך די תברונות פון ז״ן ו ו דער װעג ז״ אויך .״1ײ ענער. לג. פר־ער האב א־ך שט״נער פאר נעטע־ געמאבט, דערנאך האב א־ך געטער פארשט״נט. לד. א־י עב נ־שט נאר־ש צו ז״ן קלוג? לה. אט האב א־ך א־יפגעהויבן ריינע או־גן א־ן דערזען א־בער מ״ן קאפ אה־ימל. כיהאב *גװ־ן נ־־נדלעך געהאט פא־געבן, אז ב׳א־ז פא- .־אן אה־מל א־־ף דעד װעלט. אה־מל• אה־מלז אזדנד עדשט זע ד,אב א־ך א־ב אנםדעקט. :אר׳װאב אצ־; >*רל. ער איד א־: א־ד ענילעד ייער א־יפבנ״ צוריק געפונען דעב גרויםן, דעב יפן, דעב פר״ען. תב אומענדלעבן הימל. לו. אםענטש מיט כאראקטער, דאב איז ט״טש: אטענטש, װעלבער 1ו ד,א די לאבט ראגז :בוח <׳.., א־ז פע־ק. װעלבער א־ז ־נע מער ־אז־ װארעם באראקטער א־ז פאראנטװארט־עכק״טב׳ װער״ פאראנטװארטלעכק״טפ - פאטענץ. א־ן א באראקטערלאזער מענטש, דאב א־ז אמענטש, װאב אל־ן קאן עד ז־ך אונטערנעמען