Literarishe bleter · 1931-05-29 · 22 (29.5.1931) · p. Seite 429

זײט 429 ליטערארישע בלעטער נום. 22 (369) אויף אונזעד קולמוד־פדאנט בישל ־•דישיםטי־נזעד אינטעליגענץ. א־ן בעסאראייע בל־ט א־ן ב־קאױ־נע אױך :!יילװ־יז, א־ן אלטדזםעניע פארױעלהט ייד״ע. באטאע־נפקי ד,אט געזאגס־: ״א־ך האב דאש געפיל, אז א־ך ־טט־• בי־ב קבד פ׳־ן א ־ונגער מאױען און פון א;־נג ק־נד...״ געםט׳ געסט אונזעד י־־־־גוע קולנג־ד ױעדט געיג־אבן א־ן ב-א־־ג־־־־ענע לענ- דעד, א־ן פאד־ט״דענע צענטדע;. א״ן לאנד זױגט ־נ־קה ב-ונב צױ־ט;, א־: גאדט נאך אה־זה, נאך מ־טה־לף. בא־ יאדק לךן ודלנע, ױאד־טע־, פדן ד־לנע ק״ן ד־גע־, פון ד־גע •■•*** װבט בא; פ.־ ן ׳■׳־?׳־ן ק ן י■ ■־•־<. ■■״, ־<<, -״ן ■,־־■.-< ׳ןץ . .<, ,־.] קאוונע. מען דעדצ״לט א־ן מען הע־דט־, מען פ־־לט ל 1ו - ■ אט ל־גן פאד א־נז עטלעבע נומעדן פון ד,אױנעד ״פאלקפבלאט ל״דן. :*■ ל*: געסטץ ױ ־ט גאט־־צץ און אדט־־קלען װעגן ד־ ל״ענען דאז א־ן מ־ד ע^;ע ,״״ ב. קלעצק־ן, װ **•< •••* . וד *> ן 1 ד״ר מ פ־ן יװא - של־ח־פ *ין *■׳ װעגן אויפטוען *י 1 ׳י * ׳! קאװנע ק־מען לךן נען גע פ־ן ״װא. ילנעד אדבעט־ דעד װי ח־זוק םאד זאמיען ־ן לעבן׳ 1 ־ענגען ־אד נעט אהין, פון דא־ט אהעד - טעדונג, אקט־ױימעט. װןןם זןןגט איר צו פאריז? אץ ••.,••••<<• . או . -*•״<-) צוגעט־ו־אטן װען מיא־ז צוױק מ־ט 5 ־א־ ״א־ז ע גע־ת־זקט־: , האנןיאל■ םאױז דעפ ט־ענלעבן ״םארזעה ה״נט״ סאר־ז א טענלעכע ״ױשע צ״טונג׳׳״ דער ב־פול, און י• ••י רײיז- ־ו ־ י <׳ די חוזק׳מענט־שן ז״נען געבליב נכע־״ געװאדן א״ כ יאך, אײ ״םאױזער ה״נט״ דעדש״נט־ בפהד ם־נ דעם העלפט מיט ילעבן אץ ב־ױ-ערכ א־נפ דארט־קן נ־־עפ ״ױשן ״ד־שן י־טוב א־ן ז״ן קאמף פאד אן א״גענעפ לעב;. אןצט װעדט געגד״ט דודך א גדופע ״ד־־ט־ע טועד און יטד־פנז־טטעלער א נ״ע צװ״טע טעגלעבע ״ד־־טע צ״טונג ״פאד־־ זעד מאמעגט״, װאם װעט א־נג־נן אנהרבן צו דעד־ט״נען אנ־טט־אט דעם װעבנטלעבן ״פאד־זע־ מאמענט״. בערל־ן, װין, בוקארע־טט - ױ גרו־פע ״ױ־ט־ע ק־בוציפ א־ן א״דאפע - נעמט ז־ך א,־אפ א מ־ם־׳ה־טבל םון דעפ ״ױ־ט־ן פאד־זז —* װילנער פארלאג פון ב. קלעצקין *— עם אױ דערשינען: משה םטאװםקי װען טאג פארגײט א באנד נאװעלן אינהאלט. 1. נ * װ ע ל ן: ם׳*יז נום. < ס*מע• די נ*נע *ון רער זײדע. םלום״ביוו. קבר־יסראל. *װעקגעפןןרן• *ינער עװײ םירן. אין רעםס*ר*ן. םנײ-םריס. * םיכל• 11. ם י נ י * רז ו ר ן: וו מװנה• * םמײכל. די װײםע בלום. שחרה. םורנזןכםיקע םײ. שלים געם*כס. װײס ווון רויט• שװײגן. דער רינסיקער װעג. לענן *ון םנענע. < נײכן. * םוןטע שװןנעי• ו װינטער-ורויםםןר. חורנות. *לול• ערבישנת. ו שםעטל. נםױן. 246 זייטן פרײז 6.25 גילדן ב2 1>1'\ס31זא ,3ז*\523זב^< ,*1זםנןפץס״ ■2()(6ק5 8 נײע מאביליזאציע! שװערע צ״מן ז״נען א־צט אנגעשטאנען א־־ף דער ״ד־־טעד קודטוד-נאפ. ױ ״ד־ט־ע יטװל, דאפ ״ױ־טע טעאטעד, דאפ ״ױ־טע בוך - ז״ אלע ראנגלק ז־ך נ״ ז״ער שװערע יאױנגונגען פאד ז״עד עקפ־פטענץ. און דאפ, װאפ װעדט דא און דאו־ט געטאן, קומט אן מ־ט ,גױנע ,־דעדפ״. א־ן א שװע,־עד צ״ט א־ז ױ ערשטע עצד,: ,ױאפ פעפמער אודמױנגלען ױ םאדאנענע קולטוד־א־נפכד׳ טוצ״עס, דאפ מער ליבע און ארפמעדקזאמק״ט ז״ שענקען. פ״ א־ן צעגמעד, א־ן ױ צענמראלע ק־לטוד-א־נפפ־טוצ״ע־נג פ״ או־ף ד ערטער, א־ן ױ לאקאלע אנשטאלטן, ז״נען פאהבל־בן ־ח־ױם. װערבע טרעטן נ־שט אפ פץ ױ פאו־ציעפ א־ן מאבן ד־ לעצט־ע אנשטדעננונגען. א נ״ע מאב־ל־זאציע םדן ביחוה - דאפ דאדף א־צט־ װעדן דעד לאזונג או־ף אונזעד קולמור־בדאנט א־מעטופ. נ״ע בוח־ת מיט פױשעד ענערג־ע, װאפ קאן א־ן דאדף אױםמונטערן, אפפױש;. - א נ״ע מאייל־זאצ־ע און א נ״ער אנגױףז דער באקאנטעד ״דשעד ק־לטוד־טוער ־. טשעדנ־באװ האט םאתםנטלעבט א־צט א־ן ״װילנעה טאג״ אן ארמ־קל ״דעהט ״ױשז״, װאו ער שר״בט צװ־שן אנהעדן: ״ױ ״ױשע דעמאקראט־ע א־ן ודלנע שט״ט א־צט א־ן א שוועדן קאםף פאר ױ רענט םץ תר ״ױשער שזל, פאד ױ אנטודקלונגפ־מעגלעבק״טן פון דעד ״דשעד קולפדר. מ־ר װ״פן, אז ױ פ־מפאטיעס םון ױ ״ױש־ע פאלקפמאפן ז״נען אדף אונזע־ ז״ט. עס א־ז אבעד װ״ניק דאפ געפ־ל םון פא־ ש־װן מ־טגעפיל קעגן עװלות, װעלבע װערן קענן אונז באנאנגען. מיד האבן דאס תנמ צו פאדעדן, אז דאפ זאל קומען צופ אױפ־ דרוק אין קאנקרעטע מעשים. דער מיגיסום אבער, װאם יעתר ייד מוז פאדשט״ן, איז, אז תר קאמף פאר ױ ױ<בט םון תר ״ױשער שפ־אך פאדערט־ םון יעק יחיד, אז אין עפנטלענן לעבן, אין גאס, א־ן טיעאטעד זאלן ײדן רײדן ײדיש.- ז^1 ־עדער ערם־לן ז״ן עלעמענטאק תיב. יעתד פון אונז האמ דאס תבט ־עדן ״ק, װאס געברױבמ נ־ט ארף תד גאפ א־ן טעאמער ״ױש, א םרעג צו טאן: צי סארמראכט ער ז־ך מבוח דעס, אז מ־ט תם אל״ן תרט ער אב־עקט־װ א פ־־נד םון אונזעד נאצ־א־ נאלן קאמף? אז ער גראבט אונטעד ױ אנשטדעננונגען פון העד ״ה־שער דעמאקראט־ע פאר תם, װאס האט ױ גרעפטע ,־דכט־ק״ט פאר אונזער נאציאנאלן עתיד? בײם קבר פון א ױנג קינד ױ בוקארעשמער ״ױתדסט־שע אינטעליגענין האט צדואמען מ־ט א גרוםע ״ױשע שױפטשטעלעד א״נגעאררנט א קבלת־פנ־פ פאר יעקב באטאשאנפקי. תם א,װנט האט טען דעדעפנט אדף... רו־ מעניש. עפ האבן זיך באמ״ליקט ױ רומעניש־״ױשע שױ־בעװ ־. ברוקער, לאסקאר, שאראגא און ױ ״ױשע שױיבער ־עקב נױאפעד, יעקנ שטעדנבע־ג און שלמה ביקל. אן א־נטעתסאנטע תת האט געהאלמן ,־דעגן סוטאשאנסק־ן ת־ גרױסער ח־םענישער שױפטשטע־ לער נאלא נאלאקטיאן (א גלח>. יעקב באטאשאנסק־ האט געדעהט מ־ט טדדער און פארנ־טע־טק״ט, װעגן תם אונטעדגאנג פון ״ױש א־ן אלט׳ דומענ־ע אדאנק תס קארעױזם םין תד רומעניש־״ױ׳ שער א־גטעל־גענץ, װאפ האמ פארקדפט ױ בבורה סאד א טאפ ל־־נזן און אדאנק תר סאס־װ־טעט און ה־פערראםינ־רטרךט פון דעפ