Literarishe bleter · 1931-05-05 · 23 (5.5.1931) · p. Seite 438

לישערארישע באןםעד נזם. 23 (370) זײט 438 צ״כנט ארס ערשטקלאס־קע - קען אק מאל, צודי מאל אדער ד.:ןנשט:צ) ה־יי םאי דין נעװ־סנהאסט אין םדלן און שעםעדשן זץ טונט וד>נ־ם. א־ן אט ד קדרצע םעדיאדן כ<ן פולעד געװ־םנהאםם־ק־ט, ש,~יבן ז״ עם אן דערע ״ם־כטיעדװעדק״, װעלכע לענן פיל לענגער פדן ז־ערע אלע אנדערע שאםדננען. אין אט ד א־נצלנע פײםטערװערק קוםט צום אויםדהק ז־ער :אנצער שעםעדשעד םהות, און א־ן די מ־סטעדװערק װעק די א חלק, א טײל נאר ס־נם לויטערן מענטשלעכן יעװ־סן. דערפאר איז אםשר בכלל נ־ט װיכט־ק צו װכן דאכ נעוױסן פדן א פאלק אדער םון א דור ב־ א״ן ש־ייבער, וד גחים דע־ ש־״כער זאל ניט ד;. רעלאטיװ קען א״ן שדיבער ז״ן :עװ־טנהאכטןד, דאס ה־סט־ קינסטדעדש אויםדכט־קער פדנם צװ״טן, אבער װיק מ־ר רענען דאב נעװ־ם;, ד שעםער־שע ערלעכק״ט םון א באשטיםטער עםאכע, םדזן מ־ר עס װכן אי־ב נ־ט אין דער גאנצער ליםעדאטור בירן שנער צ־״ט, א־ז לכל־הםח־ת ב״ א־רע בעסטע און עכטסטע פארש״־ע־ אדן אונזער ״דשע ליטעראטור א־ז א־ן דעפ פ־ט נ־ט ק־ן אוסנאם: מ־ר האבן נ־ט א״ן ש־״בער, װא־ םען זאלי אױף אים קענק אצינד זא־.ן ״אט ער א־ז דאס געװ־סן פדן אונזער ליטעראט־רי, אכער מ־ר ד,אבן א פאד אזעדכע פ״נע שד־בעד, װאס יעדע־ םק ז״ װ־־זט פון צ״ט צו צייט א פונק פדן דעס פ״נעס ק־נסטלער־שן א־דעאל־וס; און א־נא״נעס :־בן ד א פרעסנדזש פדן :עװיסנהאם־ ט־ק״ט אונזער ױנגער ל־טעראטור. א״נער פון ד עלטערע א־ז ל. שאפ־רא. צ־ ער א־ז שיד דאס געװ־סן פון אדנזער ליטעראטוד צ־ ניט, אבער א ט״ל געװ־סן איז ער ז־כער. טאפירא א־ז א״נער פדן ד :עצ״לטע ״דשע ש־״בער, פ־נערער און העכערער אטעס און דטם פון אונזער ליטעראטו־ איז װײניק פאפ־לער, נאך װיינ־קער שדיבט עד; ער איז אפ־לו נ־ט םון ד ש״״בער ם־ט :רדסע םארמעסטונגע;. און םערקװערד־ק איז: 'שאפ־רא ד.אט םאדנדםען דן פאז־צ־ע אין דער ״דשער לטעראטור במעט בלו־ז ם־ט דנע דערצ־יל־ננע;. ער :עד,ער צו אונזערע ״װאדט׳זאגער־, כאטש עד א־ז במעט װײני- קער פדן אלע אנדערע א־נזעדע ק־נספלער פ־אםעםיאנעלער ״װארט* זזגער־׳. ל. שאפ־וא איז בםעט ה״םמזעכלעך דערצײלעד. עד א־ז נ־ט ק״ן פיבל־צ־סט, ניט ק״ן פאלעם־סט און קדט־קעד מת־־ן םון ז״נע דעדצײלדנגען. ״ער מ־שט ז־ך נ־ט״. נא־ װען עס ג־ט איס א :אר שטארקן ברי, דופט ער ז־ך אפ <װי צוס בײשפ־ל, בשעת ד טרױעדקע געשעענ־שן אין פאלעסטינע). אק דאך א־ז ער אײנעד םון ד :עצײלטע ײדשע שדיבער ם־ט א שארפן און ראם־נ־רטן ח־ש םאד ד סאצ־אלע און :א- צ־אנאלע לןאנפליקטן און םראבלעםען םדן אונזער צײט. א־ן אט דעס טאציאלן חוש זײנעס ,־דזט ער אד־ס נאר אק ז״.ע רערצ״לדננען. עד א־ז נ־ט ק״ן קעמפער, ער איז, װי נעזאגט. :־ט ק״ן םראפעס־אנעלעד װארט׳זאגער, אבער זײן אױסגעװ״טאגט און או־פ״ דכם־ל װאדט ד,אט עד און ער זאנט עס אפט א־דם װי א ר־נסטלער אין אדן מרך זײנע דערצײלנגען. א־ז ד. שאם־רא א טענדענצ״עזער קינסטלעד? נ״ן, שאפ־רא איז א עכטער קינסטלער. א טענדענצ־עזעד קינסטלער א־ז דער, װעלכער דנט םיט ז״ן ק־נס:־ :אר א״ן סאצ־אלן אםת, װעלכער איז פארט״־ש. צ״ מע: א ק־נסטלער זײן טענדענצ־עז, צ־ נ־ט - איז ק״ן פר־<ע ניט. גרױסע רעקדאמע... ז־צט א־ן ״א״ראפע״ <ד נ־ו׳־ארקעד ק־בעצארניע> אל״ן' ב״ א ט־של אר־םכער־נגלט מ־ם צ־טונגען, פון װעלכע ער שנ״דט ם־ט א שערעלע שט־קער. און מ־טן מויל םאכט דער א־ז־ פ־שלעד א תל םון דער אםע- ־שער פדעסע. ש־״בע־ א־ן א־־ד ם־ן ז״ן מחבר, שא״ ר־קאנער פ־דא אל־;. ם־ט ד ־א־ שטדכן תױלדעדט אונז שאפ־רא אט דעס איזי פ־שדי־ער. און אזו־ ד־ ס־א־ז צו*קואפ, און דער פישלעד פאהעמט א נ־טיװ־כט־קן פלא־ן א־ן ד־ער דע־צ״לונ: ״־אק״, ז״נען מיר ליי־ענעד חיש־ד, אז ד־עס פ־שלעדס קלוו־ע און שארפע קאדקץטוק פ־ן א״נ־ק־ע באװא־סט־ע אםעדקאנ־ער ״ד־ש־ע שד־בעד ז״נען א־ן ־ע־ אםיתן שאפיראכ אל״;. דאכ ה״סט פ־של־ערס ז־נען דא א טד א־ן דעס ־ד־ש-ד־טע״ ־שלעך פון ״א״ראםע״ א,־ן ...־א״ ׳״יארק. איז ב״ ,־אר־שן ־אי1״ ז־צן ז״, ד פ־שליערס א־ן א־־ך ד ״:אנצ־ע״ און פראפ־עס־א״ _ן _ . . י* •׳* . י• ^ן. און שאפ־,־א האט :־ט אן הנאה ס־נטעז־רט און א סך אמת אר״נדעגעבן א ן כ־של־ערס קאר קאטיר;. א־ן ם־ט ב־שלערס םויל האט שאפירא פו אל״ן א קוקט ם־ט גדלותדיקער ־ענ־װת אױף אל־עםע;. א־ן תוך א־ז ער ש־ר :־ט דאס :עװ־סן 'א־ן דעו ^<.יאטוד״. אט דעד לעצט־ער שטרד איז, דאכט מ־ר, דער פ״נסטער, װײל כ־ת פו ז״ל אםא־־ם צלס. פון ד־ענ ־ראן אםב־עכט;: ל. שאפי־א איז ש־ר נ־ט;טעדזירט שאפ עד כאדא: ״דשיער ל־טע־דאט־ר. ש * ,־. ־סן פ־ן דער .. חי: געווי װאפ א־ן ז״ן ..;דלותדקער ־עניװת״ <עני,װת א־ז שאפ־רא מ־ט ל. •א״ע־דכן ז־ך דיערם־ט פדאכטפ־־־ אב״;;ישאצט. לותדק> האט ב־דלנ גדי פ־־נער־ער :עצ״לט־ע ״דישע שר״בער, װעלכע ז״ניען;עה־ער צו ד עד עד פון דעד ״ר־שער ל־טעראט־ד און דנ*ק דאס :־עװ־סן ״צ־ד נ*כ ־עס דאד :־ט. א־.ב, ז״נען ש־־־בער, ױאס ז״נען ״ש־ר נ־ט דאס :עדסןי, נ־ט :אר א ״דש־ע דע־ש״נ־::, נאר אן אלגעמ״נ־ע ז״יער זעלטן באר״זט ז־ד א־ן ר־ער ר״כ־טער לטעיאט־־ אכ־לי א שר״בער, װאס אל־ע זאלן א־־ף א־ס ט״טן מ־ט א״ן פ־נגע,־: אט ־עד א־ז אצ־נד דאס געוױסן פ־ן ז״ן פאלק, םון דער ם־ענטשה״ט רוסאס און טאלסטא־ס באװ״זן ז־ך זעלםן. װע־ א־ז אצ־נד דאס :יעװ־סן פון דער עננליש־ער ליטעראט־ד, שאי אדע־ ד״ דזש. װעלס? א־ך װאלט געזאגט. אז ב״דע ז״נען ש־ד נ־ט דאס נעװ־סן פון ד־ער ענגל־שער ל־ט־עראט־ד. :ארק־ א־ז ש־ר נ־ט;עװארן דאס;־עװיסן פון דער דסי״ ש־ער ל־ט־עראמור. בארב־ס - ש־ר נ־ט דאס;עוױסן פון דיער פדאנצױז־שע־ אחד ה־עס א־ן ־. ח. ב־ענער <ס־ט װעלכן אונז־ער שאפ־דא האט א סר קרובד,שיעס> ז״נ־ען ש״ר נ־ט ג־עװען דאס :עװ־סן ם־ן ד־ער היעכ־עישער ליטיעראט־ר. אא־״װ, אאזי־װ. אםת :ד־סיע, םעשט־קע א־ן ערלעסע שד־בעד, װאס זאלן ר־ט ז״־ער בערזענדעבק״ט, ם־ט ז־ער ױן־״־ט א־יס־רקן די ב־עסטע א־דעאדן פון ז״ע־ דר, פ.ץ זי״ער ־צ״ט, באװ״זן זיך ז״ער ז־עלטן. ״ער;אנצעו־ נד־ס. :יד א־; נ*ט אז, א• י־עד־ע־ אםתער ש־״בער - אם־לו פון ד, רךס װערן בא״