Literarishe bleter · 1931-05-05 · 23 (5.5.1931) · p. Seite 442

זײט 442 ׳׳< ליטערארישע בלעטער נום. 23 (370) מ. ש א £ י ר א א י ן אפדו־הויז םיר גינן ד* די דערעײלונג פון דער ערש0 פארשםזןרבענעם ױנגן עריםסעסעלער ם. ש * ו י ר *, װןלכץד ה*ם די לעעםע דען י*ר נעװזווינס אין קיעװ, װי ער ה*ס געערבעם *לס לערעד. דעי ס>רשם)רנענער וויו געבוירן ■ין װןלפע, גרןדנער גונ״ *ין 1898, געלערנם *ין ישיבות, יוננערהײס נאקוםען םםינה אויף רננות. רערנןך געװאוינם *ין װילנע, שפעסער געדינם *ין *ינםעדננניןנולן ננםאליןן■ ער ה*ס רעניוםירם *ין פןםקװער .*םח• *ין 1918 םים * ליד, *ון שפעסער פורעפנםלעכם לידער *ון פןעמען, װי *ויך דערזײלוננען *ין כמעס *לע םןװעםישע *ויםנובן. *ינערנעוענם *ױך * רײ נינער פון *וקראיניש *ון רוםיש. *ין בוך־פןרב הןם ער *. *. *דויםגעגענן ,*ין ערשםן ױמס״הויז• (נען קועיס■ לען פון *ומערע םעג — כ*רק*װ, 1929) *ון * נ*נו ועדנײלונגען .ױננ לענן■ (כ*רק*װ, 1930). פון ןם דעם נ*נד, װעלנן מיר ה*נן נאקוםען פינם םװני ו* נישט ל*נג, נעפען פיר *רוים די וערנעילוננ ,*ץ *פרו״הויו״. יעו• לייבוש האט צענומען זיינע ד,ע:ם ור צררי פל־נלען און געלאזט דך לױפן א־בערן װאלד. טשעמנערלען האט זיך םייט א פױילעך ב־לן אװעקגע־אגט נאך לײבושן. אזר דינען זײ פארביייעלאפן דעב ױנגן רעלדל, געמיטן דעם ד.ו־ק ר,א־;־פעלד. אז זײ זײנען כעקומען צו דער םאזשלקע, איז שדן אינ״ דדו־ם; געשטאנק א היפשע זעקם אז״געריקע זון? די סאזשלקע א־ז אבער געװען באברעמט פון בײדע זײטן מיט ױנגע שזדזה װעדבעם - איז שרן דעד װאםער״שפיגל געלעגן א־ן םונקעלן דלבער, און גערוסן לי־בושן מ־ט זײן רײצנדקער קילק־ט: - אנו, כאב• ז־ך נאד אדײןז לייבוש האט טאקע קײן שהױה נ־ט געםאבט און גלײך ארײנ״ נעפאטשט א־ן פ־ישן קװ־קנדקן װאסער. דער דאגןטאר הײםט אפילז נ־ט ז־ך באק אזד ס־י, אים איז שדן אבער גאו־ טט דא א־נם פר־םארגנױקן װאסער־קלעם. לײבזש שודםמ או־ף אלע לארן א־ן משעםבערלען לאזט א־ם נ־ט אפ אױף קײן הנע; און או לייבוש גײכ א־ז־ם פון װאםער אן א&געפדשטער, א קרעםמ־קער, טוט ער ז־ך שנעל >ק און לאזט זיך צוױק מ־טן םעלד צום װאלד. משעמבע־לען א־ז שו־ן א־צט גאר פרי־לעך, עד צעלאזט זיך א־ן א האפערדקן מארגן-געביל, שפױנגט, פארלדסט אםריער דעם װעג און צעטוט מעש־זכ לײבושן א־ז שוין םױילעבער אויםן הארצן... ער חסם צ־ טשעמבערלענען אזן םאכט שו־ן אפולו האלב מימ א ניגדן: - אײ, משעדבעדלענטש־ק א״נער: דו פארשט־םט? אזנ־ װאלט שז־ן געװען אײנמאל סר־־לעך, װען נ־ט אט דאם-א.... דאב דאדקע... - ער האקט אפ, בלײבט א װ״לע שטײן, טוט א מאך מ־ט דער האנם, װי עד װאלט אפגעםרבן א שלעכטע פל־ג, אזן לאזמ זיך װײםער גײן. זײ קזמען צו צום װאלד... א פ־צל װ־נטי פלאטערט צודשן ד ב״מער. לײבזשן א־ז שדן װ־דער אומעט־ק ער דערמאנט דך שדן ודדעד פון זײן נ־ט קענק שלאפן הורך ד נעכט; פון דעם, װאם ניםעלע טערק איז דא מ־ם א־ם אינאײנעב א־ן אפרז־הזיז, און ער האלט אין אײן ת־זק מאבן פ־ן א־ם. נ־םל טערקז פון א־ם האט ז־ך עם טאקע אנגעהו־בן... עפעב געדענקט עד עם אזד מאדנע.... זײ זײנען דעמאלט נאר-װאס ארו־ב פון ױגנט-הױז, אזיף דעד שיך-פאבריק געארבעט... אנגעהױבן פא־ זזק דעם טעם פון פארד־נען אלײן א קאפייע... א־ז ער א־נ- מאל בײנאכט צדגעשטאנען צו א־ם, ניםעלע, ם־ט ז״נע קאםע א״ געלעך; - לײבוש, לײבוש, ב־זװאנען װעםמז עם ז״ן אזא ־אלדי נ־ס־ האט א־ם א״נגעדעדט און זײ ז־נען בײדע רעמאלט אװעך א־נב פ־נםטעדן געמל...;־בד איל רארמ, ודיזט או־ס געװען א הײם־שער, װײל;או־ ג־ך האס ער ז־ך עפעם ׳צונױסגעםאלקעװעט מ־מ צװײ מײדדעך, ס־א־ז געזואדן בראנסן ם־ט ביר, ם־ט פאפ־ראםן... 1. ױ זומער-נאכט א־ז אװעק. סיהאט נאר-װאם אנגעהרבן טאגן. לײבזש א־ז א־ז־ס אײף דער װעראנדע, א קל־נגענױקן פײף געטאן א־ן א רוף: - טשעמבע־לע;: דער גרו־סער שװארצער טשעמבערלען א־ז מ־ט א שט־ל- פארטאנ־ק ב־לן אנגעלאפן פזן ערגע־ן א זײמ־קער אלײע. אדדפגע- כאפט ז־ך אדף דער װעראנדע א־ן גענוםען ז־ך לאשטשען צז ל־בזש;. לעקן א־ב ר לאנגע אראפנעהאנגענע הענט. רעדזען אבער א־ן לײבושעם נ־ט-אױסגעשלאפענע ארגן, אז עד א־ז שו־ן גא1־ ש־טארק פזן עפעב צעטױאגן, א־ז טשעמבע־לען אנטשװ־גן געװארן; עד האט ז־ך נאר א־נגעג־רעט א־ן א װ־נקעלע און אפכעװארט. ל־- בזש ד.אט לי־בט א גלעט געטאן ־עט הונט און צז ז־ך אל־־ן א שמ״כד געטאן, ז־ך גלײך געכאפט, אז דעד שמ־יכל מאכט א־ם מבהמא, װ־ המ־ד, נא־־ש זײן פולן פנים. א־ז ע־ געװא־ן ערנסטער, א ודף געטאן טשעמבערלענק און אװעקגעשפאנט מ־ט א־ם גלײך ױרך ױ אלײען פון גרו־סק סא־. א־ן אפרו-הדז האט םען ע־שט געהאלטן א־ן רעכטן ם־טן שדאף. דער סא־ א־ז־געלעגן א פד־מארננ־־קער, א שטרענגער, און ל־בוש האט א בארװעטעך געשפאנט א־בער ױ טו־לקע ג־אזן אזן טש־עמבעחלען נאך א־ם. אז ז־ זײנען ארז־ם ױרך דער פארטקע, האט־ לײבזש־ ז־ך אפנערזפן צװ טשעמבעדלענק, פונקט וד ער װאלם א־ם גע- דארפט פאדענױקן א לאנג שדן אנגעהרבענעם ש־מועם: - אזן דו האיבט ז־ך געױסן א גאנצע :אכט, טשעמבערלע;, הא? א־ך ב־ן אדך ניט געש־לאפן, אל־ן אט ־אב־א... דו פאר- שט״םט... דאם דאז־קע... א־, גײ, ױ פארש־ט־םט נ־ט!... ז״ האבן שן־ן געשפר״זט ױרכן ױנגן םאםנע-װאלד, ױ םמאלע-־רױדה זײנען געװען ק־־ם ק־־ב צז פילן, און ל־־בוש האט ז־ך פארגעםן, אז עמע־ן גי־מ א־ם נאך; ער א־ז שד־ן געװען א־נ- :אנצן פארנ־סען ם־מ ז־ך און מיט ױן צעטדאגנקײט.- - עד א־ז דאך, דאכט ז־ך, נ־ט פון ה־נט געװ־־נט ־צו לעבן א־ן קאלעקט־װ, דױ־ ־אר אפגעװען א־ן ױגנט-הו־ז; א־ן דאך לאזט עב א־ם דא א־ן אםױ-הרז נ־ט א־־נז־צן אױף א־ן ארם־... ד־ נעכט - כמעט, װאם ער ש־לאסט נ־ט... עמעצער װאלט םײנען, אז ז־, סימע, א־ז א־ן דעם שולױק... עד דארף ד סך־הכל אינגאנצן האבן אויף צרזה, ד־ דאז־קע ס־םע... א נײע ״קראסאװיצע־• ז־ך או־םנעזוכט... טעמפע פ־ם א פאר וד ױ קלעצער און װען ז־ לאבט, דאכט זיך, אז םע טראםקעט א מאטאצ־קלעט. סיא־ז נאר, װאם אז ז־ טזט א ק־ק מ־ט ־א־דע גױ־סע גנב־ש־ע אױגן א־ז... עך, עו־ האט ז־ ס״-װ־ נ־ט א־ן דנען, םימען... ב׳װײק װאם גײט ד א־ם אן...